Ayolga zo‘ravonlik haqiqiy erkakning ishi emas. Ahvolimiz haqida boricha

Gender tenglik bilan feminizmni aralashtirmaslik kerak. Gender tenglik faqat ayollar huquqlari degani emas, bu erkakning gardaniga hamma narsani yuklamaslik, uni doimiy ravishda bosimda yashashiga yo‘l qo‘ymaslik degani. Bolaligidan “uy qilasan, to‘y qilishing kerak” degan bosim ostida yashab yuragi dosh berolmay o‘lib ketayotgan erkaklarimiz bor. Buniyam o‘ylash vaqti keldi. Gender tenglik aslida erkaklar uchun ham foydali.

Barnogul Sanaqulova, iqtisod fanlari doktori, professor:

— Bir oyda O‘zbekistonda 7ta ayolni o‘ldirib yuborishyapti. Bu o‘sha ayol o‘ldirilgan oilaning muammosi emas. Aslida bir ko‘chada bir ayol o‘ldirilgan va bunga hech kim qat’iy chora ko‘rmayotgan, normal qabul qilayotgan bo‘lsa, bu ko‘chaning, shu hududning, o‘sha jamiyatning o‘zi zo‘ravonlarga to‘la ekanidan dalolat. Bu aslida hukumatga juda yomon signal bo‘lishi kerak. To‘g‘ri, oxirgi 3 yil ichida bu borada ko‘plab qonun-qarorlar qabul qilindi, lekin buni ishlatish kerak.

Zo‘ravonlikka duch kelganda ayol qanday yo‘l tutishi kerakligi haqida aniq yo‘riqnoma bo‘lishi kerak va buni har bir ayol bilishi kerak. Mas’ul tashkilotlar shu tizimni yaratib berishi zarur. Shuncha ayol o‘ldirilyapti, lekin hamma tashkilotlar jim. Boshqa mamlakatda shu ish sodir bo‘lganda qo‘mita raisi iste’fo berardi, bo‘lmasa xalq yo‘l qo‘ymasdi boshqa ishlashiga.

Quyi Chirchiqda ayol bir kun oldin bolalarning oldida bemalol kaltaklanyapti, ertasiga uyiga kirib borib o‘ldirilyapti. O‘sha holatdan keyin tizimdagi qaysi mutasaddilarga chora ko‘rilgani, nima jazo qo‘llangani, umuman o‘sha mahalladan nima ish qilingani haqida biror ma’lumot berilmadi. Rasmiylar tomonidan maxsus guruh tashkil qilinishi va ular borib o‘sha mahalla bilan ishlashi, psixologlar qotilning psixikasini o‘rganishi, unda qachon va nima sababdan bunday xarakter shakllanganini o‘rganishi kerak edi. Bu keyingi qotilliklarning oldini olish uchun xizmat qilardi. Qotillikka, zo‘ravonlikka jim qarab turilmasligini anglatardi. Ayolning yetim qolgan ikkita bolasining taqdiri nima bo‘ladi, ular bilan kim shug‘ullanyapti? Bu bolalarda qolgan ruhiy jarohatlar ularga qanday ta’sir qiladi?

Bugun xotin-qizlar masalalariga mas’ul tashkilotlarning ishlamayotganligi ertaga davlatga juda qimmatga tushadi. Zudlik bilan bu muammo hal qilinmasa ijtimoiy, iqtisodiy, ma’naviy tomondan ham jamiyat, davlat, xalq tanazzulga uchraydi.

Suhbatning to‘liq shaklini ushbu havolada ko‘rish mumkin.

Gulmira Toshniyozova suhbatlashdi.
Tasvirchi va montaj ustasi – Mirvohid Mirrahimov.