BBC o‘zbek xizmatiga Asaka shahridagi UzAuto Motors zavodi ishchilaridan shikoyat xati kelib tushgan. Nashr shikoyat xati egasi va uning uch nafar hamkasbi bilan suhbatda bo‘lib, bu da’volarga munosabatini so‘ragan.
“Biz, Asaka shahridagi UzAuto Motors (eski nomi GM Uzbekistan) avtomobil zavodi ishchi xodimlari, zavodimizda bo‘layotgan qonunbuzilishlar, inson huquqlarining poymol qilinishiga jim qarab tura olmay, barcha ishlardan keng ommani xabardor qilish va shu orqali qonun himoyachilarining shu masalaga e’tibor qaratishlarini xohladik.
Xullas, barchasi avtosanoat tizimiga rais etib prokuratura organi xodimi Shavkat Umrzoqov tayinlanishi bilan boshlandi. Avvaliga tizimdagi korrupsiya, avtomobil sotishdagi “shapka” muammolarini hal qilish, ish sharoitlarini yaxshilab, oylik maoshlarni ko‘tarishni va’da qilgan rais tizimga o‘zi bilan prokuratura xodimlarini olib kirdi. Asosiy rahbarlik lavozimlari avtosanoatdan umuman yiroq bo‘lgan organ xodimlari va ularning tanish-bilishlariga topshirildi”, deydi xat muallifi.
U zavodda “ishchilar ustidan nazorat keskin kuchaygani”ni aytib, holat “haqiqiy feodalizmdan zarracha farq qilmayotgani”ni bildirgan. Xodimning fikricha, bunga sabab – rais o‘z oldiga juda katta ishlab chiqarish rejasini qo‘yganidir.
“Deyarli bir yildan beri ikki smenada ishlayotgan ishchilar bir oyda 300 soatga yaqin ishlashlariga to‘g‘ri kelyapti. Bu o‘ta darajada yuqori. To‘g‘ri, oshiqcha ish soatlariga ortiqcha pul to‘lab berilyapti, lekin tiklab bo‘lmas sog‘lik qo‘ldan boy berilmoqda. Ishchilar kasal bo‘lib davolanishga majbur bo‘lyapti. Ortiqcha ish soatlari hisobiga oddiy ishchilar 5-6 million maosh olmoqda. Tashqaridan qaralsa, bu yaxshi oylik, lekin nimaning hisobiga?! 160-170 soatga 2,5 million so‘m atrofida oylik beradi. Ishchilarning ko‘pchiligi kredit oladi, kreditlarni yopish uchun ham har qancha ishlashga rozi bo‘lishyapti.
Ish soatlarini qisqartirib oylik-maoshlarni oshirish haqidagi savollarga esa “xohlasang shu, xohlamasang katta ko‘cha, tashqarida ishlayman deb yurganlar ko‘p” degan javob qaytarishadi rahbarlar”, – deydi murojaatchi.
Nashr suhbatlashgan boshqa ishchilar ham ish yuklama kattaligi, lekin ishchilar soni bunga mos emasligini aytishgan.
Telefon suhbatida bir zavod ishchisi uzoq ishlagani sababli mashina boshqarayotganda o‘zini bilmay, rulda uxlab qolish hollari bo‘layotganini aytgan. U BBC'ga o‘z mehnat shartnomasida ishlash soatlari haqida nima deyilganidan bexabar ekanini bildirgan.
