Ukrainadagi vaziyat: tomonlarning bayonotlari, munosabat, yordam va sanksiyalar
|12:43 / 26.04.202249 17111 min
Ukrainada Rossiya armiyasi bilan ikki oydan ziyod davom etayotgan harbiy töqnaşuvlarga oid keçagi kun davomida va 26 aprelga ötar keçasi sodir bölgan hodisa, yangilik va xabarlarning ertalabki qisqaça şarhlari bilan tanişing.
Ukraina tomonining bayonotlari
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy odatdagidek tungi murojaat bilan çiqiş qildi. Zelenskiyga köra, Rossiya Ukrainaga qarşi uruşda heç narsaga erişa olmaydi.
«Ikki oy içida ular bizga qarşi 1100 tadan ortiq raketalar işlatişdi. Aviabombalar va artilleriya zarbalarining sanoği yöq. Ular odamlarni qiynaşdi, talaşdi, otişdi. Ular zaminimizni minalaştirişdi. Tinç şahar va qişloqlarni jahannamga aylantirişdi. Ayrim ukrain şaharlari va qişloqlarini yer bilan bitta qilişdi. Lekin heç narsaga erişa olişmadi va erişa olişmaydi ham», — degan Zelenskiy.
Zelenskiyga köra, rus harbiylari vaqtinça bostirib kirgan Xerson, Kaxovka, Melitopol, Dneprorudnoye, Energodar va boşqa şaharlar ularga böyin egmagan. «Odamlar özining noroziligi bilan, ularga munosabati bilan Ukraina albatta ğolib çiqişini körsatib qöyişdi», — degan Zelenskiy.
«Rossiya bizning tuproğimizda yasama «referendum» ötkazmoqçi? Agar bunga urinişsa ham, bu ham Moskvada Ukrainani okkupatsiya qiliş uçun tuzgan barça rejalari kabi şarmandali böladi», — degan Zelenskiy.
Prezidentga köra, ikki oylik jangovar harakatlarda Ukrainaning 9781 himoyaçisi davlat mukofotlari bilan taqdirlangan. 142 kişiga Ukraina qahramoni unvoni berilgan.
«Ukrainaliklar davlatni himoyalaşga ommaviy tayyorligini namoyiş etişdi. Turli yoş, turli ijtimoiy ahvol, turli ma’lumotdagi ukrainaliklarning barçasi birdek davlat himoyasi uçun qad rostladi.
Bu uruş Ukraina uçun çinakam xalq uruşi böldi. Şarqdan ğarbgaça, şimoldan janubgaça Ukraina ğoyasi baribir kuçli, baribir xalqona ekanligini körsatib berdi», — degan Zelenskiy.
Mavzuga oid
Xerson şahri meri Igor Kolixayev qurollangan kişilar şahar kengaşi binosini egallab olişganini tasdiqladi.
Ukraina birlaşgan qurolli kuçlarining operativ ştabi ötgan sutka içida erişilgan yutuqlar haqida quyidagi ma’lumot bermoqda (eslatib ötamiz, uruş davrida e’lon qilingan ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekşirişning imkoni yöq):
Donbassda Ukraina QK duşmanning 6 ta hujumini muvaffaqiyatli qaytargan;
4 ta tank, 5 ta artilleriya tizimlari, 13 ta zirhli texnika, 15 ta avtomobil texnikasi, 2 ta yonilği baki, 1 ta zenit qurilmasi yöq qilingan.
2 ta samolyot, 3 ta «Orlan-10» tipidagi pilotsiz uçar qurilma urib tuşirilgan.
Şuningdek, Ukriana QK «Vostok» tezkor taktik guruhi ma’lumotlariga köra, duşmanga yana quyidagiça talafot yetkazilgan:
FSB Rossiyada taqiqlangan neonatsistik terrorçilik guruhini uşlagan. Ular Ukraina xavfsizlik xizmati topşiriğiga köra, jurnalist Vladimir Solovyovni öldirişni maqsad qilgan.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin / Foto: gazeta.ru
«Bizga ukrain natsistlarining jurnalistlarni öldiriş haqida maslahat beruvçi ğarb davlatlaridagi, eng avvalo MRBdagi kuratorlarining familiyasi nomma-nom ma’lum», — degan Vladimir Putin.
Vladimir Putin xorijiy ommaviy axborot vositalaridan foydalanib, Rossiya Federatsiyasi qurolli kuçlariga nisbatan provokatsiyalarning qat’iy oldini olişni talab qildi.
«Ğarbning birinçi galdagi vazifasi Rossiya jamiyatini bölib taşlaş, mamlakatni içidan vayron qiliş bölib turibdi, lekin ular bunga ham erişolmayapti. Rossiyada axboriy mağlubiyatga uçragan Ğarb, rossiyalik jurnalistlarni öldirişga urinmoqda», — degan Putin.
Rossiya taşqi işlar vaziri Sergey Lavrov Rossiyaning Birinçi kanalidagi «Katta öyin» («Bolşaya igra») dasturida çiqiş qildi. Uning ayrim fikrlari.
Rossiya taşqi işlar vaziri Sergey Lavrov / Foto: 1tv.ru
Kiyev AQŞ va Britaniya maslahati bilan Istanbul muzokaralaridan çekinib, orqaga katta qadam taşladi.
Rossiyaning yaxşi niyatining ham çegarasi bor, agar unga monand javob berilmasa bu Kiyev bilan muzokara jarayoniga yordam bermaydi.
Kiyevning real pozitsiyasini Vaşington, London va ğarbning boşqa davlatlari poytaxtlarida aniqlaştirib berilmoqda, biroq Rossiya Zelenskiy komandasi bilan aloqalarni davom ettiradi.
Ğarb vakillari Rossiyaga tiklab bölmas ziyon yetkazişni maqsad qilib, Zelenskiyni qöllab-quvvatlamoqda.
Ğarb Davlatlari Ukrainaga yetkazib berayotgan qurol-yaroğlar Rossiya QKning qonuniy nişoniga aylanadi.
Ukrainadagi bugungi vaziyat şartnoma bilan yakunlanadi, lekin uning parametrlari harbiy harakatlardagi dolzarb vaziyat bilan belgilanadi.
Ğarb RFga öz çegaralari va ruslarni xorlayotgan hududlarni himoya qiliş huquqini tan olmayapti.
Ukrainaga qurol-yaroğ yetkazib berayotgan NATO mohiyatan Rossiya bilan proksi-uruşga kirişmoqda.
AQŞda «Ruslarga oid barça narsalarga qarşi irqçilik» kayfiyati oliy darajada şakllantirilmoqda.
Yadroviy uruş ehtimoli real, bu xavfga yetarliça baho bermaslik mumkin emas.
Rossiya Mudofaa vazirligining maxsus vakili Igor Konaşenkovning tungi brifingida e’lon qilingan ma’lumotlar(eslatib ötamiz, uruş davrida e’lon qilingan ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekşirişning imkoni yöq):
Uzoq masofali yuqori aniqlikdagi qurol bilan Ukrainaning Donbassdagi guruhiga xorijda işlab çiqarilgan qurol-yaroğ va harbiy texnika yetkazilayotgan Krasnoye, Zdolbunov, Jmerinka, Berdiçyov, Kovel i Korosten rayonlaridagi temiryöl stansiyalariga zarbalar berilgan.
Yuqori aniqlikdagi raketalar bilan Ukrainaning 4 ta boşqaruv punkti, Slovyansk şahridagi öq-dori ombori, Novgorodovkadagi «Praviy sektor» ştabi yöq qilingan.
Raketa qöşinlari tomonidan Ukrainaning «Toçka-U» kompleksi pozitsiyasi, artilleriya batareyasi, tirik kuç va texnikalarning 10 ta jamlanmasi nişonga olingan.
Ukrainaga kömak
Kiyevga safar qilgan AQŞ davlat kotibi Entoni Blinken va Pentagon rahbari Lloyd Ostin Ukrainaga yangi 322 mln dollarlik harbiy yordam haqida e’lon qilişdi. AP ma’lumotlariga köra, bu summaning 165 mln dollari qurol-yaroğ va öq-dori sotib olişga sarflanadi.
AQŞ davlat kotibi Entoni Blinken va Mudofaa vaziri Lloyd Ostin Kiyevda. Foto: Time
Germaniyaning Rheinmetall konserni GFR hukumatidan Ukrainaga 88 ta Leopard 1A5 tanklarini yetkazib berişga ruxsat söradi. Die Welt naşrining yozişiça, ruxsat olinsa konsern dastlabki 22 ta tankni bir neça hafta içida, qolganini yil oxirigaça yetkazib bera oladi.
Polşa boş vaziri Ukraina T-72 tanklari sovğa qilinganini tasdiqladi. «Ukrainalik döstlarimizning xavfsizligi uçun ularning sonini e’lon qilmaymiz», degan u.
Bolgariya boş vaziri Kiril Petkov Ukraina uçun mablağ yiğiş kampaniyasini boşlab berdi.
Bolgariya boş vaziri Kiril Petkov / Foto: in-bulgaria.online
«Men Ukraina hukumati uçun mablağ yiğiş böyiça jamoatçilik kampaniyasini boşladim. Men Bolgariyaning har bir fuqarosini men kabi öz maoşini xayriya qilişga çaqiraman»,degan boş vazir ijtimoiy tarmoqda.
Buyuk Britaniya Ukrainaga Starstreak zenit raketalari uçiriş qurilmasiga ega Stormer zirhli transportyorlarning «kiçik bir qismi»ni (manbalarga köra, 250 ta) yetkazib beradi, degan mamlakat Ben Uolles Vakillar palatasidagi çiqişida.
Buyuk Britaniya Ukrainadan kirib keladigan barça tovarlarga bojni bekor qildi. Britaniya boş vaziri Boris Jonson özining yaqinda Kiyevga qilgan safarida buni va’da qilgan edi.
Slovakiya Ukrainaga 130 mln yevrolik harbiy yordam jönatdi, degan mamlakat Mudofaa vazirligi matbuot kotibi Martina Koval-Kakaşçikova.
Rossiyaga qarşi sanksiyalar
Yevropa Ittifoqi Rossiya nefti importiga qarşi «aqlli sanksiya» tayyorlamoqda. Bundan maqsad Yevroittifoq iqtisodiyotiga yetkaziladigan ziyonni minimallaştiriş, degan Yevropa komissiyasi raisining örinbosari Valdis Dombrovskis Britaniyaning The Times naşriga bergan intervyusida.
Valdis Dombrovskis / Foto:obzor.lt
Konkida uçuvçilar xalqaro ittifoqi (ISU) Rossiyada 2022 yilning 25–27 noyabr kunlari ötadigan figurali uçiş böyiça Gran pri bosqiçini taqvimdan olib taşladi. Sport taşkilotining rasmiy bayonotida ISU kengaşi Ukrainadagi vaziyat tufayli bunday qarorga kelganini tuşuntirgan.
Rossiyaning milliy işlab çiqaruvçilari ham mamlakatni tark etmoqda. «Ural» oğir mototsikllar işlab çiqaruvçi Ural Motorcycles kompaniyasi sanoatni Qozoğistonning Petropavlovsk şahriga köçirişini e’lon qildi. Bunga sabab RFga qarşi qöllanilgan sanksiyalar va butlovçi qismlarning yetişmasligi.
Ozarboyjon Rossiya gazi uçun rublda pul tölamaydi, deya bayonot bergan Ozarboyjonning SOCAR neft kompaniyasi.
Xalqaro hamjamiyatning munosabati
Seşanba kuni BMT Boş kotibi Antoniu Guterreş Moskvada RF prezidenti Vladimir Putin bilan uçraşadi. Şuningdek RF TIV rahbari Sergey Lavrov bilan işçi uçraşuv ötkazadi. Payşanba kuni u Ukrainaga boradi, hamda Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy hamda TIV rahbari Dmitriy Kuleba bilan uçraşadi.
«Boş kotib har ikki tomon rahbariyati bilan aniq gaplaşib, muzokaralarda qanday yutuqlarga erişiş mumkinligini köra olişi muhim. Pirovard maqsad — jangovar harakatlarni töxtatiş, Ukrainadagi insonlarning ahvolini yaxşilaş usullarini topiş, ularga solinayotgan tahdidni kamaytiriş va ularga insonparvarlik yordami körsatiş», — degan boş kotib matbuot kotibi örinbosari Farhon Haq.
Buyuk Britaniya mudofaa vaziri Ben Uolles Rossiya qöşinlarining Ukrainadagi yöqotişlarini sanadi.
Buyuk Britaniya mudofaa vaziri Ben Uolles / Foto: The Scotsman
Birlaşgan qirollik Mudofaa vazirligi hisob-kitoblariga köra, 15 mingga yaqin Rossiya harbiylari öldirilgan, 2 mingga yaqin zirhli texnika yöq qilingan yo egallab olingan. Bu 530 dan ortiq tanklar, 530 dan ortiq zirhli transportyorlar va 560 dan ortiq piyodalar jangovar maşinasi. Uollesga köra, Rossiya 60 dan ortiq vertolyot va qiruvçi samolyotlaridan ajralgan. Uning sözlariga köra, Kreml «barça maqsadlarida muvaffaqiyatsizlikka uçragan», biroq «ukrainlar öz hayoti uçun kuraşmoqda».