Amsterdam MH17 halokatidan ko‘rgan zararini 166 mln yevroga baholadi

Malaysia Airlines aviakompaniyasining MH17reysi 2014 yilda Donetsk viloyatida halokatga uchrashi munosabati bilan Niderlandiya 166 million yevro zarar ko‘rgan. Bunday ma’lumotlar Niderlandiya Hisob palatasi tomonidan hukumat talabiga binoan tayyorlangan hisobotda keltirilgan. Hujjat 29 fevral, payshanba kuni Haagada taqdim etildi. 

Niderlandiya bosh vaziri Mark Ryuttening X ijtimoiy tarmog‘idagi postiga ko‘ra, ushbu xarajatlar Niderlandiyaning da’vosi natijasida Rossiyaga yuklanishi mumkin. 

«Hukumat ushbu hisobot uchun juda minnatdor, chunki qurbonlar va ularning yaqinlari azob-uqubatlarini yengillashtirish iloji yo‘qligi aniq bo‘lsa-da, biz adolat sari qadam tashlashimiz mumkin. Masalan, ushbu hisobot Niderlandiyaning Rossiyaga qarshi tovon to‘lash uchun asosli da’vosiga olib kelishi mumkin», - deyiladi xabarda. 

Niderlandiya BMT Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotida MH17 halokati uchun Rossiya davlatining javobgarligi yuzasidan ish qo‘zg‘atdi. Niderlandiya Hisob palatasiga ushbu da’voni to‘ldirish uchun mamlakatning ushbu ofat bilan bog‘liq xarajatlari to‘g‘risida ma’lumot to‘plash vazifasi yuklangan. 

MH17 reysi halokati bilan bog‘liq Niderlandiya xarajatlari 

Hisobotda aytilishicha, eng katta xarajatlar moddasi tabiiy ofat sabablarini o‘rganish bo‘lgan: bunga 53 million yevro sarflangan. Yana 34,1 million yevro gumondorlarni jinoiy ta’qib qilishni va sud jarayonini tashkil etishga sarflandi. 

Rossiyaning TASS agentligi yozishicha, hisobotda faqat 2022 yil oxirigacha qilingan xarajatlar hisobga olingan. «Shuning uchun, masalan, 2023 yil avgust oyida hokimiyat tomonidan jabrlanuvchilarning yaqinlariga yetkazilgan zararni qoplash uchun depozit sifatida ajratilgan 16,5 million yevro mablag‘ kiritilmagan. Kelajakda bu mablag‘lar har yili yangi xarajatlarni hisobga olgan holda ko‘rib chiqilishi kerak, masalan, fojia qurbonlarining oilalari va yaqinlariga psixologik yordam ko‘rsatish, xotira tadbirlarini o‘tkazish hamda Monrealdagi fuqarolik aviatsiyasi xalqaro tashkiloti va Strasburgdagi Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudida ko‘rib chiqilayotgan ishlar kontekstida mutaxassislarning xizmatlariga haq to‘lash», — deyiladi bayonotda.

MH17 reysi Ukraina uzra halokatga uchragan

Malaysia Airlines aviakompaniyasining Amsterdamdan Kuala-Lumpurga MH17 reysi 2014 yil 17 iyul kuni Ukraina sharqida mamlakat qurolli kuchlari va ayirmachilar o‘rtasida harbiy amaliyotlar olib borilayotgan hududda urib tushirilgan. Natijada 298 kishi halok bo‘ldi. 

Fojiadan so‘ng beshta davlat – Avstraliya, Belgiya, Malayziya, Niderlandiya va Ukraina qo‘shma Xalqaro tergov guruhini (JIT) tuzdi. Mutaxassislar Donbass osmonida fuqaro samolyoti «Buk» zenit-raketa majmuasi tomonidan otilgan 9M38 seriyali raketa bilan urib tushirilgan va havo hujumidan mudofaa tizimi rossiyaparast kuchlar nazorati ostidagi hududda joylashgan, degan xulosaga keldi. Tergovchilar «Buk» Ukraina hududiga Kursk yaqinida joylashgan 53-Rossiya havo hujumidan mudofaa brigadasidan olib kelinganiga va fojiadan ko‘p o‘tmay, chegara orqali Rossiya hududiga qaytarilganiga ishonchi komil. 

MH17 ishi bo‘yicha Haaga sudining qarori 

2022 yil noyabrida Haaga okrug sudi o‘zini «DXR» deb e’lon qilgan hudud sobiq «mudofaa vaziri» Igor Girkin (Strelkov), general-mayor Sergey Dubinskiy va Leonid Xarchenkoni hodisada aybdor deb topdi. Uchalasi ham sirtdan umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan.

Sud ko‘rib chiqqan tergov xulosalariga ko‘ra, sudlanuvchilar jinoyat quroli - «Buk» zenit-raketa majmuasining Rossiyadan kelishiga yordam bergan va uning ekipaji harakatlarini muvofiqlashtirgan, shu bilan «298 kishining o‘ldirilishida asosiy rol o‘ynagan». Sud, shuningdek, MN17 reysi Pervomayskiy qishlog‘i yaqinidagi daladan otilgan Rossiyaning «Buk» havo hujumidan mudofaa raketasi bilan urib tushirilganini isbotladi.

Girkin, Dubinskiy va Xarchenko qurbonlarning yaqinlariga jami 16 million yevro to‘lashga majbur. Hukm kuchga kirganidan keyin sakkiz oy ichida ular buni qilmasa, tovon Niderlandiya davlati tomonidan to‘lanishi, keyinchalik mahkumlardan pul talab qilishi lozim edi.

Rossiya Haaga sudining MH17 ishi bo‘yicha chiqargan hukmini rad etib, uni siyosiy sababga ega deb atadi.