Ikromjon To‘xtasinov – Toshkentdagi Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti bakalavri. Magistraturani esa AQShdagi mashhur Notr Dam universitetida tamomlagan. Ayni paytda Illinois universitetida doktorantura qilmoqda.
— O‘zbekistonda siyosatshunoslik masalasi qanday, sizning-cha?
— O‘zbekistonda tashqi siyosatni o‘rganuvchi mutaxassislar juda ko‘p va kuchli. O‘zbekistonning tashqi siyosatda maqtovga loyiq tomonlari bor. Ichki fuqarolar bilan bo‘ladigan jarayonlar – boshqa masala. Ijtimoiylik tomondan esa daraja past. Boshqa davlatlarning ichki siyosatini o‘rganib xulosa beruvchi kadrlar ham kam. Demokratiya, saylov borasida mutaxassis yo‘q.
Ijtimoiy ilmni rivojlantirish uchun erkinlik zarur. Kimdir O‘zbekistonda demokratiyani rivojlantirish to‘g‘risida qiziqish bildirar, lekin erkinlik masalasi qiyin. Bundan tashqari, mablag‘ masalasi ham bor. Ilm-fanga ko‘p pul ajratilishi – muhim omil. Ilmiy ishlar uchun ko‘proq grantlar ajratish kerak.
— Amerikadagi siyosatshunoslarning ta’minoti qanday? Ularning ishlari amaliyotda qo‘llanadimi?
— Davlat ilmiy ish yoki izlanishlar borasida hech qanday to‘siq qo‘ymaydi. Ishning ma’no-mazmuni yaxshi bo‘lsa, universitetlar pul ajratadi. Turli tashkilotlarning grantlari ham bor. Umuman, sharoitlar, imkoniyatlar bor. Yaxshi universitetlarda o‘qish katta imkoniyat beradi moddiy tomondan ham.
Ilmiy ishlar qaysidir partiya tarafdorlari uchun ishlatilishi mumkin. Ya’ni hamma narsa manfaatlar ustida quriladi. Bunday vaziyatda olimlarning xulosalaridan foydalanishadi. Ba’zi umumiy to‘xtamga kelingan masalalar ham bor, albatta. Ilmiy ishning to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekani ahamiyatsiz, balki tomonlarning manfaat to‘qnashuvida o‘rni muhim. Lekin universitetlarda, intellekt markazlarda ko‘p ilmiy faoliyatlar olib borilib, ba’zi narsalar qonuniylashishiga harakat qilishadi. Va davlat bilan aloqa o‘rnatishadi bu borada.
— O‘zbekiston siyosiy tuzumi haqida nima deya olasiz? Qanday bosqichda, rivojlanyaptimi yoki yo‘q?
— Ma’lum bir yo‘nalishlarda oldinga siljish bo‘ldi. Ya’ni ikkinchi ma’muriyat davrida nisbatan so‘z erkinligi berildi, propiska masalalari yo‘qotildi. Nisbatan erkinliklar berilyapti. Demokratik davlatga aylangani yo‘q hali. Chunki demokratiya – uzoq yo‘l. Hali bir nechta bosqichlardan o‘tish, islohotlar qilish kerak.
