Xo‘sh, suv resurslaridan oqilona foydalanishni yo‘lga qo‘yish uchun nima qilish kerak?
Mashhur okeanshunos Jak Iv Kusto «Yer — hammamizning umumiy uyimiz, suv esa tanamizning qoni», degan edi. Bilamizki, tomirdagi qon miqdori kamaysa yo tarkibi buzilsa, organizm kasallikka chalinib, og‘ir ahvolga tushadi.
Hozir butun Yer yuzida, xususan, O‘zbekistonda suv resurslariga ehtiyotkorlik bilan yondashish masalasi kun tartibida turibdi. Bu borada mamlakatimizda qator chora-tadbirlar amalga oshirilib, suv resurslari bilan bog‘liq turli ssenariylar ishlab chiqilmoqda.
Global isish natijasida, Tyanshan va Pomir tog‘laridagi abadiy muzliklar hajmi kamayib, qishda kam qor yog‘ishi natijasida 2050 yilga borib Markaziy Osiyo Yer yuzidagi suv eng taqchil bo‘lgan hududlardan biriga aylanishi pronoz qilinmoqda. Tabiiyki, ichimlik suv va sug‘orish uchun daryolarda ham suv kamroq bo‘ladi, ko‘proq yer osti suvlaridan faol foydalanishga o‘tiladi.
Ayni paytda O‘zbekistonda markazlashgan ichimlik suvi ta’minotining 67 foizi yerosti suvlari hisobidan amalga oshirilmoqda.
Qayd qilinishicha, 2014 yilga nisbatan 2022 yilda yer ostidan suv olish miqdori respublika bo‘yicha 30 foizga oshgan bo‘lsa, ayrim viloyatlarda bu ko‘rsatkich juda yuqori. Respublika hududida 97 ta yerosti suv koni aniqlangan. Aholi va qishloq xo‘jaligining barcha tarmoqlarida suvga ehtiyoj ortib borayotgani sababli yer ostidan suv olish miqdori keskin oshgan.
Yer osti suv konlaridagi suv zaxiralari ko‘p yillar davomida shakllanadi va ulardagi suv cheklangandir. Mutaxassislar xulosasiga ko‘ra, tasdiqlangan miqdordan ortiqcha suv olish suv sathining pasayib ketishiga va bu zaxiralarning bir necha yil ichida tugashiga olib kelishi mumkin.
Natijada, ichimlik suv manbasi bo‘lgan quduqlar quriydi va katta mablag‘lar hisobiga qurilgan ichimlik suv inshootlari suv bermay qo‘yadi.
Suv resurslarini muhofaza qilish hamda ulardan oqilona foydalanish hayotiy zaruriyatga aylanib bormoqda.
