CNN nashri ushbu masala bilan tanish bo‘lgan to‘rt manbasiga tayanib yozishicha, so‘nggi ikki hafta davomida Eron va Isroil o‘rtasidagi harbiy to‘qnashuvga qaramay, AQSh va Yaqin Sharqdagi muhim shaxslar Eron rasmiylari bilan yashirincha muzokaralar olib borgan. Ushbu muloqotlar o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvdan keyin ham davom etgan.
Tramp administratsiyasi rasmiylari bir nechta takliflar ilgari surgan. Takliflar dastlabki bosqichda bo‘lib, hali o‘zgaruvchan, ammo bitta qat’iy shart mavjud: Eron tomonidan uran boyitilishining butunlay taqiqlanishi. Eron esa bu talabga avvaldan qarshilik bildirib kelmoqda.
Biroq CNN'ga ikki manba tomonidan ta’riflangan dastlabki taklif loyihasida Eron uchun bir nechta imtiyozlar nazarda tutilgani aytiladi.
Manbalarga ko‘ra, 21 iyun kuni – AQSh Eron yadro obektlarini bombardimon qilishidan bir kun oldin, Oq uyda AQShning maxsus vakili Stiv Uitkoff va Fors ko‘rfazi davlatlari vakillari o‘rtasida bir necha soat davom etgan maxfiy uchrashuv bo‘lib o‘tgan. Aynan shu yerda ayrim takliflarning tafsilotlari aniqlashtirilgan.
Bu paytgacha ommaga ma’lum bo‘lmagan muhokama qilinayotgan shartlardan biri — Eronda fuqaroviy energiyaga mo‘ljallangan, ammo uran boyitilmaydigan yadroviy dastur uchun 20-30 milliard dollargacha sarmoya kiritish taklifi. Bu taklif haqida Tramp ma’muriyati rasmiylari va mazkur taklifdan xabardor manbalar CNNga ma’lumot bergan.
Rasmiylardan birining ta’kidlashicha, bu pul AQSh tomonidan ajratilmaydi; AQSh ushbu xarajatlarni arab ittifoqchilari zimmasiga yuklash niyatida. Eronga yadroviy energetika sohasida sarmoya kiritish masalasi avvalgi oylar davomida bo‘lib o‘tgan muzokaralarda ham ko‘tarilgan.
«Biz ushbu muzokaralarga rahbarlik qilishga tayyormiz. Loyihani amalga oshirish uchun kimdir pul to‘lashi kerak bo‘ladi, ammo bu biz bo‘lmaymiz», — degan Tramp ma’muriyati rasmiysi CNNga.
Boshqa imtiyozlar qatorida, ba’zi sanksiyalarni bekor qilish va Eronning xorijiy bank hisoblarida bloklangan 6 milliard dollar miqdoridagi mablag‘dan foydalanishga ruxsat berilishi ham ko‘zda tutilmoqda.
