Amerikaliklar keyingi 4 yil uchun yangi prezidentni saylamoqda. Davlat bo‘ylab 168 million saylovchidan 81 millioni muddatidan avval ovoz bergan. Nomzod Harris hamda amaldagi prezident ham saylov kunidan avval ovoz berishda qatnashdi. Tahlilchilar biror nomzod mutlaq ustunlikka ega emasligidan kelib chiqib, yakuniy natijalar cho‘zilishini aytmoqda. Biroq Pitsburg universiteti professori, siyosatshunos Jyennifer Brik Murtazashvili fikricha, 5 noyabr tundayoq g‘olib kim ekani ma’lum bo‘ladi.
Birinchi saylov uchastkalari Nyu-Hempshir shtatidagi posyolkalarda ochildi. Keyingi prezident amaldagi vitse-prezident va yurist Kamala Harris yoki sobiq prezident, milliarder Donald Tramp bo‘lishi mumkin. AQShdagi Prezident saylovi natijalari ba’zan ovoz berish tugaganidan bir necha soat o‘tiboq e’lon qilinadi, lekin bu gal ikki nomzod ham yaqqol ustunlikka ega emas. Shuning uchun ham saylov natijalari biroz cho‘zilishi mumkin. BBS tahliliga ko‘ra, shtatma-shtat keskin raqobat, pichoq poygasi odamlarni biroz kutishga majbur qiladi. OAV ham kim yutishini taxmin qilolmay, yaxshisi saylovning yakuniy natijalarini kutib turish haqida gapirmoqda.
Ovozlar sanalishi qonun-qoidasi ham bor, agarda ikki nomzod o‘rtasida farq kichik bo‘lsa, byulletenlar qayta sanaladi. Masalan, Pensilvaniya shtatida g‘olib va mag‘lub nomzod o‘rtasidagi ovozlar farqi 0,5 foiz bo‘lsa, shtat bo‘ylab byulletenlar qayta sanashga buyuriladi. 2020 yilgi saylovlarda Pensilvaniyada Bayden va Tramp uchun ovozlar farqi 1,1 foiz bo‘lgan.
Saylov oldidan huquqiy buzilishlar va bu bo‘yicha arizalar bor. Ayniqsa, respublikachilar tomonidan saylovchilar ro‘yxatini boshqarish holati qayd etilgan. Har qanday tartibsizliklar, saylov uchastkalaridagi noroziliklar ham natijalar kechikishiga sabab bo‘ladi.
Bu yil aksariyat amerikaliklar muddatidan avval ovoz berishni ma’qul ko‘rdi. Kovid pandemiyasi davridagidan farqli o‘laroq odamlar bu gal o‘z ovozini kamroq pochta orqali yo‘llamoqda.
Agarda avvalgi saylovlarga e’tibor qaratsak, 2020 yilda 3 noyabr, seshanba kuni saylov bo‘lib o‘tgan. Lekin OAV 7 noyabr tongiga qadar Baydenni g‘olib deya atamagan. Yaqin yillardagi saylovlarda ham yakuniy natijalar uzoq kutilmagan. 2016 yilda Tramp g‘alaba qozongani saylovning ertasiga, 2012 yilda esa Obamaning ikkinchi muddatga qayta saylanishi saylov kuni tugashi bilanoq bashorat qilingan. Lekin natijalar cho‘zilgan holatlar ham bor. Masalan, 2000 yilda Jorj Bush va Al-Gor o‘rtasidagi kampaniya o‘ta keskin kechib, 7 noyabr kuni bo‘lib o‘tgan saylov natijalari dekabrning o‘rtasigacha cho‘zilgan. Floridadagi saylovoldi raqobat mojaroga aylanib ketgan hamda bu 12 dekabrgacha davom etgan. AQSh oliy sudi ovozlarni qayta sanashni tugatishga qaror qilgan va Oq Uyni Jorj Bushga topshirgan.
