5 noyabr kuni Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu mamlakat mudofaa vaziri Yoav Gallantni iste’foga chiqardi. Bu qaror noroziliklar to‘lqinini keltirib chiqardi: Gallant hukmron koalitsiyaning ultrao‘ng millatchilarga qarshi tura oladigan mo‘’tadil qanoti yetakchisi hisoblanardi. Netanyahu mudofaa vaziri bilan anchadan buyon ziddiyatga borib yurgandi, uni ishdan bo‘shatish bilan Bibi o‘z hokimiyatini mustahkamladi, kamida eng yaqin istiqbol uchun. Isroil tarixidagi eng o‘ng bo‘lgan hukumat esa yanada o‘ngroq bo‘ldi.
Netanyahu avval ham Gallantni bo‘shatib ko‘rgan edi. Bu yuz berganiga ko‘p bo‘lgani yo‘q, 2023 yil boshida sodir bo‘lgandi. Lekin unda davr boshqa edi, Hamasning 7 oktyabrdagi hujumigacha ancha bor edi. O‘shanda Gallant Netanyahu hukumati tomonidan boshlab berilgan sud islohotiga qarshi chiqqandi. Yuz minglab odamlar har hafta Isroil shaharlarida bu islohotga qarshi namoyishlar o‘tkazib turgan, Gallant esa garchi Netanyahuning «Likud» partiyasi a’zosi bo‘lsa ham, ko‘pchilik uchun qahramon timsolida namoyon bo‘lgandi. Bosh vazir ko‘p o‘tmay o‘z qarorini bekor qildi va Gallant vazir lavozimida qoldi.
Endi bu voqea takrorlanmasa kerak. Gallantni bo‘shatish to‘g‘risidagi bayonotida Netanyahu shunday degan: «Harbiy holatda bosh vazir va mudofaa vaziri o‘rtasida to‘liq ishonch har qachongidan ham zarurroq. Agar kampaniyaning dastlabki oylari bizda bunday ishonch bo‘lgan va birgalik ko‘p narsalarga erishgan bo‘lsak, so‘nggi oylarda, afsuski, men va mudofaa vaziri o‘rtasidagi ishonchga putur yetdi».
Gallantning o‘zi ishdan bo‘shaganidan so‘ng Netanyahu bilan kelishmovchiligining uchta asosiy sababini sanadi. U Hamasning 7 oktyabrdagi hujumini surishtiruvchi davlat komissiyasi tuzishni talab qilgan. To‘g‘rirog‘i, armiya, maxsus xizmatlar va mamlakat siyosiy rahbariyatining 1200 ga yaqin isroillik o‘limiga va 250 dan ziyod fuqarolar garovga olinishiga sabab bo‘lgan xatolarini. Netanyahu esa bunday komissiya ayni damda mamlakat hukumati hamda harbiy rahbariyati ishiga xalal bermasligi uchun urushdan so‘ng tuzilishi kerak, deb turib olgan.
Ikkinchi kelishmovchilik urushning o‘zi bilan bog‘liq. Gallant Hamas tomonidan G‘azo sektorida garovda ushlab turilganlarning ozod etilishi evaziga sulh tuzishga tayyor edi. Netanyahu esa vositachilar (Qatar, Misr va AQSh) muzokaralarda taklif etgan shartlarni birin-ketin rad eta boshladi — bu garovdagilarni ozod qilish bilan birgalikda, urush olib borishning bosh maqsadlaridan biri edi. Gallant va isroillik boshqa siyosatchilar bu maqsadlar bir-biriga zid ekanini ko‘p takrorlab kelishgan.
