“Bizni o‘ldirib yubormoqchi bo‘lishdi” – Turkiyada talonchilar hujumiga uchragan o‘zbekistonlik yuk mashinasi haydovchisi

Bu vaqt orasida yuklarni eltib berishga mas’ul logistika firmasi haydovchilarga “yukni o‘zlari o‘g‘rilarga pullagan” deb hujjat ham tayyorlashadi. Keyinchalik ma’lum bo‘lishicha, shu kompaniya xodimlaridan birining o‘g‘rilar bilan tili bir bo‘lib chiqadi. Chegarada qolib ketgan, haydovchilar nima qilishini bilmay, uydagi yaqinlariga telefon qilishadi va bo‘lgan voqeani aytib, konsullik bilan bog‘lab berishlarini so‘rashadi. O‘zbekistonning Anqaradagi konsuli Oybek Razzoqov haydovchilarga yordam berish maqsadida turkiyalik advokat Aylin Uzelni yollaydi.

“Oybek Razzoqov bilan gaplashgandan keyin men mashinamga minib Hopaga yo‘l oldim. Chunki voqealar Hopada sodir bo‘layotgandi, haydovchilarning yuk mashinalari ushlab turilgandi. Ularga qarshi 2ta ish ochildi. Bittasi Arxavida ishidan qing‘ir maqsadda foydalangani haqida bo‘lsa, ikkinchisi Hopada o‘g‘rilik qilgan degan ayb qo‘yildi. Guruhni fosh etish operatsiyasi Bursada amalga oshirildi. Bursa bosh prokuraturasining o‘g‘rilikka qarshi kurashish shu’basi bilan birgalikda 20 kishidan iborat uyushgan guruh qo‘lga olindi. Va bizning haydovchilarning ustidan ayb olib tashlandi”, – deydi advokat Uzel.

Uzel Turkiyada 10 yilga yaqin vaqt davomida advokatlik qilayotgan bo‘lsa, bunday jinoyatchilik juda kamdan kam uchrashini, shuning uchun o‘zbekistonlik haydovchilar bilan bo‘lgan voqea Turkiya uchun ham bir namuna, tajriba ishi bo‘lganini aytadi.

Ma’lum bo‘lishicha, o‘g‘rilarni topishda eng muhim narsa Turkiyadagi kamera videoyozuvlari bo‘lgan. Mamlakatdagi radarlar, kameralar bir markaziy tizimga ulangan, shu tizimga bir kunda har kuni 50 million video va rasmlar kameralarga qayd bo‘lib boradi. Ular ma’lum muddat saqlanadi. Bursadan prokurorlar shu sistema orqali qidirishni boshlab, jinoyatchilarni qo‘lga tushirgan. Bu ishda Turkiya yo‘llaridagi barcha kameralar ko‘tariladi, videolar, rasmlar yig‘iladi. Chunki ishda haydovchilar bergan ko‘rsatmalardan boshqa dalil bo‘lmagan.

Aylinning aytishicha, qo‘lga olingan o‘g‘rilar faqat O‘zbekiston haydovchilariga qarshi emas, balki undan oldin Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Eron yuk avtomobillarini ham o‘marib kelgan va hali ham ayblariga iqror bo‘lmagan. “Birinchi sud bo‘lib o‘tdi. Lekin aybdorlar ayblarini inkor qilyapti. Biz talonchilik qilmadik, haydovchilar bilan kelishib misni ulardan sotib oldik deyishmoqda. Aybimiz haydovchilardan misni sotib olganimiz bo‘ldi. Ammo hujjatlarda shunday dalillar borki, rasmlar, videolar, mashina raqamlari bizning haydovchilar to‘g‘ri gapirayotganini ko‘rsatadi”, – deydi Aylin.

Advokat o‘g‘rilarni qo‘lga olishda Anqaradagi konsul Oybek Razzoqov va O‘zbekistonning Anqaradagi elchixonasi maslahatchisi Bahodir Nazarovning harakatlarisiz ish oldinga ketmagan bo‘lishi mumkinligini aytadi. “Biz ular bilan hamkorlikda ishladik. Tashqi ishlar vazirligi, Ichki ishlar vazirliklariga notalar yozdik. Turkiyada davlat xizmatchilari o‘zbekistonlik vatandoshlar boshiga bunday bir dard keldi va biz O‘zbekiston tomoni sifatida ularga yordam berishga tayyormiz degan mazmunga maktublar yozdik. Bundan tashqari ham Bursa bosh prokuraturasiga keldi va ishni ko‘rib chiqdi. U yerdagi xodimlar bilan gaplashdi va O‘zbekiston fuqarolarini tashlab qo‘ymasligini, agar vatandoshlar yolg‘on aytayotgan bo‘lsa, shuni isbotlashni, agar gunohsiz bo‘lsa, aybdorlarni topishni so‘radi”, – deydi advokat.

Aylin Uzel xorijda biror yomon vaziyatga tushib qolgan o‘zbekistonliklardan hech qachon chekinmaslikni, o‘zbeklar qanday muammoga duch kelsalar ham uyalmay elchixona yoki konsulliklarga borib, muammosini tushuntirishlari kerakligini  ham ta’kidladi.

Zuhra Abduhalimova, jurnalist
Tasvirchi – Mirvohid Mirrahimov
Montaj ustasi – Abdusalim Abduvohidov