Markaziy Osiyo davlatlararo suv muvofiqlashtiruvchi komissiyasining ma’lumotlariga ko‘ra, 2019 yilning iyul oyida Tuyamo‘yin suv omboridagi suv hajmi 4,4-5,2 kub kilometrni tashkil etgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2022 yil iyul oyining birinchi o‘n kunligida 2,2 kub kilometrgacha yoki 2 barobardan ko‘proqqa kamaygan.
Ketma-ket uch yildan beri suv omborida suv miqdori "o‘lik sath" atrofida tebranmoqda. Eos.com saytidan olingan suratlarda ham suv hajmi sezilarli darajada ozayganini ko‘rish mumkin.
"Tuyamo‘yin suv ombori Orol bo‘yi akvatoriyasini vegetatsiya davrida suv bilan ta’minlashda mintaqa joniga oro kirardi.
Hozir esa vaziyat abgorroq. Uchinchi yildirki, Tuyamo‘yin suv ombori sathi uzoq oylar davomida "o‘lik sathdan" pastda qolib ketmoqda.
Amudaryo o‘rta oqimida turkmanlarga suv chiqib ketish hajmi ham yildan yilga kamayishiga qaramay, quyi oqimda vaziyatni nazorat qilish qiyin kechyapti.
Amudaryo suvining kamayishi oxirgi yillarda tez-tez kuzatilmoqda. 2008, 2011, 2018 va 2021 yillarda daryoda tarixiy kamsuvlilik kuzatilgan. Salbiy tendensiya iqlim o‘zgarishi va mintaqaviy sabablar fonidan yuz beryapti, suvdan noto‘g‘ri foydalanish, eskirgan sug‘orish usullari, aholi soni ortishi, suv omborlar ko‘payishi, yirik kanallarda suv olish hajmining ortishi quyi oqimda vaziyatni og‘irlashtirmoqda”, deb yozmoqda gidrometeorolog Erkin Abdulahatov.
2021 yil fevral oyidan beri suv omboridagi suv hajmi hech qachon 4 kub kilometrdan oshmagan. Oxirgi 1,5 yilning aksariyat qismida suv miqdori o‘lik hajmdan kam yoki shunga teng bo‘lgan.
Tuyamo‘yin suv omboridagi suv hajmi, km3. O‘lik hajm – 2,55 km3.
