26 iyul kuni avtomobilsozlik va elektrotexnika sohasi tadbirkorlari bilan ochiq muloqot o‘tkazilgan edi. Tadbirda O‘zbekistonda KIA avtomobillarini ishlab chiqarayotgan ADM Jizzakh kompaniyasi bosh direktori Doniyor Davletyarov mahalliy bozor “haddan tashqari to‘yingani va qizib ketgani”ni iddao qilib, jismoniy shaxslar tomonidan olib kiriladigan avtomobillar importini tartibga solish va elektromobillar importi uchun bojlarni qayta tiklash taklifi bilan chiqqandi. Bu tashabbusning ichki bozordagi raqobat muhitiga salbiy ta’sir qilishi sababidan Davletyarovning fikrlari jiddiy tanqidlarga uchradi.
Eksport bilan shug‘ullanuvchi korxonalarda mavjud muammolar va ularning yechimi bo‘yicha tashkil qilingan navbatdagi davra suhbatida Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahobov yuqoridagi mavzuga qaytib, yetakchi xorij davlatlarida ham ichki bozorni himoya qilish maqsadida qo‘shimcha bojlar joriy qilingani haqida gapirdi.
“Bundan oldingi muloqotda o‘zim shaxsan qatnasha olmadim, lekin internet tarmog‘idagi jurnalistlarga murojaatimki, bitta tadbirkor o‘zi standart olib, o‘zi standartga javob beradigan qo‘shimcha elementlarni ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yyapti. Sababiki, bizda shu ishlab chiqarish borligi, to‘g‘rimi?
Shu sababdan men dunyodagi rivojlangan davlatlarning foiz stavkalarini ma’lumot uchun aytib o‘tmoqchiman. Amerika, Xitoy mashinalari standartga javob bermasligi, ularning dilerlari bo‘lmagani uchun avtomobil narxiga 102 foiz qo‘shimcha boj qo‘ygan. Yevropa davlatlari 38 foiz, Turkiya 58 foiz, Braziliya 10 foiz va 2026 yilgacha 35 foizga ko‘tarmoqchi. Endi shu talab qo‘yilganidan keyin Xitoy elektromobillari necha xil bo‘lishidan qat’iy nazar, BYD Turkiyada 1 mlrd dollarlik zavod qurishga kelishdi”, dedi SSP raisi.
Davron Vahobovning qo‘shimcha qilishicha, bu ishchi o‘rni yoki monopoliya bilan bog‘liq emas, balki avtosanoat sohasida malakali mutaxassislar chiqarish nuqtayi nazaridan ahamiyatli.
“Asakadagi zavodda yillar davomida yuz minglab odam faoliyat yuritdi. O‘zim bilganim, 15 ga yaqini Germaniyada 3 ming yevrodan 5 ming yevrogacha oylik olyapti”, dedi u.
SSP raisi Doniyor Davletyarovning elektromobillar uchun bojlarni qayta tiklash haqidagi taklifini “100 foiz qo‘llab-quvvatlashi”ni ta’kidlab, o‘z fikrini dastaklash uchun Turkiyaning ham o‘z ichki bozorini himoya qilayotganini misol tariqasida keltirdi.
