23 noyabr shanba kuni Hindistonning Uttar-Pradesh shtatida uch erkak to‘ydan qaytayotib halokatga uchradi. Ular Google Maps ilovasi ko‘rsatgan yo‘nalish bo‘yicha ketayotganida, yo‘lda qurilishi tugallanmagan ko‘prikka duch kelgan. Navigatorda ham, yo‘lda ham ogohlantirish belgilari bo‘lmagani sababli ular mashina tezligini oshirib, Ramganga daryosiga qulab tushgan. Uchala erkak ham halok bo‘ldi.
BBC'ning yozishicha, mahalliy politsiya tergov doirasida Jamoat ishlari departamenti mansabdorlari bilan (nega yo‘lda belgilar va to‘siqlar bo‘lmagani haqida) hamda Google Maps’ning mintaqaviy vakillari bilan suhbat o‘tkazish niyatida ekanini bildirgan. Hozircha Google qurbonlarning oilalariga “chuqur hamdardlik” bildirish bilan cheklandi va voqea yuzasidan tergov olib borishda rasmiylar bilan yaqindan hamkorlik qilishga va’da berdi.
Bu voqea GPS navigatori ko‘rsatgan yo‘nalishdan yurgan sayohatchilarning o‘limi yoki jiddiy jarohatlanishiga oid birinchi holat emas. Shunday voqealar avval ham sodir bo‘lgan.
2024 yilning iyul oyida Hindistonning Dxenkanal okrugidagi o‘rmonda besh nafar talaba yo‘ldan adashdi. Ular ibodatxonadan qaytayotganida, yo‘nalishni tanlash uchun Google Maps’dan foydalangan. Baxtli tasodif tufayli, yigitlar politsiya bilan aloqaga chiqishga muvaffaq bo‘ldi va 11 soatdan so‘ng ularni topishdi.
Bunday hodisalarga hatto alohida nom berilgan — “GPS’dan o‘lim” (death by GPS). Vikipediyada unga alohida sahifa ochilgan.
2017 yilda tadqiqotchilar shaxsiy navigatsiya tizimlari “g‘ayrioddiy falokatlar”ga olib kelgan 158 ta holatni o‘rganib chiqdi.
Shu bilan birga, tadqiqot mualliflari GPS va unga aloqador texnologiyalar odamlar hayotini saqlab qolgan holatlar ham kam emasligini ta’kidladi. Masalan, ular yordam ko‘rsatuvchi manbalarga yo‘l ko‘rsatgan yoki odamlarni adashib qolishdan qutqargan.
Tadqiqotchilar o‘rgangan hodisalarning qariyb uchdan biri — 44 tasi o‘lim bilan yakunlangan. Yana 23 holatda jiddiy tan jarohatlari olingan. Ko‘pincha odamlar navigatorlar sababli boshqa avtomobillar ishtirokisiz yo‘l-transport hodisalariga uchragan.
Aksariyat hollarda GPS foydalanuvchilari hududni bilmagan, lekin hodisalarning taxminan beshdan birida mahalliy aholi ishtirok etgan. Ba’zida hodisaga navigator belgilagan yo‘nalish emas, balki boshqa funksiyalar sabab bo‘lgan — masalan, bir haydovchi xaritani kattalashtirishga chalg‘ib, velosipedchini urib yuborgan va uning o‘limiga sabab bo‘lgan.
