Kunlar tobora isib bormoqda. Jaziramada insonning ishtahasi pasayib, lohas bo‘lib borishi tabiiy hol. Ammo kuni bilan sarf qilingan energiyaning o‘rnini oziq-ovqat bilan to‘ldirib turilmasa, mehnat faoliyati sustlashib borishi mumkin. O‘z o‘rnida salomatlikni asrash uchun to‘g‘ri ovqatlanish tartibi haqida ham unutmaslik kerak. Xo‘sh, bugungi issiq kunlarda qanday taomlangan ma'qul? Sog‘liqni saqlash vazirligi matbuot xizmati Toshkent tibbiyot akademiyasi Ovqatlanish gigiyenasi va bolalar, o‘smirlar gigiyenasi kafedra professori Guli Shayxovaga murojaat qildi.
— Albatta yoz kunlari ishtaha pasayishi sababli ko‘proq ho‘l mevalar va xom holatdagi sabzavot hamda ulardan tayyorlangan salatlarni xush ko‘rib iste'mol qilamiz.
Chunki bu mahsulotlarning ko‘pchiligi chanqoqni qondiradi hamda organizmni kerakli mineral moddalar va vitaminlar bilan to‘yintirib boradi. Lekin ularning kaloriyasi kam va kuni bilan sarf qilingan quvvatning o‘rnini bosa olmaydi. Organizmga esa doim oqsil moddalari zarur.
Buning uchun go‘sht va uning o‘rnini bosuvchi ba'zi (dukkakli) mahsulotlar kunlik taomnomaga kiritilishi kerak. Ammo unutmaslik kerakki, qovurilgan, yog‘li mahsulotlarning hazm bo‘lishi ancha qiyin. Shuning uchun go‘sht mahsulotlari qaynatilgan holatda bo‘lishi va umuman yengil hazm bo‘ladigan go‘shtli ovqatlarni iste'mol qilishni tavsiya qilamiz. Moshxo‘rda, mastava, qaynatma sho‘rva (yog‘siz), manpar va shunga o‘xshash yengil hazm bo‘ladigan taomlarni yeyish kerak.
Albatta, kabob (shashlik)dan hech kim voz kechmasa kerak, ammo bu taomni sabzavotdan qilingan salatlar bilan iste'mol qilish va uksus moddasini kamroq ishlatish lozim.
— Bu mavsumda ovqatlanish tartibi qanday bo‘lishi kerak?
— Yoz faslida ovqatlanish tartibini biroz o‘zgartirish lozim. Nonushta soat 7:00da qilinishi, unda oqsil, yog‘ va uglevodlar oddiy kunlardagidan nisbatan ko‘paytirilishi lozim. Masalan: sut mahsulotlari (tvorog, qaymoq, sutli choy), meva, sabzavot, suvda pishirilgan go‘sht va shunga o‘xshash mahsulotlar iste'mol qilinishi kerak.
Tushlikda yengil hazm bo‘ladigan birinchi taom, ya'ni moshxo‘rda, mastava, manpar, suvda yoki bug‘da tayyorlangan kotletlardan iborat bo‘lsa yaxshi bo‘lardi.
Dasturxonimizda albatta sabzavot va mevalar, ulardan tayyorlangan salatlar, bodring, pomidor, piyoz, ko‘k piyoz, ko‘katlar bo‘lishi kerak. Ho‘l mevalardan tayyorlangan sharbatlar tarkibida esa shakar imkon qadar umuman bo‘lmasligi lozim. Yozning issiq kunlarida sho‘r baliq, dudlangan go‘sht, konserva, tuzli mahsulotlarni iste'mol qilish umuman tavsiya etilmaydi, chunki ular chanqash holatini yanada kuchaytiradi.
