Bunday kutilmagan xulosaga bir paytning o‘zida amerikalik ikki olimning tadqiqotlaridan so‘ng kelindi. Birinchisi Sent-Luisdagi Vashington universiteti (Missuri shtati) immunologining tadqiqoti bo‘lib, shu hafta Nature jurnalida chop etildi. Ikkinchisi Nyu-Yorkdagi Rokfeller universiteti molekulyar biologiya laboratoriyasi jamoasi tomonidan yozilgan. Bu maqola hali ilmiy hamjamiyat tomonidan tekshiruvdan o‘tmadi va hozircha preprint shaklida nashr qilindi.
Oxirgi damlargacha koronavirus infeksiyasiga qarshi immunitet ko‘pga cho‘zilmaydi deb hisoblab kelindi. Bunday xulosaga olimlar ko‘plab tekshiruvlar o‘tkazib kelishgan edi. Tekshiruvlar aksar patsiyentlardagi qondagi spetsifik antitanachalar konsentratsiyasi tuzalgandan bir necha oy o‘tib birdaniga tushib ketishini ko‘rsatgan edi.
Ko‘plab mutaxassislar samarali immun himoyasi taxminan 1,5-2 yil davom etadi deb baholashgan edi. Binobarin yangi tekshiruvlarning natijalari ular uchun yoqimli yangilik bo‘ldi.
Umuman olganda, BBC’ga javob bergan mustaqil ekspertlar yangilikka hissiyotsiz yondashishni va erta quvonmaslikni maslahat berishmoqda. Alaloqibat, ilmiy adabiyotda koronavirus bilan takroriy kasallanish bo‘yicha bir necha holatlar qayd etilgan. Bir umrlik immunitet esa – haqiqatga yaqin bo‘lsa-da – hozircha nazariya bo‘lib qolmoqda.
Dushman yuzini eslab qolish
Spetsifik immunitetni (ya'ni, aniq bir kasallikdan himoya qiluvchi) tanamizda nafaqat qondagi antitanachalar balki T-xotira hujayralari ham ta'minlaydi.
Yangi, noma'lum infeksiyani uchratgach va unga mos kalitni tanlab olgach, limfotsitlar zararkunandani eslab qoladi va takroriy shikastlanishda kerakli shaklda neytrallashtiruvchi antitanachalarni ishlab chiqara boshlaydi hamda tezkor va samarali immun javobini beradi.
Sent-Luisdagi Vashington universiteti Tibbiyot maktabi olimlari koronavirusning yengil shaklini boshdan kechirgan 77 bemorning (ularning 6 nafarigina kasalxonaga yotgan) qoni holati va o‘zgarishlarini qariyb bir yil davomida kuzatib borishgan.
Shu muddatning qariyb barcha davrida bemorga kasallik bilan kurashishda madad bergan himoya antitanachalar konsentratsiyasi pasaya boshlagan: avvaliga juda tez (o‘rtacha tuzalgandan so‘ng to‘rt oylar o‘tib), keyin esa sekinroq.
Biroq tadqiqotning asosiy muallifi, immunologiya bo‘yicha professor Ali Allabodiyning aytishicha, antitanachalar darajasi qayergadir kelganda pasayishdan to‘xtagan va tekislikka chiqqan. Koronavirus haqidagi axborotni saqlovchi xotira hujayralari faollikni saqlab qolgan va bemorga zarur bo‘lgan qandaydir minimal darajadagi himoya molekulalarini qo‘llashda davom etgan.
