Rossiya prezidenti Vladimir Putin ham Rossiya Federatsiyasida, ham xorijda «çet el agentlari» uçun ma’muriy javobgarlikni kuçaytiruvçi qonunni imzoladi. 24 iyun, seşanba kuni Rossiyaning Ma’muriy javobgarlik töğrisidagi kodeksiga özgartirişlar kiritildi.
Ma’muriy javobgarlik töğrisidagi kodeksning 19.4-moddasi yangi qismida «çet el agentlari töğrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilişini nazorat qiluvçi organ mansabdor şaxsining qonuniy talablariga rioya qilmaslik» uçun jarimalar nazarda tutilgan.
Davlat dumasining xavfsizlik böyiça qömitasi rahbari Vasiliy Piskarevning ta’kidlaşiça, bu, xususan, «Rossiya Federatsiyasi Adliya vazirligining aniqlangan qonunbuzarliklarni bartaraf etiş böyiça talablarini e’tiborsiz qoldiradiganlar» haqida. Nafaqat «çet el agenti» belgisi yöqligi, balki tasdiqlangan şaklga mos kelmasligi uçun ham jarima solinadi. «Heç kim çet elda böliş jazodan ozod qiladi, deb öylamasligi kerak», dedi Piskarev.
17 iyun kuni Davlat dumasi «çet el agentlarini» jinoiy javobgarlikka tortişni kuçaytiruvçi va Rossiya rasmiylarining fikriça, ular xorijda sodir etgan ma’muriy huquqbuzarliklar uçun javobgarlikka tortiş imkonini beruvçi qonun loyihasini ma’qulladi.
Piskarevning «Interfaks» axborot agentligiga aytişiça, «çet el agentlarining» qariyb 40 foizi Rossiya Federatsiyasini tark etgan, şuning uçun Rossiya rasmiylari ularni mamlakat taşqarisida ham javobgarlikka tortiş niyatida.
Rossiya Adliya vazirligining «çet el agentlari» reyestrida mingdan ortiq pozitsiya mavjud. «Mediazona» hisob-kitoblariga köra, ötgan yil davomida Rossiya sudlari röyxatdagi 342 nafar şaxsga ma’muriy jarima solgan.
2025 yil aprel oyida Davlat dumasi Rossiya Federatsiyasida «xorijiy ta’sir ostidagi» şaxslar deb hisoblanganlarni jinoiy javobgarlikka tortişni kuçaytiruvçi yana bir qonunni qabul qildi. Rossiyalik deputatlarga köra, «çet el agenti» maqomi Rossiya Federatsiyasi iştirok etmaydigan xalqaro taşkilotlar yoki xorijiy davlat organlari qarorlarini amalga oşirişga yordam beradigan şaxslarga, agar ularning harakatlari xavfsizlik mamlakatlariga tahdid deb hisoblansa, berilişi mumkin.
Bundan taşqari, Rossiya Federatsiyasidagi «çet el agentlari» deputatlar tomonidan qabul qilingan taşabbusdan kelib çiqqan holda, Rossiyaning harbiy-texnik sohasi töğrisida ma’lumot töplaydigan va tarqatadigan şaxslar sifatida tan olinişi mumkin.
Rossiyada «çet el agenti» maqomini belgilovçi ibora noaniqligiça qolmoqda. Dastlab, 2012 yilda qabul qilingan qonunga köra, bu maqom xorijdan moliya yoki boşqa yordam oluvçi taşkilotlarga berilgan edi. Vaqt ötişi bilan röyxat kengayib bordi: uning tarkibiga OAV, siyosatçilar, huquq himoyaçilari va jurnalistlar kira boşladi. Rossiya Federatsiyasining Ukrainaga qarşi keng kölamli uruşi boşlanganidan söng, uşbu reyestrga turli ijtimoiy qatlamlarning vakillari — dalay-lamaning Rossiyadagi vakili va «Qiynoqlarga qarşi jamoa» inson huquqlari jamiyati xodimlarigaça kirdi.
