Farmatsevtika agentligi rahbari Kun.uz bilan suhbatda retsepsiz sotiladigan dorilar narxiga cheklov bekor qilinayotganini xalqaro tajriba bilan izohladi. Uning aytishicha, 15 fevralgacha dori qutisidagi QR kod asosida uning ruxsat etilgan maksimal narxini ko‘rsatuvchi ilova ishga tushiriladi. Dori vositalariga QQS stavkasi qayta ko‘rib chiqiladi. Dorixonadan dori sotib olib, sifatini tekshirish yo‘lga qo‘yiladi.
Farmatsevtika sohasi bo‘yicha 28 yanvar kuni imzolangan prezident farmoniga asosan, 2025 yil 1 apreldan boshlab retsepsiz sotiladigan dorilarga nisbatan narx cheklovi bekor qilinmoqda. Bu narxlar sun’iy oshirilishi mumkin degan xavotirlarga sabab bo‘lyapti. Farmatsevtika agentligi direktori Abdulla Azizov Kun.uz'ga bergan intervyusida cheklovning olib tashlanishi aksincha raqobatga ta’sir qilib, narx pasayishini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, hozirda O‘zbekistonda 9 500 ta dori vositalari ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lib, shundan 1 500 tasi retsepsiz sotiladi.
“Barcha o‘rgangan davlatlarimizda retsept bilan beriladigan dori vositalari narxini nazorat qilish mexanizmi mavjud, lekin retsepsiz beriladigan dori vositalari, ya’ni siz og‘ir kasal bo‘lganingizda eng zaruriy bo‘lmagan, faqat o‘zingizga qo‘shimcha sifatida olish mumkin bo‘lgan dori vositalari narxiga esa hech qanday davlat nazorati qo‘yilmagan.
Ya’ni retsepsiz beriladigan dori vositalarni sotishda dorixonalar bir-biri bilan raqobatga kirishishi, narxni tushirishi yoki oshirishi mumkin – o‘zining foydasidan kelib chiqadi. Retsept bilan beriladigan dori toifalari esa ijtimoiy soha bo‘lib, inson salomatligiga to‘g‘ridan to‘g‘ri bog‘liq. Shuning uchun O‘zbekistonda biz ham shunday tartibni joriy etyapmiz.
“Xalqimiz asosan go‘sht narxini emas, dori narxini gapiryapti”, deb davlat rahbarimiz ham ko‘p aytdilar. Bu bo‘yicha yana bir topshiriq berganlar. Mart oyigacha Iqtisodiyot va moliya vazirligi va Soliq qo‘mitasi bilan dori vositalariga kiritilgan QQSni qaytadan ko‘rib chiqishimiz kerak. Qandaydir yengillik yaratish imkoniyati bo‘lsa, o‘rganib, taklif kiritishimiz kerak. Bu ham narxlarni yanayam tushirish imkoniyatini yaratadi.
Hozirgi kunda referent narxlar bo‘yicha olib borayotgan faoliyatimiz ham to‘g‘ridan to‘g‘ri narxlarning tushishiga olib keladi. Ijtimoiy nazoratning keskinlashishi ham narx tushishiga olib keladi. Bu farmon bilan biz to‘g‘ri mexanizmni yo‘lga qo‘yish orqali, kutishimiz kerak bo‘lgan narsa – narxlar tushishi. Oldimizga hech qanday narx oshishi maqsad qilib qo‘yilmagan, faqatgina muhim dori vositalarining narxi tushishi kutiladi.
