Buyuk Britaniya mudofaa vaziri o‘rinbosari baronessa Annabel Goldi London Ukrainaga yadrolari kuchsizlantirilgan uranli artilleriya snaryadlarini yuborayotganini tasdiqladi.
Bu bayonot Rossiya rasmiylari, jumladan, prezident Vladimir Putinning o‘ta keskin reaksiyasiga sabab bo‘ldi. Ammo ukrainalik va rossiyalik qurolli kuchlar bo‘yicha ekspertlar bunday o‘q-dorilar Rossiyada ham ishlab chiqarilishini aytmoqda.
«Ukrainani Chellenjer-2 asosiy jangovar tanklari bilan ta’minlash bilan bir qatorda, biz o‘q-dorilar, jumladan, tarkibida kuchsizlantirilgan uran bo‘lgan zirhni teshuvchi snaryadlarni ham Kiyevga yetkazib beramiz», degan Goldi hamkasblaridan birining parlament so‘roviga javoban.
«Bunday snaryadlar zamonaviy tanklar va zirhli texnikalarga qarshi yuqori samaradorlikka ega», deya qo‘shimcha qilgan u.
Rossiya rasmiylari bu yangilikka ochiqcha g‘azab bilan munosabatda bo‘ldi va bu qadamga qanday javob berishni jiddiy o‘ylab ko‘rish bilan tahdid qildi.
Kuchsizlantirilgan uran nima o‘zi?
Kuchsizlantirilgan uran boyitilgan uran ishlab chiqarishdagi qo‘shimcha mahsulotdir.
Kuchsizlantirilgan uran o‘zining yuqori zichligi va mustahkamligi bilan ajralib turadi va shu xususiyatlari sabab harbiy texnika uchun zirh ishlab chiqarishda ham, o‘q-dorilar ishlab chiqarishda (zirh teshuvchi raketalarning asosi sifatida) ham ishlatiladi.
Bunday uran garchi zaharli va kanserogen (zararli o‘simtalar paydo qiluvchi) hisoblansa-da, juda yuqori radioaktivlikka ega emas.
Yevropa Ittifoqi saytida aytilishicha, kuchsizlantirilgan uranli o‘q-dorilar Fors ko‘rfazi urushlarida, shuningdek, Serbiya va Kosovoda qo‘llangan. Ulardan foydalanish maydalangan uran ta’siridan kelib chiqadigan sog‘liq uchun jiddiy xavflar sabab tashvishlar uyg‘otgan. Yevropa Ittifoqi veb-saytida ta’kidlanishicha, bir necha tadqiqotlar davomida moddaning zararli ekaniga yetarli dalillar topilmagan, ammo mutaxassislarning xulosalari turlicha talqin qilingan.
O‘z navbatida, AQSh atrof-muhitni muhofaza qilish agentligi veb-saytida aytilishicha, kuchsizlantirilgan uran tanaga kirib ketsa, juda xavflidir.
