Janub uçun jang: Rossiya armiyasi keyingi yurişni qaçon va qanday boşlaşi mumkin?
|02:59 / 11.08.202247 17514 min
Rossiya armiyasi sönggi kunlarda önlab batalon-taktik guruhlarini Donbassdan Ukraina janubiga köçirdi - bu minglab jangçilar va yuzlab texnikalar degani.
Foto: Rossiya Mudofaa vazirligiFoto: Rossiya Mudofaa vazirligi
Bunday manyovrlar rossiyaliklar fevral oyidayoq egallab olingan Xerson va uning atrofidagi hududlarni Ukraina armiyasi tomonidan e’lon qilingan qarşi hujumdan himoyalaş istagini anglatişi mumkin.
Janubdagi yangi guruh katta va juda köp desant bölinmalarni öz içiga olgan, mudofaada motoöqçilar örniga bunday bölinmalardan foydalaniş u qadar oqilona qaror bölmaydi.
Bu tez orada Rossiyaning Ukrainaga qarşi uruşidagi asosiy harbiy harakatlar teatri Donbassdagi yalangliklardan janubdagi daştlarga, Dnepr daryosining quyi oqimining ikki sohilidagi hududlarga köçişi mumkinligini anglatadi.
Bu yönalişda tez kunlarda faol harbiy harakatlar boşlanib ketişi va butun uruşga jiddiy ta’sir körsatişi mumkin.
Şu bilan birga Donbassdagi harbiy harakatlar ham töxtamayapti va ukrain piyodalari Rossiya artilleriyasining doimiy zarbalari ostida qolmoqda.
Bu hujumkor guruhmi?
Foto: AFP
Rossiya Xarkiv atrofidagi va Donbassdagi qöşinlarning bir qismini köçirayotgani haqida 28 iyul kuniyoq harbiy şarhlovçi, «Axboriy qarşilik» guruhi koordinatori Konstantin Maşovets xabar bergandi.
Uning sözlariga köra, iyul oyi oxirida rossiyaliklar Şarqiy harbiy okrug bölinmalarini Xerson va Zaporijjya oblastlariga qayta joylaştirgan.
Xususan, gap uruş boşida Kiyevga bostirib kirgan 35-qöşma armiyasi qismlari haqida ketmoqda: aynan uning 64-motoöqçilar brigadasi mart oyida Buçani işğol qilgan va aynan şu yerda harbiy jinoyatlar sodir etişda ayblangan.
Keyinroq bu 35-armiya Xarkiv oblastining Izyum şahri ostonasidagi janglarda iştirok etgan.
«Şaxsan men uçun, masalan, RF Qurolli kuçlari Şarqiy okrugi 35-qöşma armiyasi harakatga keltirilişi va qöllanişi öziga xos ma’noga ega - bu ularning boş ştabi e’tiborini qayerga qaratganini körsatadi», - degan Konstantin Maşovets.
«Uzoq şarq» brigadalaridan taşqari, rossiyaliklar Ukraina janubiga jami soni 10 ming atrofidagi harbiyni taşkil etuvçi havo-desant bölinmalarining katta qismini ham taşlamoqda.
Mavzuga oid
Foto: Rossiya Mudofaa vazirligi
Xerson oblastida Dneprning öng sohiliga rossiyalik desantçilar kelganini (ya’ni Xerson şahri joylaşgan sohil) 1 avgust kuni Ukraina prezidenti ofisi maslahatçisi Aleksey Arestoviç ham «Feygin Live» kanali efirida tasdiqladi.
«Körinib turibdiki, duşman qöşinlari qömondonligi Janubiy operatsion zonada (ya’ni Mikolayiv, Kriviy Rih va Zaporijjya yönalişlari) asosini Şarqiy harbiy okrug qöşinlari taşkil etuvçi hujumkor qöşinlar guruhini… va RF Qurolli kuçlari havo-desant kuçlarining asosiy qismlarini, şuningdek Janubiy harbiy okrugning 49- va 58-qöşma armiyalarini joylaştirmoqda», deb hisoblaydi Konstantin Maşovets.
Qolaversa, janubga olib kelinayotgan texnikalarga qarab ham rossiyaliklarning rejalari haqida xulosa çiqariş mumkin.
30 iyul kuni ijtimoiy tarmoqda Qrimdan Ukrainaning materik qismiga yöl olgan eşelon videosi tarqaldi.
Unda V belgisi (Rossiyaning Şarqiy harbiy okrugiga mansublikni ifodalaydi) qöyilgan texnikalar ortilgandi.
Bu texnikalar orasida quyidagilarni uçratiş mumkin: IMR-2 (muhandislik tanki), bir neça EOV-4421 (harbiy ekskavatorlar), bir qança TMM-3 (armiyada kengligi 40 metrgaça bölgan tösiqlarni yengib ötiş uçun foydalaniladigan oğir mexanizatsiyalaşgan köpriklar), şuningdek BAT-2 (harbiy buldozer).
Eşelonda ekskavatorlar va traktorlar ham bölib, nazariy jihatdan ular okoplar va boşqa mudofaa istehkomlari quriş uçun işlatilişi mumkin, muhandislik tanklari, harbiy buldozer hamda mexanizatsiyalaşgan köpriklarning vazifasi - kolonna vayronalar va kiçik daryolar qiyofasidagi tösiqlardan oldinga siljişni ta’minlaş hisoblanadi.
Desantçilar va «vagnerçilar»
«Tuşuniş kerakki, duşmanda yaxşi tayyorgarlikka ega kuçlar yetarli emas, havo-desant bölinmalari esa nisbatan eng yaxşi tayyorgarlikdan ötgan qismlar böladi. Kuçsizlangan holatida ham yetarliça harbiy salohiyatni saqlab qolib, mudofaani uşlaşi ham, muhim yönalişlarda hujum harakatlarini amalga oşirişi ham mumkin», deydi BBC News Ukraina bilan suhbatda «Strategiya XXI» global tadqiqotlar markazining xavfsizlik masalalari böyiça loyihalari rahbari Pavel Lakiyçuk rossiyalik desantçilar köçirib keltirilişi haqida.
Rossiyaliklar Ukraina qurolli kuçlarining Xersonga hujumkor harakatlaridan mudofaalaniş uçun emas, balki yuriş boşlaşga tayyorlanayotgani haqida xulosaga janubiy yönalişda xizmat qilayotgan va anonimlik asosida BBC Ukraina xizmati bilan suhbatlaşişga rozilik bergan ukrainalik ofitser ham qöşiladi.
«Tajribaga köra, har qanday bölinma hujumkor harakatlarda ham, mudofaalanişda ham işlay olişi kerak, bu taktika masalasi. Ammo desantçilardan mudofaada foydalaniş - ayniqsa strategik nuqtayi nazardan qaralganda juda ğalati körinadi. Agar gap mudofaadagi manyovrlar haqida ketmayotgan bölsa», deydi harbiy.
«Aftidan, klassik qöşma qurolli amaliyot böladi. «Pion»lar (203-millimetrli öziyurar gaubitsa) va boşqa juda köp artilleriya qurollari olib kelişmoqda», deya qöşimça qilgan ofitser.
Foto: Rossiya Mudofaa vazirligi
Uning sözlariga köra, «vagnerçilar» («Vagner» va «Liga» nomli xususiy harbiy kompaniyalar a’zolari, Ukraina razvedkasiga köra, bu guruhlar bosqin boşidan buyon Rossiya armiyasi safida jang qilmoqda va şturmçi piyodalar funksiyalarini bajarmoqda) bilan raqobat ham rossiyalik harbiy ofitserlarning harakati tajovuzkorligini oşirişi mumkin.
OAVda yozilişiça, aynan «vagnerçilar» may oyida Popasnaya muvaffaqiyatli şturm qilinişida, yaqinda esa Uglegir TES egallanişida muhim rol öynagan.
«Vagnerçilar» samaradorlik körsatmoqda va buning evaziga rağbatlantirilmoqda. Rossiya armiyaçilari ham muvaffaqiyat qozonişni istaydi - bu örinda pul uçun kuraş ketişi mumkin», deya taxmin qiladi ukrain ofitseri.
Ehtimoliy hujum yönalişlari
«Uç yönalişda hujum qiliş mumkin: Zaporijjyaga, Mikolayiv va Krivoy Rogga hamda Nikopolga. Uçinçi yönaliş bölişi ehtimoli yuqori», deya prognoz qiladi Pavel Lakiyçuk.
«Krivoy Rog yönalişida zarbdor guruh taşkil qilingani» töğrisida ilk bor 3 iyul kuni Ukraina qurolli kuçlari «Janub» operativ qömondonligi xabar bergandi.
«Rossiyaliklar öylagani şunday: Krivoy Rogga yuriş qilib, hududni şimoldan örab oliş va Snegirevkadan Mikolayivni çetlab ötgan holda Voznesenskka yuriş qiliş. Ular avval ham şunday qilişgan», degandi Aleksey Arestoviç.
Konstantin Maşovets esa rossiyaliklar kuçlarni töplaşi istiqbolda Zaporijjyaga tahdid solişini aytadi.
«Şaxsan mening fikrimça, duşman Dneprning ikki sohili böylab ham şimolga hujum qilişga tayyorlanmoqda. Ya’ni Nikopol-Zaporijjya (öng sohilda) va xuddi şu vaqtda boşqa tomondan (çap sohil böylab) yana Zaporijjyaga. Ammo bu darhol emas, faqat Janubiy operatsiya zonasidagi «keçiktirib bölmas muammoli masalalar hal qilingani»dan keyin böladi», deya yozadi Konstantin Maşovets.
Yana bir harbiy şarhlovçi, Ukraina qurolli kuçlari Boş ştabi boş operativ boşqarmasi sobiq zobiti Oleg Jdanov telemarafon efirida rossiyaliklarning asosiy sa’y-harakatlari Mikolayivdan şimoldagi Voznesensk yönalişiga qaratilişini taxmin qildi.
«Voznesensk - uruş boşidan buyon ularning siyosiy vazifasi. Ular Xerson-Mikolayiv-Voznesensk böylab ilgariladi va keyin Odessa va Dnestrböyiga ötişga harakat qilişdi. Şuning uçun hozir ham ular uruş boşida oldilarida turgan siyosiy vazifalarni bajariş kontekstida nimagadir qodir ekanliklarini namoyiş etişmoqçi», deydi Oleg Jdanov.
Dnestrböyiga qadar «yölak oçiş»ni mart oyi oxirida Rossiya armiyasi qömondonligi «maxsus harbiy amaliyot»ning maqsadlaridan biri sifatida belgilagandi.
«Dnestrböyiga qadar yorib ötiş masalasiga kelsak - buni töliq istisno etib bölmaydi. Ammo bu holda amaliyot yanada kengroq xarakter kasb etişi kerak böladi. Öşanda Mikolayivga hujum qilişdan taşqari, Ukraina sohillari böylab Odessa yönalişida dengiz-desant amaliyoti ötkaziş, şuningdek Dnestrböyining özidan qandaydir taktik udarlar berilişi lozim böladi», deya qayd etadi Pavel Lakiyçuk.
«Ukraina qurolli kuçlari Dnestrböyi yönalişida desant amaliyoti va provokatsiyalarga tayyor turibdi va rossiyaliklar bu yönalişda muvaffaqiyatga erişişi dargumon», deb qöşimça qiladi u.
«Tayyor va tayyorlanmoqda»
Foto: Ukraina qurolli kuçlari Boş ştabi
Aleksey Arestoviçning baholariga köra, Rossiya janubiy teatrda jami 30 ga yaqin batalon-taktik guruhlarni jamlagan.
Bu 20 mingdan ortiq jangçi degani.
Arestoviçning sözlariga köra, bu guruhlar jiddiy yöqotişlarga uçragan va töliq ştat bilan maqtana olmaydi.
«Bu qöşinlarning jangovar tayyorgarlik darajasi şubha uyğotadi. Ularga odamlar yetişmaydi, ruhiy-psixologik va texnik holati köp narsani orzu qiladi», degan prezident ofisi rahbari maslahatçisi Mark Feygin bilan efirlardan birida.
Şu bilan birga, bu guruhlar hujum harakatlari uçun (mudofaa haqida gapirmasa ham böladi) yetarli darajada kuçga ega. Ayniqsa, rossiyaliklarning artilleriya va unga öq-dorilar borasida heç qayerga yöqolib qolmagan ustunligi hisobga olinsa.
Rossiyaliklar xuddi şunday miqdordagi batalon-taktik guruhlar bilan Izyumga muvaffaqiyatli hujum qilişgandi. Keyin bu kuçlar Luhansk oblastining qolgan qismini egallaş uçun janglarga yuborildi (töğri, Luhansk oblastida rossiyaliklarning batalon-taktik guruhlari soni köproq edi va 50 ga yaqinlaşardi).
«Bizga asta-sekinlik bilan artilleriya kelmoqda. Qöllar ösib bormoqda, yangi imkoniyatlar paydo bölmoqda. Ammo rossiyaliklar hamon öt oçiş kuçida ustunlikka ega», deya tan oladi janubiy yönalişdagi ofitser.
Şu bilan birga, rossiyaliklarning asosiy yönalişi qanday bölişidan (yoki barça uç yönalişda oldinga siljiş) qat’i nazar, sönggi oylarda janubda öz kuçlarini qarşi hujumga ötiş uçun jamlagan ukrain armiyasi ham rossiyalik harbiylarni qarşi olişga tayyor.
«Rossiyaliklar hujumga ötişga tayyorlanmoqda. Biz ham tayyormiz va tayyorlanyapmiz. Şuning uçun ularni qarşi olamiz», deya anons qiladi Aleksey Arestoviç.
Foto: Ukraina qurolli kuçlari Boş ştabi
Ukraina qurolli kuçlarining tayyorgarligi rossiyaliklarning logistika tizimlari böylab berilayotgan artilleriya zarbalarida aks etadi.
Sönggi kunlarda ukrain armiyasi Antonov köpriklari, rossiyaliklarning Oleşek, Çernobayevka, Nova Kaxovka, Berislava va hatto front çiziğidan 80 km masofadagi Skadovska hududlaridagi öq-dori omborlarini muvaffaqiyatli öqqa tutdi.
Ammo eng e’tiborli zarba Xersondan 40 km masofadagi Brilovkada rossiyaliklarning 40 vagonli temiryöl eşeloni şaxsiy tarkib va öq-dorilar bilan birga yöq qilinişi böldi.
Rossiya bu zarba va u haqdagi bayonotni rasman izohlamadi. Şu bilan birga, Rossiyadagi harbiy korrespondentlar uşbu hudud aholisining portlaş ovozlari va yonğinlar aks etgan videolarini öz sahifalariga joyladi.
Bundan taşqari, ukrain armiyasi Ingulets daryosining çap sohilidagi Davidov Broda posyolkasidan janubda platsdarmni (tayanç punkti) uşlab turibdi.
Donbass va Xarkiv
Foto: Ukraina qurolli kuçlari Boş ştabi
Rossiyaliklar Ukraina janubida kuçlarini qaytadan töplaşiga parallel ravişda frontning boşqa uçastkalarida - Xarkiv atrofi va Donbassda ham harbiy harakatlar töxtamayapti.
Avgust oyi boşida eng qaynoq nuqtalar Baxmutdan janubdagi Kodema, Gladosovo va Mayskoye qişloqlari, şuningdek, 2014 yilda Donetsk aeroporti uçun janglar vaqtida ukrainlar armiyasining afsonaviy mudofaa nuqtasi bölgan Peski böldi.
Ukraina mediamakonini «Sarmat» batalonining (56-brigada) 21-alohida motoöqçilar brigadasi jangçisi Sergey Gnezdilovning Peski himoyaçilari artilleriya kömagisiz juda oğir ahvolga tuşib qolgani töğrisidagi posti hayajonga soldi.
«Siz yöqotişlar soni va uluşini hatto tasavvur ham qila olmaysiz. Bu… göştqiymalagiçdan ötiş, batalon bu yerda şunçaki öz jasadlari bilan hujumni töxtatib turibdi», deya yozgan u.
Keyinroq yordam yetib borgani, duşman esa atigi bir neça yuz metrga ilgarilay olgani ma’lum böldi.
Bu vaqtda Ukraina armiyasi ham Donbassda raqibga zarbalar berişni davom ettirmoqda - Horlivka yaqinida, Verxnetoretsk ostonasida ukrain harbiylarining artilleriya zarbasi oqibatida «DXR» reaktiv artilleriya divizioni komandiri, «Korsa» laqabi bilan tanilgan Olga Kaçura halok böldi.
Uruşga qadar u Donetsk militsiyasida işlagan va podpolkovnik darajasigaça kötarilgan, ammo 2014 yilda rossiyaparast ayirmaçilar safiga qöşilgan va özini özi mustaqil deb e’lon qilgan «respublika»dagi «reaktiv artilleriya divizionidagi yagona ayol komandir» bölgan. Rossiya propagandasi undan «Givi» va «Motorola» darajasidagi media personaj yaratgan.
Umuman olganda, harbiy şarhlovçilarning prognoz qilişiça, asosiy janglar janubga köçgan taqdirda ham Xarkiv oblasti va Donbassdagi front tinçimaydi - Ukraina armiyasi öz zaxira kuçlarini janubdagi daştlarda boşlanayotgan asosiy harbiy harakatlar teatriga ötkaza olmasligi uçun rossiyaliklar ukrainlarning pozitsiyalariga bosimni saqlab qolişda davom etadi.
