— Singapur tarixan murakkab vaziyatdan to hozirgidek dunyoning katta iqtisodiy markazlaridan biriga aylandi. Bunda, albatta, Li Kuan Yuning davlat boshqaruvi va uning islohotlari haqida eslab o‘tish shart. Ayting-chi, Singapur qanday tendensiyalar asosida rivojlandi?
— Singapurning bugungi kundagi eng rivojlangan mamlakatlar qatorida turishi va aholining yuqori daromadi bevosita Singapur iqtisodiy mo‘jizasini yaratgan Li Kuan Yu nomi bilan bog‘liq.
Singapurning rivojlanishi bir-necha bosqichlarni o‘z ichiga oladi. Dastlabki davr 1965-70 yillarda sanoatni rivojlantirish davri, ikkinchi bosqich esa 1980-90 yillar mahalliy texnologik imkoniyatlarning kuchayish davri. Uchinchi davr amaliy-ilmiy tadqiqotlarni kengaytirish va yuqori texnologiyali ishlab chiqarish, asosan ilmiy tadqiqotlarga ko‘proq urg‘u berish davri bo‘ldi.
Li Kuan Yu IT-dasturni amalga oshirishni maqsad qildi, ya’ni milliy ta’limga sarmoya kiritish orqali mamlakatda kompyuter savodxonligini 100 foizga yetkazish, xususiy tadbirkorlikka o‘rnak ko‘rsatgan holda davlat apparatini to‘liq kompyuterlashtirish va mamlakatda raqobatbardosh kompyuter sanoatini shakllantirish.
Shunday qilib, asosiy e’tibor inson omili va to‘liq kompyuterlashtirishga qaratilgan.
— Bugungi kunda Singapur iqtisodiyotining dunyo hamjamiyatidagi o‘rni qanday? Singapur va global iqtisodiyot qanday omillar bilan uzviy bog‘liq?
— Singapur dunyoda aholi jon boshiga YaIM eng yuqori bo‘lgan mamlakatlardan biri hisoblanadi. Jahon banki, Xalqaro valuta fondi va BMTning nominal yalpi ichki mahsulot bo‘yicha mamlakatlar ro‘yxatida yuqori o‘rinlarni egallagan. Jahon banki reytingida 35-o‘rin, Xalqaro valuta fondi va BMT reytinglarida 34-o‘rinda qayd etilgan.
Shuningdek, mamlakat iqtisodiyoti mahsulotlar eksportiga bog‘liq. Jumladan, maishiy elektronika, axborot texnologiyalari, farmatsevtika mahsulotlari, moliyaviy xizmatlar.
Singapur iqtisodiyoti korrupsiyadan xoli iqtisodiyot hisoblanadi. Ya’ni ochiqlik va shaffoflik 100 foiz ta’minlangan.
Singapur – neftni qayta ishlash bo‘yicha dunyodagi uchta yirik eksport markazlaridan biri. Shuningdek Singapurning qulay geografik joylashuvi ham dunyo investorlarini o‘ziga jalb etadi.
