Suriyadagi rejim qulagach, butun dunyo bo‘ylab Bashar Asad oilasi tomonidan hokimiyatdagi 50 yildan oshiq vaqt davomida to‘plangan milliardlab dollar qiymatdagi naqd pullar hamda aktivlar uchun «global ov» boshlandi, deb yozadi The Wall Street Journal.
Asadlar oilasi boyligining aniq miqdori noma’lum. AQSh Davlat departamenti 2022 yilda bu miqdorni aniqlash qiyinligi qayd etib, Asadlar oilasi bilan aloqador aktivlarni bir milliarddan 12 milliard dollargacha baholagandi. WSJ amerikalik sobiq mulozimlar hamda tadqiqotchilarga tayangan holda Bashar Asadning yaqinlari tomonidan amalga oshirilgan xaridlar qatorida Moskvadagi elita turar joylar, Venadagi butik-otellar hamda Dubaydagi xususiy samolyotni keltirgan.
«Rejim aktivlari uchun ov xalqaro miqyosda boshlanadi. Ularda o‘z pullarini yuvish uchun inqilobga qadar juda ko‘p vaqt bor edi. Ularda doimo „B“ rejasi bo‘lgan va hozirda ular surgunga juda yaxshi tayyorlangan», — deydi Oq uyning sobiq xodimi, AQSh sanksiyalariga rioya etilishi bo‘yicha ish davomida Asadlar oilasining aktivlarini qidirish bilan shug‘ullangan Endryu Tabler.
Asadlar oilasi Basharning otasi, 1970 yilda hokimiyat tepasiga kelgan Hafiz Asad davridayoq mulklarni egallab olishni boshlagan. Bashar Asadning universitetdagi do‘sti Ayman Abdul Nurning so‘zlariga ko‘ra, u o‘z bojasi kuyovi Muhammad Mahlufni tamaki mahsulotlari importi monopoliyasiga rahbar qilib qo‘ygan. Bundan tashqari, Mahluf jadal rivojlanayotgan qurilish sektoridan katta miqdorda komissiya to‘lovlari oladi. 2000 yilda Hafiz Asad vafot etib, uning o‘rniga o‘g‘li Bashar prezident bo‘lganida, Muhammad Mahluf ham o‘z biznes-imperiyasini o‘g‘li Ramiga o‘tkazadi.
Parijlik advokat, Asadlarning aktivlarini o‘rgangan Uilyam Burdonning so‘zlariga ko‘ra, Mahluflar oilasi prezident nomidan harakat qilib pul ishlab, zarurat tug‘ilganda rejimni va hukmron oilani moliyalashtirishi ko‘zda tutilgandi. Yakunda Rami Mahluf bank sektori, media, bojsiz savdo qiluvchi do‘konlar, aviakompaniyalar va telekommunikatsiya sohalarida aktivlarga ega bo‘ldi — AQSh Davlat departamenti baholariga ko‘ra, bu aktivlar bahosi 10 milliard dollar atrofida bo‘lgan.
Suriyada 2011 yilda boshlangan fuqarolik urushi Asadlar oilasiga boyish uchun yangi imkoniyatlarni ochadi. Prezidentning kichik ukasi Mohir Asad armiyaning elita 4-zirhli tank diviziyasiga qo‘mondonlik qilgan, diviziya harbiylari kaptagon («jihodchilar narkotigi» deb ham atalgan psixotrop modda) kontrabandasi bilan shug‘ullanib, uni Yaqin Sharqning boshqa mintaqalariga yetkazib bergan.
