Ukrainadagi uruş: tomonlarning bayonotlari, munosabatlar, yordam va sanksiyalar
|12:24 / 05.05.202225 25811 min
Ukrainada Rossiya armiyasi bilan ikki oydan ziyod davom etayotgan harbiy töqnaşuvlar va uruş atrofidagi voqea-hodisalarga oid sönggi rasmiy xabarlar va yangiliklarning ertalabki qisqaça şarhlari bilan tanişing.
Ukraina tomonining bayonotlari
Volodimir Zelenskiy özining odatiy tungi murojaatnomasida janglarda vafot etgan jurnalistning yaqinlariga ta’ziya izhor qildi.
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy. Foto: president.gov.ua
«Bugun taniqli jurnalist Aleksandr Maxov vafot etdi. Xarkov oblastida, Izyum şahri ostonasidagi janglarda. U 36 yoşda edi. Men uning yaqinlari va döstlariga samimiy ta’ziyamni izhor qilaman.
Uning öğli Vladislav bilib qöyişi kerak: Rossiya bu ölim uçun javob beradi. Biz albatta Ukraina uçun ğalaba qozonamiz. Aminmanki, bu Aleksandrning ham orzusi bölgan. Biz uni amalga oşiramiz. U va Ukraina uçun jon fido qilgan barça qahramonlarimizning yodi abadiy!» — degan Zelenskiy.
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy BMT boş kotibi Antoniu Guterrişga «Azovstal» zavodi hududidan barça yaralanganlarni olib çiqişda yordam berişni sörab murojaat qildi.
Ukraina qurolli kuçlari birlaşgan operatsiyasi ötgan sutka içida erişilgan muvaffaqiyatlar haqida quyidagiça ma’lumot bermoqda (eslatib ötamiz, uruş davrida e’lon qilingan ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekşirişning imkoni yöq):
Duşmanning 11 ta hujumi muvaffaqiyatli bartaraf etilgan.
5 ta tank, 7 ta harbiy zirhli texnika, 5 ta avtomobil yöq qilingan.
Havo hujumidan mudofaa bölinmalari Donbass osmonida 2 ta Su-30 samolyoti, «Orlan-10» va «ZALA-421» tipidagi 2 ta pilotsiz uçar qurilmalarni urib tuşirgan.
Rossiya aviatsiyasining 2 ta samolyoti (taxminan Su-30 qiruvçi samolyotlari), «Orlan-10» tipidagi 4 ta pilotsiz uçar qurilma, 3 ta qanotli raketa urib tuşirilgan.
«Sxid» («Şarq») tezkor-taktik guruhining ma’lumotlari:
Rossiya qöşinlari bitta hujum uyuştirgan. Duşmanning yöqotişlari: 36 nafar şaxsiy tarkib, 2 ta piyodalar zirhli maşinasi (BMP), 2 ta zirhli transportyor (BTR), 3 ta artilleriya nuqtalari.
Rossiya tomonining bayonotlari
Rossiya TIV vakili Mariya Zaxarova Ispaniyaning «ABC» naşriga bergan intervyusidan parçalar:
«Moskva Ukrainaga taqdim etilayotgan hududiy talablar kelişuvlarni qiyinlaştirmoqda, deb hisoblaydimi?» degan savolga Zaxarova quyidagi javob bergan:
RF TIV vakili Mariya Zaxarova. Foto: lenta.ru
«Bu allaqaçon yuzaga kelib bölgan hududiy voqelikdir, uni Kiyev ham, boşqa davlatlar ham tan olişi kerak. Bu voqelik 2014 yilda neonatsistik davlat töntarişi natijasida hokimiyat tepasiga kelgan Kiyev hokimiyatining siyosati tufayli paydo bölgan. Qrim Rossiyaga qaytdi, «DXR» va «LXR» mustaqil davlatlarga aylandi. Xalqlarning qonuniy va ongli tanlovi, BMT ustavida belgilangan xalqlarning öz taqdirini özi belgilaş huquqini hurmat qiliş kerak».
«Rossiyaning Çeçeniston, Janubiy Osetiya va hozir Ukrainadagi xatti-harakatlari mutlaqo qonuniy, biroq Donbassda genotsid uyuştirgan va öz mamlakatida ruslarga oid barça narsalarni yöq qilişga uringan Kiyev hokimiyatining harakatlari legitim emas, antikonstitutsiyaviy va axloq qoidalariga xilof», — degan Zaxarova.
Rossiya Mudofaa vazirligining maxsus vakili Igor Konaşenkovning tungi brifingida e’lon qilingan ma’lumotlar(eslatib ötamiz, uruş davrida e’lon qilingan ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekşirişning imkoni yöq):
Yuqori aniqlikdagi raketalar bilan kun davomida 4 ta artilleriya batareyalari, uçta öq-dori omborlari, 20 ta jonli kuç va harbiy texnika jamlanmasi, AQŞda işlab çiqarilgan aksilbatareya kuraşi radiolokatsion stansiyasi yöq qilingan.
Tezkor taktik va armiya aviatsiyasi yordamida 77 ta jonli kuç va harbiy texnika jamlanmasi nuqtasiga zarba berilgan. 310 nafargaça askarlar, 36 ta qurol-aslaha va harbiy texnika yöq qilingan.
Raketa qöşinlari va artilleriya tomonidan BM-21 «Grad» birvarakayiga öt oçiş tizimi batareyasi öt oçiş pozitsiyasida yöq qilingan, şuningdek jonli kuç va harbiy texnika jamlanmasining 83 ta nuqtasi nişonga olingan.
RF havo hujumidan mudofaa tizimlari yordamida 6 ta pilotsiz uçar qurilma, «Smerç» birvarakayiga öt oçiş tizimining ikkita reaktiv snaryadi urib tuşirilgan.
Maxsus harbiy operatsiya boşidan buyon: 146 ta samolyot, 112 ta vertolyot, 712 ta pilotsiz uçar qurilma, 287 ta ZRK, 2817 ta tank va boşqa jangovar zirhli maşinalar, 323 ta birvarakayiga öt oçiş reaktiv tizimlari, 1292 dala artilleriyasi va minomyotlar, şuningdek 2624 ta harbiy avtomobil texnikasi yöq qilingan.
Ukrainaga kömak
Ukraina hududiga raketa zarbalari seriyasini berayotgan RF qöşinlari öta muhim infratuzilmalarni işdan çiqarişga harakat qilişmoqda. Biroq AQŞ avvalgidek harbiy yordamni yetkazişga qodir, deya Pentagon matbuot kotibi Jon Kirbining sözlarini keltirmoqda CNN.
AQŞ Mudofaa vazirligi matbuot kotibi Jon Kirbi. Foto: Keystone Press Agency
«AQŞ qurol-yaroğ va boşqa resurslar Ukrainaga hamon uzluksiz yetkazilayotganidan xabardor, çunki biz ular bilan har kuni gaplaşib turibmiz», — degan Kirbi.
AQŞ Mudofaa vazirligining baland martabali mulozimi, general Jozef Hilbert 2015 yildan buyon Ukrainaning 17 turli bataloni va 11 ta turli brigadalaridan 23 mingdan ziyod harbiy xizmatçilari öqitilganini aytib ötdi.
Bolgariya parlamenti Ukrainaga humanitar, moliyaviy va harbiy yordam beriş haqida qaror qabul qildi. Harbiy yordam Ukrainaning ziyon körgan harbiy texnikalarini ta’mirlab berişdan iborat böladi. Avvalroq şunday ta’mir va modernizatsiya borasidagi kömak haqida Çexiya va Slovakiya qaror qabul qilgan edi.
Cobra radiolokatsion stansiyasi. Foto: liport.ru
Germaniya Ukrainaga Panzerhaubitze 2000 gaubitsalari aniqligini oşiruvçi Cobra radiolokatsion stansiyalarini yetkazişga tayyor, deb xabar beradi Die Welt naşri. COBRA (Counter Battery Radar) radar texnologiyasi artilleriya razvedkasi tizimi bölib, duşmanning 80 mm.dan yuqori gaubitsalari va minomyotlarini topa oladi. Bittasi 50 mln yevro turuvçi radar ikki daqiqada 40 ta öt oçiş pozitsiyasini aniqlab beradi.
Sanksiyalar va Rossiyaning qarşi çoralari
Yevropa komissiyasi rahbari Ursula fon der Lyayyen Yevropa Ittifoqining Rossiyaga qarşi yaqin kunlarda joriy etiladigan sanksiyalarining oltinçi paketi tafsilotlari bilan taniştirdi. Uning sözlariga köra, «Sberbank» va yana ikkita yirik bank (ular «Rosselxozbank» va «Moskovskiy kreditniy bank» bölişi mumkin) SWIFT tizimidan uzilişi kutilmoqda, şuningdek rus harbiylari va uçta davlat telekanaliga nisbatan sanksiyalar qöllanadi. Bundan taşqari, Rossiya neftiga nisbatan töliq embargo joriy etiladi.
Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarşi sanksiyalarning oltinçi paketi doirasida Yevropa davlatlari kemalari va kompaniyalariga Rossiya neftining jahon böylab taşuvi, şuningdek suğurta sohasida xizmat körsatişni taqiqlaşni taklif qilmoqda, deb yozadi hujjat loyihasi bilan tanişgan Bloomberg.
Şuningdek, yangi sanksiyalar bilan Rossiya fuqarolariga va yuridik şaxslariga Yevropa Ittifoqi hududida köçmas mulk xarid qiliş taqiqlanişi ham mumkin
Coca-Cola kompaniyasi Rossiya bozorini töliq tark etişi mumkin, degan kompaniya boş direktori Jyeyms Kvinsi.
Buyuk Britaniya VGTRK va Rossiyaning boşqa OAVlari hamda jurnalistlariga nisbatan sanksiyalar joriy etmoqda. Britaniya TIV ijtimoiy tarmoqlar, internet-servislar va ilovalar dökoni RT va Sputnik kontentini bloklaşi kerakligini ta’kidlagan.
«Avtotor» holdingi xodimlariga yer bölib berilmoqda. Foto: «Avtotor» matbuot xizmati
Kaliningraddagi «Avtotor» holdingi «korxonadagi murakkab iqtisodiy ahvol» tufayli öz xodimlarini «qöşimça ijtimoiy qöllab-quvvatlaş» maqsadida, istovçilarga 10 sotixdan haydalgan ekin maydoni ajratişga qaror qilgan. Uşbu korxonada BMW, Kia va Hyundai avtomobillari yiğilgan. 1 maydan boşlab maşinalar uçun butlovçi qismlar kelmay qöygani sababli xodimlar jamoaviy mehnat ta’tiliga çiqarilgan.
Yevroittifoq davlatlarining doimiy vakillari hozir Rossiya nefti embargosi masalasida kelişa olişmayapti, deya xabar bergan Reuters manbalari.
Çexiya embargoni qöllaşi, biroq boşqa manba topilgunça 2-3 yillik ötiş davriga muhtoj ekanini bildirgan.
Slovakiya ham unga 3 yillik ötiş davri taqdim etilsa embargoga rozilik bildirgan. Biroq Slovakiya energetika vaziri Rossiya neftini taqiqlaş Yevropa iqtisodiyotini tanazzulga uçratişini aytgan.
Vengriya Rossiyadan quvurlar orqali neft olişga istisno taqdim etilmasa embargoni qöllamasligini bildirgan.
Yevropa diplomatlari NYTga Vengriya va Slovakiyaga Rossiya energiya resurslarini 2023 yil oxirigaça xarid qiliş imkoniyati taqdim etilişi muhokama qilinayotganini bildirişgan.
Rossiya gazi importining töxtatilişi Italiyada 565 ming iş örni yöqotilişiga olib keladi, deyiladi Corriere della Sera naşri çop etgan tadqiqot natijasida.
Rossiyalik tadbirkor Alişer Usmonov özining sanksiya röyxatiga qöşilganidan şikoyat qilib, Yevropa sudiga da’vo arizasi kiritgan.
Moskva birjasida 1 AQŞ dollari kursi 2020 yil martidan buyon ilk marta 67 rublgaça tuşgan. Yevro kursi 2020 yil fevralidan buyon ilk marta 70 rubldan pastlagan.
Moskva Yaponiya boş vaziri va taşqi işlar vaziriga Rossiyaga kirişni taqiqlab qöydi. RF TIVning xabariga köra, sanksiyalar Yaponiyaning 63 fuqarosiga nisbatan joriy etilgan.
Xalqaro hamjamiyatning munosabati
AQŞ prezidenti Joy Bayden Amerika Rossiyaga qarşi yangi sanksiyalar qöllaşga oçiq ekanini aytib, bu borada G7 davlatlari a’zolari bilan maslahat qilişini bildirgan.
AQŞ Ukrainaning ham jang maydonidagi, ham muzokaralar stolidagi pozitsiyasini mustahkamlaş uçun barça kuç-quvvatini işga soladi, degan Oq uy matbuot kotibi Jyen Psaki.
Xitoy TIV vakili SSSR va AQŞ örtasidagi 1990 yilgi, NATOni şarq tomon kengaytirmaslik töğrisidagi Gorbaçyov va Beyker örtasidagi kelişuvni eslatgan.