Yevropada xavfsizlik va hamkorlik taşkiloti (YeXHT) 6 fevral kuni Belarusda bölib ötadigan prezidentlik saylovlariga kuzatuvçilarni yubormaydi. Bu haqda 17 yanvar, juma kuni YeXHT Demokratik institutlar va inson huquqlari böyiça byurosi X ijtimoiy tarmoğida ma’lum qildi.
Minskdan keçikkan taklif
9 yanvar kuni DIIHB bayonot berib, Belarus hukumati YeXHT kuzatuvçilarini prezidentlik saylovlariga taklif qilmaganidan afsus bildirdi. «Belarus hukumatining YeXHT davlatlarini DIIHB orqali bölajak prezidentlik saylovlarini kuzatişga taklif qilmaslik haqidagi qaroridan çuqur afsusdaman, bu esa mamlakat fuqarolarini butun jarayonni şaffof va töliq baholaşdan mahrum qiladi», dedi DIIHB direktori Mariya Telalyan.
YeXHT Parlament assambleyasi rahbari Pia Kauma söng Minsk 1990 yildagi Kopenhagen hujjatini imzolagani uçun öz saylovlariga YeXHTning boşqa davlatlaridan kuzatuvçilarni taklif etişga majbur ekanligini eslatdi. Unda aytilişiça, «ham çet ellik, ham milliy kuzatuvçilarning iştiroki saylov jarayonining işonçliligini oşirişi mumkin» va şuning uçun davlatlar «YeHHTga a’zo bölgan boşqa har qanday davlatdan va buni xohlaydigan har qanday tegişli xususiy muassasa va taşkilotlardan kuzatuvçilarni taklif qiladilar».
YeXHTning 9 yanvardagi bayonotida ta’kidlanişiça, 2020 yil avgust oyida bölib ötgan prezidentlik saylovlaridan buyon DIIHB öz vaqtida taklif qilinmagani uçun Belarusdagi saylovlarni uçinçi marta kuzata olmaydi.
17 yanvar, juma kuni Belarus Taşqi işlar vazirligi Facebookʼda DIIHBga saylovni kuzatiş uçun taklif yuborişini yozdi. Minskda ta’kidlanişiça, bugungi kunga qadar MSK 49 davlatdan 456 nafar xalqaro kuzatuvçini akkreditatsiya qilgan. MDH Ijroiya qömitasi va Parlamentlararo assambleyasi, KXŞT Parlament assambleyasi, Ittifoq davlati Parlament yiğilişi va Şanhay hamkorlik taşkilotiga taklifnomalar kelib tuşgan, deya xabar berdi Taşqi işlar vazirligi.
DIIHB kuzatuvçilarni yuborişdan boş tortdi
Biroq DIIHB bu taklifnoma juda keç yuborilgani, şu bois 26 yanvar kuni bölib ötadigan saylovda YeXHT kuzatuvçilari bölmasligini bildirdi. «Prezident sayloviga atigi 10 kun qolganida Belarusdan kelgan taklif DIIHBga saylov jarayonining muhim bosqiçlariga kirişiga tösqinlik qiladi, bu esa mazmunli kuzatişni imkonsiz qiladi. 9 yanvardagi bayonotimizdagi ma’lumotlar hamon amalda», — deb xabar berdi DIIHB.
«Belarus prezidentlik saylovlari sanasini bir neça oy oldin e’lon qilgan va hukumat DIIHB saylovning barça muhim jihatlarini kuzatiş uçun öz vaqtida taklifga muhtojligini yaxşi biladi», dedi DIIHB matbuot kotibi Katya Andruş dpa naşriga.
