Qora dengizda Amerika droni qulashi. So‘nggi ma’lumotlar

Rossiyaning AQShdagi elchisi Anatoliy Antonov Davlat departamentida AQSh davlat kotibining Yevropa va Yevrosiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Karen Donfrid bilan ushbu hodisani muhokama qildi. Antonov Su-27 va dron to‘qnashuvi haqida rasman xabar berilishi bilan Amerika tashqi ishlar idorasiga chaqirilgan, uchrashuv esa bir necha soat o‘tiboq tashkillashtirilgan. Antonov muloqotni «konstruktiv» deb atadi, shu bilan birga, hodisani talqin etish borasida tomonlar o‘rtasida kelishmovchilik saqlanib qolayotganini ta’kidladi. Vashingtondagilar ham tomonlar «to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir qilish va xavotirlarni aniq yetkazish» imkonini beruvchi ochiq diplomatik kanallarni saqlab qolayotganidan mamnunligini bildirdi.

15 mart kuni RF prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov prezident hodisadan xabardor qilinganini ma’lum qildi. «Unga xabar berilganmi deb so‘rash — kamida g‘alati. Davlat rahbari va oliy bosh qo‘mondonga bu haqda xabar berilmasligini qanday tasavvur qilasiz? Albatta, bunday bo‘lishi mumkin emas. Albatta, xabar berilgan», — degan u. Peskov shuningdek hodisa yuzasidan oliy darajada aloqa o‘rnatilmaganini qayd etgan. Hodisa yuzasidan izoh berish to‘g‘risidagi savolga javoban u bu haqda RF mudofaa vazirligi tomonidan berilgan bayonotda batafsil keltirilganini aytib, samolyot va dron o‘rtasida «jismoniy kontakt» bo‘lmaganini alohida qayd etdi.

Hodisa AQSh va Rossiya o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri to‘qnashuvga olib kelmaydi — bu borada harbiy ekspertlarning fikri bir joydan chiqmoqda. Amerikadagi Urushlarni o‘rganish instituti (ISW) har kungi hisobotida AQSh va Rossiya prezidentlari bunday hodisalarga reaksiya tanlashda to‘la erkinlikka egaligi va bunday vaziyatlar avtomatik ravishda eskalatsiya kelib chiqishini anglatmasligini qayd etgan. AQSh prezidenti Jo Bayden bir necha bor Rossiya bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri mojaroga kirishmoqchi emasligini qayd etgan, Moskva esa, o‘z navbatida NATO bilan jang qilishni istamasligini namoyish etgan. ISW shuningdek Rossiya harbiylari ko‘p yillardan buyon AQSh va ittifoqchilarning samolyot va kemalariga qarshi «qo‘rqitish taktikasi»ni qo‘llab kelishi va bu hech qachon to‘g‘ridan to‘g‘ri mojaroga olib kelmaganini yozadi.

Ukraina rahbariyati bu hodisani Rossiyaning mojaroni keskinlashtirishga qaratilgan ongli urinishi deb baholadi. Ukraina Milliy xavfsizlik va mudofaa kengashi kotibi Oleksiy Danilov hodisani «Putinning mojaro hududini kengaytirishga tayyorligi» va uchinchi tomonlarni jalb qilishga tayyorligi to‘g‘risidagi signali deb atadi. «Va-bank taktikasi — strategik yutqiziq sharoitida vaziyat o‘zgarishiga umid qilgan holda stavkani doimiy ravishda oshirish», — deya yozgan Danilov tvitterdagi sahifasida.

Dron parchalariga nima bo‘lgani hozircha noma’lum. Hodisa ro‘y berishidan ko‘p o‘tmay rossiyalik g‘avvoslar ularni suv ostidan olib chiqqan bo‘lishi mumkinligi haqida xabar paydo bo‘lgandi, ammo bu ma’lumot tasdig‘ini topmadi. Oq uy Milliy xavfsizlik kengashining strategik aloqalar bo‘yicha koordinatori Jon Kirbi Vashington dron begona qo‘llarga tushib qolishiga yo‘l qo‘ymasligini aytdi. «Qo‘shma Shtatlar hukumati mulkimizni himoya qilish uchun choralar ko‘rdi. Shubhasiz, biz uni bizdan boshqa birov olishini istamaymiz», deya qayd etdi Kirbi, ammo aynan qanday choralar ko‘rilganiga aniqlik kiritmadi. RF Xavfsizlik kengashi kotibi Nikolay Patrushev esa, o‘z navbatida Rossiya dron parchalarini dengiz tubidan olib chiqishga harakat qilishini aytdi.