“Yor-yor” boşlovçilari nogironligi bölgan ayol iştirokidagi video tufayli tanqidga uçradi

Kun.uz bilan suhbatda Özbekistonda nogironlik va inklyuziv rivojlaniş masalalari tadqiqotçisi Dilmurod Yusupov esa körsatuv ijodkorlarini qoralaş örniga, ularga nogironligi bölgan şaxslar bilan qanday munosabatda böliş kerakligini örgatiş yaxşiroq ekanini ta’kidladi.

“Menimça, bu ayolning nogironligi bor. Bizda qonunda nogironlik belgisi böyiça kamsitişga yöl qöymaslik tuşunçasi bor. Körsatuvda şu jihatga köra, kamsitiş yuz bergan bölişi mumkin.

Boşlovçilardan biri bilan suhbatda böldim, jamoa tuşkun holatda. “Yor-yor” körsatuvi boşlovçilariga qarşi kampaniya boşlanganini aytdi.

Bu keys tanqid qilinişi kerak, lekin körsatuvda munosabatni özgartiriş kerak. Juda keskin tanqid qilinsa, bu boşlovçilar boşqa nogironligi bölgan şaxslar bilan işlamasligi, körsatuvga taklif qilmasligi mumkin. Biz keskin tanqid qilib çiqsak, bu  aks ta’sir beradi va nogironligi bölgan insonlar bilan munosabatda qörquv paydo böladi.

Şu sababli jamiyatimizning xabardorligini oşiriş kerak, bu ilmsizlikdan kelib çiqişi mumkin. Nogironligi bölgan insonlarga qanday munosabatda bölişimiz kerak, ularga nisbatan qanday terminologiya işlatiladi – bularning hammasini ularga örgatişimiz kerak. Çunki bu haqda ularda könikmalar bölmasligi mumkin. Jamiyatda ularni keskin qoralaş emas, xabardorlikni oşiriş kampaniyasini qilişimiz kerak. Çunki har kişi xato qiladi, xato qilib, öşa xatoni anglaşi uçun ma’lumot berişimiz kerak. Bu körsatuv yopilsin degan keskin fikrlar bölyapti, men keskinlikka qarşiman – körsatuv davom etaversin, ammo bunday notöğri munosabat qilişmasin”, - deydi ekspert.

“Şaroit+” nogironlar jamoat birlaşmasi raisi Muhabbat Rahimova esa bu holatni juda xunuk va oçiqçasiga bir insonni kamsitiş deb baholadi.

“Boşlovçilarning munosabati nogiron holatida ham turmuş örtoq sörab kelibdi degandek kuliş bölgan. Bu juda xunuk va oçiqçasiga bir insonni kamsitişdir. Yana bir narsa, Prezident 2022 yildagi parlamentga murojaatida tibbiy modeldan ijtimoiy modelga ötiş davri keldi degan edi. Biz qaçon örganamiz, qaçon hammaga bir xil munosabatda böliş, stereotiplarni yöqotişni örganamiz? Ijtimoiy model insonni qay holatda bölsa ham, boriça qabul qiladi.

Jamiyatda insoniylik oldinga surilgan bir paytda, bu holatni insoniy emasligini gapirib ötirmayman, çunki bu körinib turibdi.

Men media, jurnalist va muharrirlar bilan işlaş, bunda nogironligi bölgan şaxslarni efirga çiqarişda işlatiladigan va işlatib bölmaydigan terminlar va kommunikatsiyaga ahamiyat beriş kerak deb uylayman. Şu orqali mana şunaqa holatlarni kamaytiriş kerak”, - deydi u.

Kun.uz körsatuv ijodkorlaridan izoh oliş uçun ijodiy guruhga savol yubordi, ammo javob olişning imkoni bölmadi.

Twitter foydalanuvçilaridan birining murojaatiga taşkilotçilar quyidagiça javob bergan.

“Bu yerda heç kim heç kimning ustidan kulmagan. Notöğri çiqarib yuborilgan. Oldin siz şu sonini töliq köring, bu qizning ismi Tabassum bölgani uçun tabassum qilib gapiring degan maqsadda bu insonga motivatsiya berişgan”, - deya vaziyatni izohlagan taşkilotçilar.

“Yor-yor” körsatuvi haqida

Körsatuv 2020 yilning oxirlarida “Zör TV” telekanali orqali namoyiş etila boşlangan. Uning maqsadi oila qurmagan yoki turmuşi buzilgan insonlarga juft topişda kömaklaşiş. Körsatuv boşlovçisi Muhabbat Hamroyeva dasturda oilaviy budjet, oilaviy hayotning dastlabki bosqiçidagi qiyinçiliklarning oldini oliş, muammolarga qanday yondaşiş, murakkab vaziyatlardan qanday çiqib ketiş yöllariga ham töxtalib ötilişi, yoşlarga yuridik maslahatlar, hayotiy ögitlar berib borilişini ta’kidlaydi.