So‘nggi haftalarda Rossiya hukumati Ukraina yoki G‘arb davlatlari bilan boshlanishi mumkin bo‘lgan muzokaralar haqida tez-tez gapirmoqda. Masalan, 14 oktyabr kuni Rossiya tashqi razvedka xizmati rahbari Sergey Narishkin muzokaralar o‘tkazilishi mumkinligini, biroq bu faqat «muayyan shartlar asosida» bo‘lishini aytdi. 6 oktyabr kuni esa Federatsiya Kengashi raisi Valentina Matviyenko Ukraina hukumatiga Rossiya «taklif qilgan shartlar» asosida «tinchlik shartnomasi» bo‘yicha muzokaralarni «hoziroq» boshlashni taklif qilgandi.
Vladimir Putin ham sentabr oyi o‘rtalarida muzokaralar haqida to‘xtalgandi: «Biz buni (urushni) imkon qadar tezroq to‘xtatish uchun barcha choralarni ko‘ramiz. Afsuski, faqat qarama-qarshi tomon — Ukraina rahbariyati muzokaralar jarayonidan voz kechishini va o‘z maqsadlariga jang maydonida harbiy yo‘l bilan erishmoqchi ekanini e’lon qildi.
Xo‘sh, Rossiya oliy martabali vakillari tinchlik kelishuvlari haqida tez-tez gapirishidan asl maqsad nima?
Ukraina tomoni so‘nggi paytlarda Putin bilan muzokaralar o‘tkazish imkoniyatini bir necha bor rad etdi. Oktyabr oyi boshida prezident Volodimir Zelenskiy «Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan muzokara o‘tkazish mumkin emasligi» haqidagi farmonni imzoladi. Bu hujjat Ukraina hududlarini qo‘shib olish bo‘yicha Rossiya tomonidan o‘tkazilgan «referendumlar»ga javoban qabul qilindi.
Putin haqiqatan ham 2022 yil bahorida to‘xtab qolgan tinchlik kelishuvlarini qayta boshlash haqida o‘ylamoqda. Shu bilan birga, u Rossiya Donbassdagi hududlar ustidan nazoratni saqlab qolishini xohlaydi va «Qrimni muhokama qilishni umuman istamaydi».
«Meduza» nashrining Kremlga yaqin ikki manbasi va Rossiya hukumatiga yaqin boshqa bir manbasiga ko‘ra, bu pozitsiya hali ham o‘zgarmagan. Biroq nashr suhbatdoshlarining ma’lum qilishicha, Rossiya hukumati yangi «taktik variant»ni ishlab chiqqan. Bu to‘laqonli tinchlik shartnomasi tuzishni emas, balki vaqtinchalik o‘t ochishni to‘xtatish rejimini joriy etishni nazarda tutadi. Kremlning fikricha, Rossiya va Ukraina harbiylari bu borada ikki davlatning birinchi rahbarlarini jalb etmasdan turib ham kelishib olishi mumkin.
Nashrning Kremldagi suhbatdoshi, katta ehtimol bilan Rossiya hukumati ushbu kelishuvga erishish uchun Xerson oblastidagi bosib olingan hududlarning bir qismini tark etishga ham tayyor ekanini aytgan.
