50 foizlik ustama o‘zbek tili o‘qituvchilariga berilmaydi – ustozlar buni “adolatsizlik” deb atayapti

“Ochig‘i, men buning sababini umuman tushunmadim. Prezident qarorining maqsadi o‘zbek tili obro‘yini oshirish edi. O‘zbek tili fani boshqa tilli fuqarolar orasida o‘zbek tilini yoyishning eng oson usuli hisoblanadi. Ularga ustama to‘lanmasligini tushunishim qiyin kechmoqda. Tushuna olmayapman. Adashmasam, o‘zbek tilidan dars beradiganlar ham ona tili va adabiyotdan dars beradigan o‘qituvchi topshiradigan imtihonni topshiradi”, – deb yozgan u.

Tilshunos Orif Tolib sertifikat o‘zbek tili uchun ham qabul qilinishi yoki sohaviy farqlari ko‘p deyilsa, o‘zbek tili faniga mos milliy sertifikat imtihonlari o‘tkazilishi va u ustamaga asos bo‘lishi kerakligini taklif qilgan.

“Biladiganlardan so‘rab-surishtirsam, ustama to‘lanmasligiga ikkisining alohida fan ekani sabab ekan. Xuddi fizika sertifikati bilan matematika uchun ustama olinmasligi kabi. To‘g‘ri, bu ikkisi – alohida fan. Lekin matematika va fizikaga solishtirish juda o‘rinli emas. Ona tili va o‘zbek tili bir-biriga juda yaqin”, – degan tilshunos.

Kun.uz holat bo‘yicha qo‘shimcha izoh olish uchun Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi bilan bog‘landi. Vazirlik bu prezident farmonida belgilab qo‘yilgani, ta’lim rus va qardosh tillarda olib boriladigan maktablarda o‘zbek tili (davlat tili) fanidan dars berayotgan va tegishli milliy sertifikatga ega pedagoglar 20 foizlik ustama olishda davom etishini ma’lum qilish bilan cheklandi.

Ma’lumot uchun, vazirlikning rasmiy kanalida tartibga oid qo‘shimcha tushuntirish berilgan. Unga ko‘ra, ona tili va adabiyoti fani uchun berilayotgan yangi ustama miqdori ta’lim ma’lum bir tilda olib borilayotgan va shu tilni ona tili va adabiyoti fani sifatida o‘tayotgan pedagoglarga nisbatan tatbiq etiladi. Ya’ni:

➖ta’lim o‘zbek tilida olib borilayotgan maktablarda ona tili sifatida o‘zbek tili va adabiyoti fanidan;

➖ta’lim rus tilida olib borilayotgan maktablarda ona tili sifatida rus tili va adabiyoti fanidan;

➖ta’lim qoraqalpoq tilida olib borilayotgan maktablarda ona tili sifatida qoraqalpoq tili va adabiyoti fanidan dars berayotgan o‘qituvchilarga amal qiladi.

Shu o‘rinda yana bir muhim eslatma: 50 foizlik ustama milliy sertifikatga ega boshlang‘ich sinf o‘qituvchilariga ham ona tili va adabiyotidan boshlang‘ichlarda dars o‘tgani uchun ham to‘lanadi. Bunda:

– ta’lim tili o‘zbek tili bo‘lgan maktablarda dars beruvchi pedagoglarga o‘zbek tili va adabiyoti sertifikati uchun ona tili va adabiyot faniga;

– ta’lim tili rus tili bo‘lgan maktablarda dars beruvchi pedagoglarga rus tili va adabiyoti sertifikati uchun ona tili (rus tili) va adabiyoti faniga;

– ta’lim tili qoraqalpoq tili bo‘lgan maktablarda dars beruvchi pedagoglarga qoraqalpoq tili va adabiyoti sertifikati uchun ona tili (qoraqalpoq tili) va adabiyoti faniga tegishli dars soatlari uchun ustama to‘lanadi.

Shuningdek, boshlang‘ich ta’limda ona tili bo‘yicha dars beruvchi ustozlarga sinflar kesimida quyidagi fan soatlari uchun 50 foiz miqdorida ustama to‘lanadi:

1-sinfda o‘quv yilining 1-2-choraklarida 4 soat “Alifbe”, 4 soat “Yozuv”, 3-4-choraklarida 4 soat “Ona tili”, 4 soat “O‘qish savodxonligi” fani;

2-4-sinflarda 4 soatdan “Ona tili”, 3 soatdan “O‘qish savodxonligi” fani.