Vengerga yöq degan, Mourinoni otasidek körgan, Gvardioladan nafratlangan. Ibrahimoviç faoliyatidagi eng yorqin lahzalar
|00:56 / 13.06.202332 90620 min
Zlatan butsalarini mixga ildi.
Foto: Global Look PressFoto: Global Look Press
Zlatan Ibrahimoviç futbolçilik faoliyatini yakunladi. 41 yoşli şved bu haqda A Seriyaning sönggi turida «Milan» «Verona»ni mağlub etgan (3:1) öyindan keyin rasman e’lon qildi. Bungaça OAVda uşbu forvard faoliyatini «Monsa»da davom ettirişi haqida gaplar yurgandi, ammo u baribir butsalarini mixga ilişi haqida ma’lum qildi. Zlatan 41 yoşda, yakunlangan mavsumda atigi tört öyinda maydonga tuşib, bir gol urdi, jamoadoşlari uçun köproq ustoz rolini bajardi.
Ibraning ketişi — futbol olamidagi jiddiy voqealardan biri böldi, uning futboldagi örni beqiyos. Quyidagi materialda Zlatanning voqealarga boy sarguzaştlaridan eng muhimlari eslab ötiladi.
Bolaligida jamoadoşlari bilan muştlaşgan va barça ota-onalar uni yomon körişgan
Zlatan mahalliy futbol maktabiga 6 yoşidan qatnay boşlagan. Özining tan olişiça, öşa vaqtda u ğalabalarga unçalik ahamiyat qaratmagan — uni raqibni masxara qiliş va fintlari bilan uni kamsitiş imkoniyati köproq qiziqtirgan. Murabbiylarning haddan taşqari konservativligi va ularning Zlatanning takabbur öyinidan noroziligi Ibrani muhojirlar öynovçi «Bolqon» klubiga ketişga majbur qiladi.
«Malmyo B» klubida şved otalar turar va qiçqirardi: «Qani, bolalar! Ajoyib iş!» «Bolqon»da esa biroz oşirib yuborişardi. Bu yugoslavlar aqldan ozgan, ular köp çekişardi va oyoq kiyimlarini har tomonga uloqtirişardi. Bunday pallalarda men öylardim: «Ajoyib, xuddi uydagidek. Mening joyi şu yerda!» — deya hikoya qilgan Zlatan avtobiografiyasida.
Qaysidir pallada Ibrani darvozabon pozitsiyasida ham öynatişgan, ammo u juda kiçikligidayoq hujumçi pozitsiyasida özini yaxşi tomondan körsata boşlagan. Bir safar mahalliy jamoaga qarşi muhim öyinda uni zaxira örindiğida qoldirişadi. Zlatan ham, jamoadoşlari ham şok holatida edi. Birinçi bölimdan keyin uning jamoasi 0:4 hisobida ortda borardi. Ikkinçi bölimda murabbiy Ibrahimoviçni tuşiradi va u raqib darvozasiga sakkizta javobsiz gol yöllaydi.
Kunlardan birida Ibraning otasi keladi va unga deydi: «Qaysidir katta klubda öynaş vaqti keldi. Menga masalan «Malmyo» yoqadi. Zlatanning özi bu jamoa haqida eşitmagan bölsa-da, u otasiga quloq soladi va körikka boradi, bir kundan keyin klub tizimiga qabul qilinadi.
Ammo şunday katta klubda öynab ham, Zlatan özgarmaydi. U hamon jamoaviy körsatmalarga tupurib qöygan, driblinglari bilan raqiblarning boşini aylantirar va muntazam ravişda jamoadoşlariga baqirardi. Bir safar hissiyotlarini haddan taşqari oçiq ifoda etgani tufayli hakam Ibraga sariq kartoçka körsatadi. Bunga javoban u hakamni sökadi va qizil oladi.
Mavzuga oid
Jamoadoşlarining ota-onalari ham Zlatanni unçalik yoqtirişmasdi. Ular qandaydir bosniyalik muhojirning öğli haddan taşqari ğayritabiiy bölib, özini qolganlardan ustun qöyişidan norozi edi. Ibra futbolçilardan birini maydonda kaltaklaşi sönggi tomçi böladi. Albatta, keyingi kuni Zlatan odamga öxşab uyğonadi va jabrlanuvçining oldiga borib, undan uzr ham söraydi. Ammo ota-onalar allaqaçon uşbu surbet yigitçani jamoadan çetlatiş töğrisidagi petitsiyani imzolaşga kirişgandi. Ibra bu haqda xabar topadi va taekvondoga ötib ketişni rejalaştiradi, ammo «Malmyo» murabbiyi uni tinçlantiradi — petitsiya kelib tuşganida u şunçaki kuladi va qoğozni bölaklab taşlaydi.
Vaqt ötib Zlatan jamoada döstlar ham orttiradi, ammo kiyim almaştiriş xonasidagi muhit hamon asabiy bölib qolaveradi. Forvard hali ham töpni jamoadoşlaridan qizğonar va barçani uyoqdan buyoqqa olib borib, olib kelardi. Köpçilik Ibra «Malmyo»dan ketişini istar va qaysidir pallada uning özi ham şunday qaror qabul qilişga yaqin keladi.
Ösmirlar jamoasi murabbiyi Zlatanni ketişdan qaytaradi. U ösmir futbolçini qöllab-quvvatlaydi va rahbariyatni iste’dodli forvard bilan şartnoma imzolaş zarurligiga işontiradi. Bu Ibraning katta futboldagi faoliyatining boşlanğiç nuqtasiga aylanadi: 1999 yilda u asosiy jamoada debyut qiladi va darhol gol urişga kirişadi.
«Arsenal»da körikdan ötişdan boş tortgan
2000 yilda vunderkindga Arsen Venger qiziqib qoladi: u 18 yoşli Zlatanni körikdan ötiş uçun Londonga çaqiradi. Öşa vaqtda internet va skautlik bölimlari hozirgidek rivojlanmagandi, şuning uçun yangilarni şunday topişardi.
Zlatan bu vaqtga kelib «Malmyo» yulduziga aylanib ulgurgan va klubni Şvetsiya yuqori divizioniga qaytargandi. Öşandayoq u öz qadrini bilgan. Venger forvardga uning familiyasi va raqami tuşirilgan qizil-oq rangdagi futbolkani yuborgandi, ammo şartnoma imzolanişidan avval Zlatan körikdan ötişi kerak edi.
Şved xuşmuomalalik bilan rad javobini beradi va «Arsenal» bazasini tark etadi. Bir neça yil ötib bu voqeani şunday ibora bilan eslaydi: «Zlatan tinglaş uçun bormaydi». Şvetsiyalik hujumçi agar Venger çindan ham uni qölga kiritişni istagan bölsa, unga darhol şartnoma taklif etişi kerak bölgan deb hisoblaydi. Şu bilan birga, Ibra fransuz mutaxassis haqida doimo hurmat bilan gapirgan.
Venger Zlatanni yöqotganiga ortiqça asabiylaşib ötirmaydi. «Men undan birinçi jamoa bilan ozroq maşğulot ötkazişni söradim, u esa rad etdi. Men buning uçun afsuslanmayman. Qaçondir kimdir uning kuçli tomonlari haqida gapirganda, tabiiyki buni öz közing bilan körişni xohlaysan, aks holda bu jiddiy iş bölmay qoladi», — degandi Arsen.
Van der Vartning oyoqlarini sindirib, boşini kesiş bilan tahdid qilgan
2001 yilda Ibrahimoviç «Ayaks»ga ötadi, bu jamoada niderland futbolining eng iste’dodli vakillaridan biri Rafael van der Vart bilan uçraşadi. Ular bir neça yil mobaynida muammosiz birga öynaşadi - 2004 yilda terma jamoalarning örtoqlik uçraşuvigaça.
Şvetsiya jamoasining hujumlaridan birida Zlatan uç raqib qurşovida qoladi. U dovdirab qolmaydi: nafislik bilan ortga burilib, raqib jarima maydoni içida töpni saqlab qoladi va golli uzatma beradi. Şvedlar golni nişonlayotgan çoğda, niderlandiyaliklar Van der Vart atrofida töplanişgandi, u töpni Ibradan olib qöyişga uringanida jarohatlangandi. Bir neça daqiqa ötib u töpiğidan qattiq jarohat olgani tufayli maydonni zambilda tark etadi.
Matbuot uçun bergan intervyularida Van der Vart Zlatan unga ataylab jarohat yetkazgani haqida aytadi — şved esa jamoadoşining sözlarini inkor qiladi. Ziddiyat butun «Ayaks»ga ta’sir qiladi: niderlandlar Rafaelni, legionerlar esa — Ibrahimoviçni qöllaşadi. Ronald Kuman va Lui van Gaal futbolçilarni yaraştirişga urinadi, ammo behuda. Suhbatlardan biri vaqtida Zlatan özini tiyib tura olmaydi va Rafaelga qarata şunday deydi: «Agar sen yana matbuotga yuzlansang, men ikki oyoğingni sindirib, boşingni uzib olaman». Bu nizo Zlatanning Italiyaga ketişi bilangina tinçiydi.
Yillar ötib Van der Vart sobiq jamoadoşi haqida iliq sözlar aytadi: «Örtamizda ba’zida bahslar yuzaga kelgan bölsa-da, u samimiy inson. Ammo işonçim komil: agar biz u bilan hozir uçraşsak, muammo bölmaydi».
Bir javob bilan Mino Rayolani boşi berk köçaga kiritib qöygan
Öşa 2004 yilda Ibrahimoviç afsonaviy agent Mino Rayola bilan tanişadi. Şved «Ayaks»dan top-klubga ötiş haqida öylayotgan va buning uçun mos keladigan agentni qidirayotgandi — unga taniş jurnalist maslahat bergan, Rayolani ta’riflaşda «mafioz» sözini qöllagan. Bu esa Zlatanni ilhomlantirgan.
Ammo futbolçini agent bilan ilk uçraşuvi yanada ilhomlantiradi. Restoranga kelgan Ibrahimoviç galstuk taqqan va kostyum kiygan amakini uçratişini kutgandi, amalda esa maşhur serialdagi Toni Sapranoni eslatuvçi, Nike futbolkasidagi basavlat yigit bilan körişadi. Rayola törtta A4 list çiqaradi, unda top-forvardlar öz statistikasi böyiça joylaşgandi. Körsatkiçlar pasayib boruvçi röyxatda Zlatan eng oxirida joylaşgandi.
«Nima deb öylaysan, men seni bunday statistika bilan qanday qilib sotaman?» — deya savol qöyadi Rayola. Zlatan qörslik bilan berilgan bu savolga dadil javob qaytaradi: «Agar men har mavsumda 20 gol urganimda, onam ham meni sota olgan bölardi». Minoda şu zahoti yoş hujumçiga hurmat paydo böladi, ammo u öz aytganidan qolmaydi — u Zlatanni haşamat, urfdagi liboslar va sportkarlardan voz keçib, maşğulotlarda ter tökiş lozimligiga işontiradi. Bir neça oy ötib Ibra Turinga keladi va «Yuventus» bilan şartnoma imzolaydi.
Zlatan va Rayola şunday qilib sportçi va agent ittifoqining namunasiga aylanadi. Ikkisi özaro munosabatlarni saqlagan holda bir-biriga top darajaga çiqişda yordam beradi, keyinroq bu munosabat haqiqiy döstlikka aylanadi.
Bir safar jurnalist Minodan özi Ibraga bergan eng yaxşi maslahat haqida söraydi. «Menga quloq sol», — deya javob qaytargandi agent. Rayola — Zlatan qarşisida turib buni ayta olişi mumkin bölgan yagona odam edi.
Gvardiola bilan ziddiyatga borgan va hozirga qadar uni tinç qöymaydi
2009 yilda hujumçi Çempionlar ligasida ğolib çiqiş uçun «Barselona»ga yöl oladi: öşanda kataloniyaliklarda jahonning eng kuçli yarimhimoyasi va Leo Messi bor edi. Ibra bu yerda jahonning barça rekordlarini qaytadan yozib, uzoq kutilgan sovrinni qölga kiritişi kutilgandi. U yaxşi boşlaydi (14 öyinda 11 gol), ammo keyin Pep aqllilik qila boşlaydi: Messiga köproq erkinlik beriş uçun şvedni zaxiraga ötqazadi (yoki qanotda öynata boşlaydi). Albatta, bu Zlatanning ğazabini keltiradi.
«Siz meni sotib olganingizda, Ferrari sotib olgandingiz. Agar siz Ferrari haydamoqçi bölsangiz, premium-klassdagi benzin quyib, avtomagistralga çiqing va gazni bosing. Gvardiola dizel yonilğisi quymoqda va qişloqni aylanmoqda. U buning uçun Fiat sotib olişi kerak edi», — deya ğazabini ifoda qiladi forvard.
Zlatan Pepdan juda jahli çiqqandi va mavsumning ikkinçi qismida ular deyarli gaplaşişmaydi. Çempionlar ligasi yarimfinalida Joze Mourinoning «Inter»idan mağlub bölingaç, barçasi yanada yomonlaşadi. Kiyim almaştiriş xonasida Zlatan Gvardiolani qörqoq deb ataydi, murabbiy esa unga heç narsa deb javob qaytarmaydi — bundan şved yanada ğazab otiga minadi. Yakunda uning sobiq jamoasi «Inter» usiz YeÇL ğolibi böladi, forvardning özi Kataloniyaga omadsiz safardan keyin «Milan»ga ötadi.
Yillar ötib ham tomonlar yaraşib olişmadi. Ibrahimoviç Pepning murabbiylik qobiliyatini tan oladi, ammo uning insoniy xususiyatlarini qoralaydi. Ötgan yil u Erling Holandning «Mançester Siti»ga transferini muhokama qiliş çoğida ötmişdagi xafagarçiliklarni eslagandi: Zlatan Gvardiolaning egosi va hasadi norvegiyalikni tamom qiladi deb hisoblagandi. Pep Ibraning sözlariga kinoya bilan munosabatda böladi: «Men unga şunday hasad qilaman! Men unga aytaman: «Erling, iltimos, boşqa gol urma, yöqsa gazetalar faqat men haqda yozmay qöyadi!»
Mourino uçun ölişga tayyorligini aytgan
Gvardiolani şunçalik yomon körgan Zlatan uning antipodi - Mourinoni yoqtirişi ajablanarli emas. «Inter»da u bilan işlagan forvard portugaliyalikning hayot tarzi va işini his qiladi va unga boğlanib qoladi. Keyinroq Ibra Joze uçun ölimga tayyorligini tan olgandi.
«Bu yigit nimani xohlasa, şuni aytadi. U menga yoqadi. U armiya yetakçisi. Mourino xonani çaroğon qladi, Gvardiola esa pardalarni tuşiradi. Mourino men u uçun ölişga tayyor yigit edi», — deya hikoya qiladi Zlatan.
Ammo ularning birgalikdagi hamkorligi yoqimli keçmaydi. Joze boşqa futbolçilar qatori Ibrahimoviçning ham xarakterini sinab körardi. Bir safar «Inter» va Zlatan öyinning birinçi bölimini juda yomon ötkazadi, portugaliyalik esa tanaffusda bir neça kundan keyin Italiyaning eng yaxşi futbolçisi uçun atalgan sovrinni qölga kiritadigan forvardini hammaning qarşisida ayab ötirmaydi.
«Sen sahnaga çiqib, öz mukofotingni olganingda, uyalişing kerak. Agar sen şunday öynasang, unga munosib emassan», — deya qiçqirgandi Joze.
Kimdir bunday sözlardan keyin sinib qolişi mumkin edi, Zlatan esa bu sözlarni çaqiriq sifatida qabul qiladi. 2009 yilda hamkorlik töxtaganidan keyin ham ular yaxşi aloqalarni saqlab qolişadi. Quyidagi videoda ham buni yaqqol köriş mumkin: 2013/14 yilgi YeÇL çorakfinalidagi özaro töqnaşuvdan keyin Ibra sobiq ustozini şunday qörqitgandi:
2016 yilda Ibrahimoviç — Mourino dueti «Mançester Yunayted»da yana topişadi. Joze sovrinlar yutiş va klubni ötmişdagi buyukligiga qaytarişda yordam beradigan tajribali safdoşga ehtiyoj sezgandi. Portugaliyalik tufayli Zlatan Angliya Superkubogi, Angliya ligasi kubogi va Yevropa Ligasi ğolibiga aylanadi.
Inglizlar darvozasiga urilgan afsonaviy gol
Şvetsiya termasida Zlatan nafaqat jamoadoşlari bilan mojarolar tufayli yodda qolgan — balki sariq futbolkada çinakamiga afsonaviy gollarni ham urgan. 2012 yil noyabrida hujumçi aql bovar qilmas harakatni amalga oşiradi va 30 metr masofadan turib Angliya terma jamoasi darvozasiga qayçi uslubida gol uradi. «Inglizlar doim mening jiğimga tegişardi, ularga heç qaçon gol ura olmaganimni aytişardi», — deya eslaydi Zlatan.
FIFA Ibrani yilning eng yaxşi goli uçun Puşkaş sovrini bilan taqdirlaydi. Angliyaliklardan boşqa barça xursandçilik qilişadi. Öşa öyinda «uç şerlar» safida debyut qilgan Rayan Şoukross jamoaga qaytib çaqirilmaydi. «Men oilamda hazillar nişoniga aylandim, çunki xalqaro faoliyatimdagi 10 daqiqa bir kişi tomonidan barbod qilingandi», — deya şikoyat qilgandi Rayan.
Darvoqe, Zlatan öşa öyinda umuman poker amalga oşirgandi. Uning yorqin öyini tufayli şvedlar 4:2 hisobida ğolib bölişgandi.
MLSga sayohat: heyterlarining oğzini yopgan va bolalar sportini tanqid qilgan
2016/17 yillar mavsumi oxirida baxtsizlik yuz beradi: 36 yoşli şvedning xoçsimon paylari yirtilib ketadi va u yarim yil muddatga safdan çiqadi. Safga qaytganidan keyin ham Joze uni asosiy tarkibga qaytarişga şoşilmaydi. Yana bir neça oy zaxira örindiğida ötirgan Zlatan Amerika çempionatiga qöyib yuborişni söraydi, bu ligada uni «Los-Anjyeles Gelaksi» çaqirayotgandi. Jurnalistlar va fanatlar darhol u oldingidek emasligini, AQŞga esa faoliyati yakunida dam oliş uçun kelganini aytişadi.
Ular adaşgandi: Los-Anjyelesdagi derbida debyut qilgan Ibrahimoviç dubl rasmiylaştiradi. Zlatanning ikkinçi goli jamoasiga ğalaba keltiradi — «Gelaksi» 4:3 hisobida ustun keladi. Ibra davrida klub liga pley-offiga qaytadi, forvardning özi 56 öyinda 52 gol va 17 pas muallifi böladi.
Şu bilan birga, u Amerika madaniyatini örganişga harakat qiladi va intervyularidan birida öz taassurotlarini oçiqçasiga bildiradi. Zlatan AQŞda kredit kartalari kultidan, barlar soni kamligidan, qöşnilarning sovuq munosabatidan yozğiradi, şuningdek Amerika sportidagi muammolarni körsatib beradi. Hujumçining sözlariga köra, ikki öğli futbol bilan şuğullanişi uçun yetti ming dollar sarflaşiga töğri kelgan. Agar millioner Zlatan bundan norozi bölgan bölsa, oddiy fuqarolarga oson bölmasligi aniq.
«Bu menga umuman yoqmadi, çunki barçada ham zarur mablağ topilmaydi. Sport esa barça uçun oçiq bölişi kerak, çunki u mansubligidan qat’i nazar barça odamlarni birlaştiradi. Heç narsasi yöq bölgan Pele çempion bölgan, u lattalardan qilingan töpda öynagan. Futbol — dunyodagi eng yaxşi sport turi», — degandi Ibra.
«Milan»ga çiroyli qaytiş
MLS çempionatida bir yildan oşiqroq öynagan Zlatan Yevropaga qaytişni xohlab qoladi. 2020 yil yanvarida u çökayotgan «Milan» bilan şartnoma imzolaydi, öşanda jamoa 11-örinda borayotgandi. Ibrahimoviç rossonerini yana yuqoriga kötarişini aytadi.
Zlatanning qaytişidan oldin boşqa voqealar ham bölib ötgan. Avvaliga u «Napoli»ga ötişni istagandi — unda jamoa haqidagi hujjatli filmdan katta taassurot hosil bölgandi — va skudettoni Diyego Maradona uslubida qölga kiritmoqçi edi. Öşa vaqtda Neapolda bölgan Karlo Ançelotti ham Zlatanni jamoasida körişni istayotgandi, ammo kutilmaganda klub prezidenti De Laurentis murabbiyni iste’foga çiqaradi va transfer amalga oşmay qoladi.
Ibra tuşkunlikka tuşmaydi va Rayolaga yuzlanadi: «Yomon holatda bölgan va mening yordamim tegadigan jamoa bormi?» Mino yaqinda «Atalanta»dan 0:5 hisobida mağlub bölgan «Milan» nomini aytadi.
«Milan» rahbariyati Zlatanni quçoq oçib kutib oladi va u ham uyaltirmaydi: u bilan klub «Yuventus», «Latsio», «Roma» klublarini yengadi va Yevropa Ligasiga yöllanma oladi, şuningdek Italiya Kubogi finaliga çiqişiga bir baxya qoladi.
Zlatan jamoaga yulduzli futbolçi sifatida kelgan bölsa-da, amalda özini öynovçi murabbiy sifatida tutadi va Stefano Pioli bilan ajoyib tandem hosil qiladi. Şved futbolçilarni çoğlantirişga va kiyim almaştiriş xonasidagi muhitga, Pioli esa — taktikaga javob berardi.
«Öylaymanki, uning intellekti juda yuqori. Zlatan kelganida «Milan» çempionatni yutişi mumkin bölgan jamoa emasdi. U jarayonga qanday va qaçon aralaşiş kerakligini tuşunadigan darajada aqlli. Zlatan bizga faqat ijobiy kayfiyat ulaşadi. U heç qaçon ğalabalarga töyib qolmagan, uning kuçi ham şunda», — degandi Pioli. Ibrahimoviç bilan xayrlaşuv marosimida esa Stefano faxriy futbolçida murabbiy böliş uçun barça xislatlar borligini e’tirof etdi.
Zlatan esa xayrlaşuv marosimida ham öziga xiyonat qilmadi. Öziga huştakbozlik qilayotgan «Verona» muxlislarining oğzini yumdi va şunday dedi: «Bu tongda uyğonganimda, yomğir quyayotgandi. Özimga dedim: bugun hatto osmon ham ğamgin».
