O‘zbekistonda tarvuzdan zaharlanish o‘limga olib keladigan holatlar juda kam, deydi Sarimsoqov.
— Namanganda 2 kishining tarvuzdan zaharlanib vafot etgani ma’lum qilindi. Shu hodisaga munosabatingiz qanday?
— Avvalo Namangandagi 60 yoshdan oshgan kishilarning tarvuzdan zaharlangani to‘liq o‘z tasdig‘ini topmadi. Bunday deyishimga asos bor. Chunki poliz mahsulotlaridan zaharlanish yuz bersa, bu faqat 1-2 kishida kuzatilmaydi. Zaharli deb taxmin qilinayotgan tarvuzlar bir dalada ko‘plab yetishtiriladi. Va u tarvuzni sotib olganlar soni ham ko‘p bo‘lib, zaharlanish ham ko‘p bo‘lgan bo‘lardi.
Bu bilan yetishtirilayotgan poliz mahsulotlari va sabzavotlarda mineral o‘g‘itlar yoki zaharli moddalar me’yorida ishlatiladi demoqchi emasman. Namangandagi holat bo‘yicha sud-tibbiy ekspertiza xulosasini olgandan keyin zaharlanish yoki zaharlanish emasligi aniq bo‘ladi.
— Pishiqchilik mavsumida O‘zbekistonda aynan tarvuz yoki qovundan zaharlanish qanchalik tez uchraydi?
— Bugungi kungacha tarvuz yoki qovundan zaharlanganman, deb shifoxonaga tushgan bemorlarning qonida mikrobirikmalar me’yordagi holatdan ortiq ekani, aynan poliz ekinidan zaharlanish tashxisi qo‘yilgani juda kam uchraydi.
Bevosita tarvuzdan zaharlanganman degan odamlar boshqa biror mahsulotdan ham zaharlangan bo‘lishi mumkin. Chunki tarvuz va qovunda ham uglevodlar bo‘ladi. Infeksiya tushgan mahsulot qovun yoki tarvuz bilan qo‘shib yeyilsa, o‘sha uglevodlar oshqozon ichak tarkibida infeksiyaning ko‘payishiga sabab bo‘ladi.
— Qanday holatda iste’mol qilingan ho‘l mevalar zaharlanishga olib keladi?
— Dehqon yetishtirgan mahsulotini daladan olib keladi. Keyin uni oraliq sotuvchi olib, ko‘tara savdochiga olib boradi, ko‘tara savdochi uni bozorga olib keladi. Bozordan yana savdo maskanlariga tarqatiladi. Ana shu jarayonlarda ifloslanish holatlari ko‘p bo‘ladi. Agar shu ifloslanishlar poliz ekini kesilganda ichiga tushsa, bu ham zaharlanishga olib keladi. Chunki qand miqdori yuqori bo‘lgan mahsulotlarning ichki qismida suyuqligi bo‘lgani turli mikroblarning ko‘payishiga asos bo‘ladi.
Bundan tashqari, tarvuz mahsulotini iste’mol qilgandan keyin ustidan toza bo‘lmagan suv ichilsa, bular hammasi birgalikda zaharlanishga olib kelishi mumkin. Havo haroratining keskin ko‘tarilishi va oquvchi suvlarning harorati 16-18 darajadan yuqori bo‘lganda shu suvlardagi mikroorganizmlar ham keskin ko‘paya boshlaydi. Va buning natijasida ana shu narsalar bilan ifloslanish holatlari ham qayd etiladi.
