FVV o‘rganishlariga ko‘ra, 2022 yilda O‘zbekistonda is gazidan zaharlanish tufayli 122 kishi vafot etgan bo‘lsa, joriy yilda 32 ta holat qayd etilgan. Sovuq kunlarning kelishi fonida bunday fojiali xabarlar yana paydo bo‘lmoqda. FVV mas’uli qanday qilib is gazidan zaharlanish yuzaga kelishi hamda u nega inson o‘limiga olib kelishini tushuntirdi.
Favqulodda vaziyatlar vazirligi o‘rgangan monitoring hujjatlariga ko‘ra, O‘zbekistonda 2022 yil is gazidan zaharlanish bo‘yicha 84 ta holat yuzaga kelib, 122 kishi halok bo‘lgan. Bunda yong‘in vaqtidagi holatlar ham hisobga olingan. 2023 yilda 46 ta holat yuzaga kelgan bo‘lsa, 2024 yilning shu davrida 32 ta holatda is gazidan zaharlanish sodir bo‘ldi. Bu haqda Favqulodda vaziyatlar vazirligi axborot xizmati boshlig‘i o‘rinbosari Samandar Hikmatullayev 7 noyabr kuni AOKAda bo‘lib o‘tgan matbuot anjumanida ma’lum qildi.
Shuningdek, FVV mas’uli nega is gazidan zaharlanish yuzaga kelishi, u qanday qilib inson o‘limiga olib kelishini tushuntirdi.
«Aytib o‘tishimiz kerakki, bunda is gazi bilan zaharlanishda yuqorida aytib o‘tgan odamlarning halok bo‘lish ehtimoli ancha yuqori bo‘ladi. Biz kislorod bilan tirikmiz. Agar qisqa vaqt ichida, masalan, 5 daqiqa ichida kislorod miyamizga yetib bormasa, inson halok bo‘lishi mumkin.
Xona havosining taxminan 8 foizi kisloroddan tashkil topadi. Endi, agar o‘sha joyda bir metr kub gaz yonar ekan, xonamizdagi o‘n metr kub havoni yoqib qo‘yadi. Havo yo‘qolgach, uning o‘rnida is gazi paydo bo‘ladi.
Hozirgi kunda biz uyimizda ko‘p o‘zgartirishlarni kiritganmiz. Masalan, oshxona eshigi yoki tashqi tomondan kiradigan eshigimiz. Avvalgi standartlarni ko‘radigan bo‘lsak, mana shu eshikning tagida, oddiyroq qilib aytganda, bir barmoq sig‘adigan darajada tirqish bo‘lishi kerak. Tashqaridan havo kirishi kerak. Tashqaridan havo kirgandagina uyimizdagi shamollatish tizimi ishlaydi. Tashqaridan qo‘shimcha havo kiradi va bu yerdagi havo yoki paydo bo‘lgan yengil is gazi yuqoriga qarab harakatlanadi.
Shamollatish tizimi orqali bizda eshik va derazalar germetiklanib ketgan. Xonani isitishimiz kerak, lekin eshiklarni ham germetik qilib qo‘ysak, deraza romlari ham rezinali bo‘lsa, xonaga qo‘shimcha havo kirmagandan keyin yongan gaz hatto shamollatish tizimi ishlasa ham, o‘z ishini to‘la bajara olmaydi. Tsirkulyatsiya — havoning almashinish jarayoni ishlamaydi. Bu esa is gazining xona ichida yig‘ilishiga va insonlarning halokatiga olib keladi.
