Zamonaviy bozorni brend degan tushunchasiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Iste’molchi tovarni tanlar ekan, ko‘p hollarda uning funksionalligidan tashqari, brendiga ham e’tibor beradi. Mahsulot yodga olinganda aksariyat iste’molchilar tasavvurida bozor yetakchilari bo‘lgan brendlarning muayyan majmuasi shakllangan, masalan: telefon — iPhone, fen — Dyson, krossovka — Nike va boshqalar.
Brend haqidagi fikr sifat, mulohazalar, reklama va servis ta’siri ostida shakllanadi. Kuchli brend ko‘proq e’tibor jalb etadi, mijozlar sadoqatini oshiradi va raqobat afzalligini beradi. U balandroq narx qo‘yishga imkon yaratadi, chunki iste’molchilar ishonch uchun to‘lashga tayyor bo‘ladilar.
Bugungi kunda brend – bu logotipning o‘zi emas, brend – bu kompaniya va mahsulotning yaqin yillardagi rivojining iste’molchilar uchun tushunarli va maqbul bo‘lgan yaqqol strategiyasi, brend qiymati esa – bu sadoqatli auditoriya sababli biznes oladigan real foydadir. Odamlar brendga ishonadilar, uni qayta-qayta tanlab oladilar, u haqda boshqalarga so‘zlab beradilar va bu hammasi kompaniya daromadiga bevosita ta’mir ko‘rsatadi.
U yoki bu brend qancha turishi haqida hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Brend rivojiga kiritiladigan barcha sarmoya – vaqt, pul, bilim – real natija keltirishi lozim. Ma’lum bo‘lishicha, biznes qiymatini hisoblab chiqish mumkin ekan. Bu shunchaki raqam bo‘lmay, sadoqatli auditoriya sababli biznes qo‘lga kiritadigan real foyda bo‘larkan.
Brend qiymatini qanday hisoblash mumkin?
2025 yilda brendlar uchun yagona mukofot – “Brand Awards International” tashkilotchilari – O‘zbekiston marketing uyushmasi va O‘zbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasi birinchi marta brendlarga o‘z qiymatlarini bilib olish imkonini yaratadi.
Hisoblash “katta to‘rtlik”da ko‘p yillik ish tajribasiga ega mutaxassislar tomonidan amalga oshiriladi. Brendning indikativ qiymatini hisoblashda “Royaltidan ozod bo‘lish” uslubi qo‘llaniladi.
Hisoblash uchun kompaniyaning uzoq muddatli tushum prognozi, tegishli industriya bo‘yicha o‘rtacha bozor royalti stavkasi va individual xatarlarni hisobga oluvchi diskontlangan stavka qo‘llanildi.
Brend qiymatini hisoblash biznesingizni rivojlantirishga qanday ta’sir ko‘rsatishi mumkin?
