Toshkent shahrida tungi salqinlik yo‘qolgan, deb yozyapti blogerlar. Qolaversa, havo sifatining yildan yilga yomonlashayotgani ham O‘zbekiston uchun endi yangilik emas. Bu sanoat korxonalari, ishlab chiqarishning ortgani, transport ko‘paygani fonida yuz berayotgani bor gap. Lekin ko‘p ham e’tibor qilinmaydigan tamaki mahsulotlari ekologiyaga 4-5 tomondan zarba beryaptiki, bu ma’lumotlar ko‘pchilik uchun yangilik bo‘lishi mumkin.
Bir necha daqiqalik rohat uchun qurbon tabiat
Sigaret ekologiyani ham ishlab chiqarilish jarayoni, ham tutuni, ham qoldig‘i bilan zararlaydi. Bu qanday sodir bo‘ladi?
1 soat ichida o‘rab qadoqlanadigan sigaretlar uchun 6 kilometr qog‘oz sarflanadi. Har 300 dona sigaret uchun bitta daraxt yo‘q qilinadi. Bu –kuniga 20 donali 1 quti sigaret chekadigan odam oyiga 2ta daraxtning qotiliga aylanadi degan gap.
Sigaret ishlab chiqarishda eng muhim o‘simlik – tamaki seryomg‘ir tropik o‘rmon mintaqasida yetishtiriladi. 1950 yillarda kichik-kichik hududlarda yetishtirila boshlangan tamakilar, talab oshgani sari kattaroq maydonlarni egallayapti. Natijada yirik-yirik o‘rmonlar insoniyatning bir necha daqiqalik rohati uchun qurbon qilinyapti.
Tanzaniyaning Usenge shahrida joylashgan Tabora qishlog‘idagi mahalliy tamaki yetishtiruvchi fermerlarning tasdiqlashicha, tamaki uchun o‘ta zich joylashgan o‘rmonlar kesib tashlanish holatlari ko‘paygan. Tamaki Osiyo va Afrika davlatlaridagi 5 foiz o‘rmonlar yo‘qolishiga sabab bo‘ladi. Bu – xuddi o‘zi shundoq ham zo‘rg‘a nafas olayotgan dunyo o‘pkasini asta-sekin yemirishga o‘xshaydi.
Qaniydi, tamakining zarari shu yerda to‘xtasa. Yo‘q, bu xuddi domino o‘yiniga o‘xshaydi. O‘rmonlar qisqarishi bilan hayvonot va o‘simlik dunyosida bioxilmaxillik yo‘qoladi, global harorat ko‘tarilishda davom etadi, tamaki yetishtirilgan dalalarda tuproq eroziyasi boshlanadi.
