Trampning golf-klubi yaqinidagi otişma: nimalar ma’lum?

Floridaning Martin okrugi şerifi Uilyam Snayder jurnalistlarga, uning ismini aytmagan holda, u qölga oliş çoğida özini xotirjam tutgani va heç qanday hissiyotga berilmaganini aytgan.

«U biror marta gap nimadaligini söramadi. Atrofda miltiq kötargan politsiyaçilar turardi, köp narsa röy berdi, ammo unda heç qanday savol yöq edi», — degan şerif Snayder.

Gumonlanuvçi haqida nimalar ma’lum?

Associated Press xabariga köra, hujjatlarga köra 58 yoşli Rut hayotining asosiy qismini Şimoliy Karolinada ötkazgan, 2018 yilda Havayi orollaridagi Kaavaga köçib ötgan. Havayida u va öğli omborlar quriş bilan şuğullanişgan.

Elektoral reyestrga köra, u 2012 yilda Şimoliy Karolinada saylovçi sifatida röyxatdan ötgan, oxirgi marta 2024 yil martida Demokratik partiyaning mazkur ştatdagi praymerizida ovoz bergan.

Saylov kampaniyasini moliyalaştiriş töğrisidagi ma’lumotlarga köra, 2019 yildan buyon Rut 19 marta kiçik siyosiy xayriyalar qilgan va jami 140 dollarni demokrat nomzodlarni qöllovçi ActBlue siyosiy harakatlar qömitasiga ötkazib bergan.

BBC Verify xizmati ijtimoiy tarmoqlarda Ryan Routh nomiga oçilgan akkauntlarni va qölga olingan şaxsnikiga öxşaş fotosuratlarni örgangan holda u Rossiyaga qarşi uruşda Ukrainani qizğin qöllab kelganini aniqlagan.

Uning feysbukdagi ayrim postlari (hozirda uning sahifasi yopilgan) va bir videointervyusi u Rossiya bilan uruşga xorijlik köngillilarni jalb etiş bilan şuğullangani yoki şunga harakat qilganini taxmin qilişga imkon beradi, u bir marta Kiyevga ham borgan.

Uning profilida Falastin va Tayvanni qöllab, Xitoyga qarşi yozgan postlar bor, jumladan, Covid-19 pandemiyasi tufayli Xitoyni «biologik uruş» oçişda ayblagan.

CBS manbasiga köra, Rut 2002 yildan 2010 yilga qadar bölgan muddatda Şimoliy Karolina ştati Gilford okrugida bir neça bor jinoiy javobgarlikka tortilgan.

Rutning öğli Oran Donald Trampga suiqasd ehtimoli yuzasidan CNN bilan suhbatda aqlsizlik qiliş, ayniqsa zöravonlik harakati sodir etiş uning otasiga xos emasligini aytgan.

«Rayan — mening otam va menda uni mehribon va ğamxör ota, halol va mehnatkaş inson sifatida ta’riflaşdan boşqa heç qanday izoh yöq, — degan Oran Rut. — Men Floridada nima bölganini bilmayman va umid qilamanki, barçasi şunçaki paşşadan fil yasaş, çunki eşitganimdagidek aqlsizlik, ayniqsa zöravonlik qiliş — men biladigan odamni eslatmaydi».

Rut va Ukraina

Financial Times xabariga köra, Rayan 2022 yil fevralida Rossiyaning keng kölamli bosqini boşlangaç, Ukrainaga yöl olgan minglab xorijlik köngillilar safida bölgan.

U Polşaning çegaradagi Medika şahriga kelib, Ukraina Xorijiy legioni ofisida suhbatda bölgan va u yerda unga rad javobi berilgan. «Ular şunday deyişdi: „Siz 56 yoşdasiz, qarib qolgansiz va sizda tajriba yöq“, — deya hikoya qilgan Rut ötgan yili FT uçun intervyusida. — Köngillilarni yollaş va ularning harakatlarini muvofiqlaştiriş bilan şuğullana qolmaysizmi?»

Şundan keyin Rut «harakatlarni muvofiqlaştiriş» uçun Kiyevga yöl olgan va Maydanda palatka qurgan. Bu yerda faner taxtaga fuqarolari Ukraina tomonida turib jang qilayotgan mamlakatlar bayroqlarini yopiştirib çiqqan.

U şuningdek Kiyev markaziy maydoniga varaqalar ilib çiqqan, Rossiyaga qarşi uruşda qatnaşiş uçun qöliga qurol oluvçi xorijliklarga 1200 dollardan taklif qilgan. Varaqalarda uning koordinatlari körsatilgandi, harbiy yollovçilar esa u rasman Ukraina xorijiy legioni bilan aloqador emasligini aytişgan.

Rossiyaning Ukrainaga bosqinining ilk oylarida ön minglab xorijliklar kelişgan, ammo ularning köpçiligi, xuddi Rut kabi harbiy tajribaga ega emasdi va begona mamlakatda erkin harakatlana olmasdi.

Rutni tanigan odamlardan biri aytişiça, unga Xorijiy legionning Ukraina harbiy razvedka boşqarmasiga aloqador bölinmalaridan biri ham rad javobi bergan. FT muxbiri bilan gaplaşgan bu odamning sözlariga köra, Rut özining tartibsiz xatti-harakatlari tufayli ular uçun «biroz ortiqçalik» qilgan. Ukraina xorijiy legioni izoh berişdan boş tortgan.

FT bilan suhbatda Rut Maydandagi palatkasi va yaratgan memoriali tufayli ukrain politsiyasi, şahar rasmiylari va boşqa şaxslar bilan bir neça bor tortişuvga borgan.

Rut şuningdek Ukrainaga toliblar hokimiyatga kelganidan keyin Afğonistondan qoçib ketgan afğon askarlarini jalb qilişga uringan. «Bizda bekor ötirgan 20 000 afğon askari bor», — degan FT naşriga Rut. «Bu uruş yillarga çözilmasligi uçun ularni frontga yuboriş mumkin».

Rut 2024 yil yozida ham yollaş böyiça yangiliklarni e’lon qilişda davom etgan. Uning iyul oyida feysbukda qoldirgan postida şunday deyiladi: «Askarlar, iltimos, menga qönğiroq qilmang. Biz hali Ukraina afğon askarlarini qabul qilişi uçun harakat qilyapmiz va yaqin oylarda javob bölişiga umid qilamiz… iltimos, sabrli böling».

Rut bilan Kiyevda uçraşgan odamning sözlariga köra, u afğon askarlari ma’lumotlari bazasini yuritgan, ammo Ukraina xorijiy legioni vakillari uning rejasini bema’ni deb hisoblaşgan va rad etişgan.

Pheonix gumanitar proyekti xodimi, avval Ukrainada işlagan Kris Luts BBC bilan suhbatda u 2022 yil iyunida Kiyevda Rut bilan bir neça bor körişganini aytgan.

«Men 2022 yil iyunida Rayan bilan bir neça bor şaxsan uçraşganman, — deydi Luts. — Rayan inglizça gapiradigan barça bilan aloqa örnatişga harakat qilardi. U tinim bilmaydigan yigit edi».

Lutsning sözlariga köra, Rutni Kiyevda «yollovçi» deb ataşgan, uning asosiy maqsadi xorijliklarni Ukraina qurolli kuçlari tomonida turib harbiy harakatlarda qatnaşişga jalb etiş bölgan.

Uning xarakteri haqidagi savolga Luts şunday javob qaytargan: «Men uni jinni demagan bölardim. U şunçaki işga berilgandi. U bor kuçi bilan Ukrainaga yordam berişga harakat qilardi. Ammo unda Ukraina xorijiy legioniga odam yollaş uçun huquq ham, vakolat ham yöq edi. Bu esa vaziyatni oğirlaştirardi».

Lutsning sözlariga köra, Rut undan xorijlik köngilli jangçilarni yollaşda yordam söragan: «U mendan afğonlarni qanday qilib Ukrainaga jalb qiliş mumkinligi haqida maslahat söradi. Ammo menda Ukraina huquq tizimi bilan işlaş tajribasi yöq edi, şuning uçun men bu iltimosga rad javobini berdim. U minglab afğon jangçilarini olib kelişi mumkinligini aytganida, menda işonçsizlik paydo böldi».

Ma’lum bölişiça, Rut Ukrainadagi uruş haqida kitob yozgan, unda özi qanday qilib «taslim bölgani va ketgani» va bu qaror uni «odamlarning eng yomoniga aylantirgani»ni yozgan. «Ukrainadagi uruş, qaysiki yengib bölmaydigan» nomli kitob Amazon saytida uç dollar atrofidagi narxda sotilmoqda.

U şunday yozadi: «Men — dunyo özgarişini xohlagan, ammo kommunizmga özimni mağlub etişga, holdan toydirişga va uyga qaytarişga imkon bergan omadsiz, ikkiyuzlamaçiman. Atigi beş oy ötdi va men loygarçilikka, sovuqqa, birinçi öq ovoziga doş berolmasdan uyga çopdim, men yovuzlik va ezgulik kuraşidagi eng oddiy sinovlarda kaltaklandim va kuçdan qoldim va mağlubiyatga uçradim».

Bu hodisa Trampning saylovoldi kampaniyasiga qanday ta’sir körsatişi mumkin?
Entoni Zurker, BBC’ning Şimoliy Amerika böyiça muxbiri

Ehtimoliy yangi suiqasddan keyingi ilk bayonotida Donald Tramp uni heç narsa töxtata olmasligi va çekinişga majbur qila olmasligini aytdi.

Bunday reaksiya sobiq prezidentning saylov kampaniyasiga xos, u tez-tez «unutilgan» amerikaliklar nomidan gapirayotgani uçun ta’qib qilinayotgani va hujumga uçrayotganini ta’kidlab keladi.

«Ular meni emas, sizni nişonga olişdi. Men şunçaki öq yöliga turdim», — deyişni yoqtiradi Tramp. Endi unda bu tezis böyiça yana bir rangli illyustratsiya mavjud.

Töğri, sönggi hodisa Pensilvaniyadagi otişma kabi hissiy effekt bermasligi mumkin. U yerda suiqasd mitingda, qonga belangan, ammo qörqmagan Trampni tasvirga olgan telekameralar qarşisida sodir etilgandi.

Bu safar sobiq prezident töğridan töğri xavfdan uzoqroqda edi. Matbuot sahifalarida va ekranlarda köp kunlar davomida qayta-qayta paydo böladigan rang-barang tasvirlar yöqligi jamoatçilik ongiga ta’sir qiliş darajasiga ta’sir qilişi mumkin.

Ammo, bu ehtimoliy suiqasdga uriniş, kamida yangi sarlavhalarni keltirib çiqaradi, bu esa heç bölmaganda sobiq prezidentning sönggi kunlardagi saylovoldi taşviqoti muammolaridan vaqtinça çalğitadi.