“Temir gumbaz”ni yorib o‘ta olishini ko‘rsatgan Eronning hujumiga Isroil javob qaytarishni va’da qilmoqda. Bu javobga Tehronning munosabati qanday bo‘ladi? Arab davlatlarining-chi? Erondagi ehtimoliy notinchlik Markaziy Osiyoga qanday ta’sir qiladi? Kun.uz muxbiri shu kabi savollar bilan turkiyalik etnik o‘zbek tahlilchi, Eronni o‘rganish instituti eksperti Rahim Farzom bilan suhbatlashdi.
Eron hozirgacha ikki marta Isroilga raketalar bilan hujum qildi. Tel-Aviv oktyabr oyi boshidagi zarba uchun javob hujumi, albatta, bo‘lishini takrorlamoqda. Tehron rasmiylariga ko‘ra, agar Isroil javob qaytarsa, Eron yanada kattaroq zarba berishga majbur bo‘ladi. Bu o‘zaro zarba almashishlar esa urushga aylanishi mumkin.
1 oktyabrdagi hujumda Tehron “Hizbulloh” rahbari – Hasan Nasrulloh, HAMAS siyosiy byurosi rahbari Ismoil Xaniya hamda Eron islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi qo‘mondoni o‘limi uchun qasos oldi. Uchirilgan ballestik raketalarning 40 foizi nishonga tekkani aytiladi. Ya’ni bu gal apreldagi hujumdan farqli o‘laroq “Temir gumbaz”ning samarasi pastroq bo‘lgan.
Rahim Farzomga ko‘ra, Isroilning bu hujumga javob qaytarishi aniq. Ayni paytda Tel-Aviv ittifoqchilari bilan Erondagi qaysi obektga zarba berish masalasini muhokama qilmoqda. Eron esa siyosiy kanallar va AQSh orqali Isroilga javob hujumi yengilroq bo‘lsa, Tehron katta zarbalardan o‘zini tiyishini bildirgani haqida xabarlar bor. Lekin Isroil Eronning strategik obektlarini nishonga olsa va bu davlat tinchligi, xavfsizligi hamda iqtisodiyotiga jiddiy zarar yetkazsa, xalqning o‘zi Eron rahbariyatini siquvga oladi, deydi Farzom.
“Eronning maqsadi aslida Isroilga ziyon yetkizish emas, balki u ishongan “Temir gumbaz”ni yorib o‘tishni uddalashini ko‘rsatish edi”, – deya qo‘shimcha qiladi ekspert.
Isroil nishonga olishi mumkin bo‘lgan obektlar yadroviy inshootlar va neft bazalari bo‘lishi mumkin. Har ikkala holatda ham Eron jiddiy zarar ko‘radi. Rahim Farzomning qayd etishicha, agarda yadroviy inshootlar hujumga uchrasa, bu atrofdagi davlatlar, qo‘shni mintaqalar uchun ham jiddiy xavf yaratishi mumkin: atrofga radiatsiya tarqaladi.
AQSh rasmiylariga ko‘ra, Vashington uchun Eron – Xitoy va Rossiyadan ham oldingi o‘rinda turuvchi dushman. Biroq turkiyalik tahlilchining aytishicha, Eronning mavjudligi va oliy rahnamo rejimi AQSh manfaatlariga ham xizmat qilmoqda. Masalan, mintaqadagi arab va musulmon davlatlar Eron kuchayib borayotganidan xavotirda va bu ularning AQShga yaqinlashishiga turtki bo‘lmoqda. Shunday sharoitda ayrim arab davlatlari Isroilning Eronga hujumidan manfaatdor bo‘lishi ham mumkin, deydi u.
