«Samolyotni biz urdik» – MH17 halokati bo‘yicha yangi audiolar taqdim etildi

«Botsman»: Nimalar deyapsan?

Dubinskiy: Men ikki soatdan keyin shaharda bo‘laman, hozir Marinovkadaman. Biz samolyot urib tushirdik, «sushka»ni. Aynan Saur-Mogila tomonda. «Buk-M» olgandik-ku axir, shunga.

Oldinroq e'lon qilingan audioda ham ovozi Dubinskiyga tegishli deb aytilayotgan odam «Buk»ni qo‘lga kiritgani va uni Donetskga olib kelish haqida ko‘p gapirgan. Shuningdek, Donetsk bosh razvedkachisi Xarchenkoning yana bir telefon suhbati tarqaldi. Unda Xarchenko bevosita Dubinskiyning rahbarligi ostida ishlagan Rossiya armiyasida xizmat qilgan sobiq harbiy razvedkachi Oleg Pulatov bilan gaplashgan.

Pulatov: Vaqting bo‘lsa, bu yerga shoshil, qulagan uchuvchini olib ketishdi. Nima bo‘lganini aniqlashtirish kerak. Hisobotda aytishicha, bu uchuvchi haligi... Sen asosiysini aytchi, bu bizning «Buk»midi?

Xarchenko: Hammasi joyida, u boshqa joyga ketdi.

Pulatov: Yaxshi. Ana u «sushka» Xitoy yo‘lovchi samolyotini urdi.

Xarchenko: Yo‘q, yo‘q, yo‘q. Biz «sushka»ga qarab ishladik.

Pulatov: Uni tushundim. Lekin «sushka» ungacha xitoylikni deyarli urib bo‘lgandi. Aynan o‘sha vaqtda biz «sushka»ni olib ketdik. Endi butun dunyoda shovqin solinadi.

Xarchenko: Tushundim.

Pulatov: U yerda hammasi yaxshi. Yoningga ikki odam olib, mening oldimga uchib kel, keyin nima qilishni aytaman.

Xarchenko: Yaxshi.

Bu suhbatda aytilayotgan Xitoy samolyoti haqidagi ma'lumot nimaga asoslangani noma'lum. Boeing MH17 urib tushirilganidan buyon bu holatni tergov qilayotgan xalqaro guruhning aniqlik kiritishicha, 2014 yil 17 iyul kuni Ukraina osmonida faqat Malaysia Airlanes'ga qarashli yo‘lovchi samolyoti urib tushirilgan. Biroq Xarchenko va Pulatov o‘zaro suhbatda Donetsk nazoratida bo‘lib turgan «Buk» yordamida oldinroq yo‘lovchi samolyotini urib tushirgan Ukrainaning Su-25 qiruvchi samolyotini urib tushirishgani haqida gapirishgan. Keyinchalik Dubinskiyga tegishli ekani aytilayotgan ovozli odam ushbu mazmundagi hisobotni o‘sha vaqtdagi tan olinmagan Donetsk xalq respublikasi mudofaa vaziri Igor Strelkovga yetkazadi.

Dubinskiy: Snejniydan kuzatishdi, biznikilar ham kuzatishdi. Xulosa shunday: «sushka» yo‘lovchi samolyotini urgan, biz esa «Buk»da «sushka»ni urdik. Buni ko‘pchilik ko‘rgan. Gyurza (Pulatovning laqabi) hozirgina hisobot berdi.

Strelkov: Tushunarli.

Dubinskiy: [takrorlayman] «sushka» yo‘lovchi samolyotni, biz «Buk» bilan «sushka»ni urdik.

Strelkov: Tushunarli.

Dubinskiy: Yaxshi yangilikmi?

Strelkov: Bilmadim, to‘g‘risi, bunaqa deb o‘ylamayapman.

Xalqaro tergov guruhi bu variantni ham o‘rganmoqda. Ular Donetsk osmonida qulagan samolyotga yetkazilgan zarar qanday turdagi samolyot raketasi bilan yetkazilishi mumkinligini tahlil qilishgan. Xulosaga ko‘ra, bunday zarar faqat R-33, R-37 yoki R-40 tipidagi raketalar bilan yetkazilishi mumkin. Bunday raketalarni o‘zida olib uchadigan va ular bilan zarba bera oladigan qiruvchi samolyot esa faqat MiG-31. Bunday qiruvchi samolyot Ukraina armiyasida mavjud emas. Shuningdek, Ukraina tergovga 2014 yil 17 iyul kuni osmonga ko‘tarilgan harbiy uchuvchilari ro‘yxatini taqdim etgan. Ularning birortasi Ukraina janubi-g‘arbidagi konflikt hududida uchmagan.

Tan olinmagan Donetsk xalq respublikasi vakillari esa o‘zlariga qo‘yilgan ayblarni rad etayotgan bo‘lsa-da, o‘sha go‘yoki urib tushirilgan harbiy samolyotning na qoldiqlarini va na qora qutisini taqdim etishgan. Tergovda o‘sha hududda mavjud bo‘lgan fuqarolik radarlarini ham tekshirishgan va ularda ham Boeing MH17 samolyotining atrofida hech qanday Ukraina qiruvchi samolyoti ko‘rinmagan.

2014 yil 17 iyul kuni soat 21:00lar atrofida bo‘lgan suhbat audiosi ham tarqaldi. Unda Strelkov, Dubinskiy, Pulatov va Xarchenko qandaydir qutini tuman chegarasiga olib borishni muhokama qilgan. Tergov xulosasiga ko‘ra, ular samolyotni urib tushirgan «Buk» zenit-raketa kompleksini 17 iyuldan 18 iyulga o‘tar kechasi Rossiya chegarasiga olib borishni muhokama qilishgan. Tergovchilar telefon suhbatlari billingi, raketa kompleksi transportirovkasida qatnashganlarning guvohligi va olingan videolardan shunday xulosaga keldiki, «Buk» Rossiya chegarasiga Snejnoye-Debalsevo-Seveniy marshruti bo‘ylab olib borilgan. 18 iyul kuni tongda ovozi Dubinskiyniki ekani aytilayotgan odam Strelkovniki ekani aytilayotgan odamga «mashina allaqachon Rossiyada ekani» haqida hisobot bergan.

Sud taqdim etilgan materiallar bo‘yicha o‘z xulosasini hujjatlarni o‘rganish ishlari tugagach ma'lum qiladi. 17-18 iyul kunlari yozib olingan telefon suhbatlari Ukraina xavfsizlik xizmati tomonidan yozib olingan va tergovga taqdim etilgan. Suhbatlarning asosiy ishtirokchilari bir necha marta bu ovozlar o‘ziniki ekanini tasdiqlagan. Dubinskiy ba'zi gaplar soxtalashtirilganini aytgan bo‘lsa, Pulatov telefoni eshitilayotganini bilgan holda dushmanni chalg‘itish uchun shunday gaplarni aytganini ta'kidlagan.

Niderlandiya oxirgi tarqalgan suhbatlar mantiqan bir birini rad etmasligi, aksincha to‘ldirishini ma'lum qilgan. Ular aytayotgan voqea esa 2014 yil 16-18 iyul kunlari guvohlar tomonidan olingan foto, videolar, telefon suhbatlari billingi va ko‘plab guvohlarning ko‘rsatmalari bilan tasdiqlangan.