Rossiyada Ukrainada urush boshlanganidan keyin fuqarolik jamiyati va mustaqil matbuotga bosim kuchaygan. «Urush davri repressiyasi»ning asosiy yo‘nalishlari saytlarni bloklash va ommaviy axborot vositalarini yopish, «Rossiya armiyasini obro‘sizlantirish» bilan bog‘liq jinoiy va ma’muriy ishlarni qo‘zg‘atish, shuningdek «xorijiy agentlar» va ularning ro‘yxatini kengaytirish bo‘yicha qonunchilikni kuchaytirish bo‘ldi. Bunday xulosalar BMTning Inson huquqlari qo‘mitasi uchun «OVD-Info» loyihasi, «Sova» axborot-tahlil markazi, DOXA internet nashri va OAV huquqlarini himoya qilish markazi tomonidan 2022 yil may oyida birgalikda tayyorlangan hisobotda keltirilgan. 13 iyun, dushanba kuni Re-Russia loyihasi ushbu hujjatga e’tibor qaratdi.
Huquq himoyachilari tomonidan ko‘rsatilgan birinchi repressiya yo‘nalishi - internet-resurslarni bloklash. Hisobot mualliflarining fikricha, bu vosita ayniqsa urushning birinchi haftalarida tez-tez ishlatilgan. 24 fevraldan beri 181 ta ommaviy axborot vositasi «Roskomnadzor» tomonidan bloklangan, yana 21 tasi o‘z faoliyatini to‘liq yoki vaqtincha to‘xtatgan. Bundan tashqari, idoradan ogohlantirish olgan 11 ta ommaviy axborot vositasi Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi haqida yozishni to‘xtatdi, deyiladi hujjatda.
«Roskomnadzor» keyinchalik urushga qarshi pozitsiyani egallagan taniqli odamlarning, jumladan munitsipal deputat Ilya Yashin, siyosatshunos Yekaterina Shulman va tadbirkor Mixail Xodorkovskiyning shaxsiy sahifalarini faol ravishda bloklashni boshladi.
Huquq himoyachilariga ko‘ra, bloklash sonining keskin oshishiga «Axborot to‘g‘risida»gi qonunga 2020 yildan buyon kiritilgan 84 ta o‘zgartirish sabab bo‘lgan.
Huquq himoyachilari hisob-kitobiga ko‘ra, Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi boshlanganidan beri 101 nafar rossiyalik jurnalist professional faoliyati yoki urushga qarshi pozitsiyasi tufayli jabr ko‘rgan. OAV xodimlari ushlangan, jarimaga tortilgan, ishdan bo‘shatilgan yoki Rossiya davlat organlarining taqdim etiladigan axborotidan mahrum etilgan. Qayd etilishicha, 1 iyunga qadar RF qurolli kuchlari va Rossiya davlat organlari haqidagi «soxta ma’lumotlar» haqidagi yangi modda bo‘yicha jurnalistlarga nisbatan kamida o‘nta ish qo‘zg‘atilgan. Ikki holatda gap mintaqaviy ommaviy axborot vositalarining bosh muharrirlari haqida bormoqda.
Ukrainadagi urushga qarshi bo‘lganlarni jinoiy va ma’muriy javobgarlikka tortish, hisobot mualliflarining fikriga ko‘ra, mart oyining ikkinchi yarmidan boshlab, qonunchilikka bir qator tegishli o‘zgartirishlar qabul qilingan va kuchga kirganidan keyin faol qo‘llanila boshlandi.
