O‘zbekistonda har yili xotin-qizlar orasida ko‘krak bezi saratoni bilan kasallanish bo‘yicha 4 mingta yangi holat aniqlanadi. Bachadon bo‘yni saratoni bo‘yicha esa yiliga 2 ming yangi tashxis qo‘yiladi. Mazkur kasalliklar haqida kech xabar topish va muolajalarni o‘z vaqtida olmaslik sog‘ayish imkoniyatini pasaytiradi. “Sog‘lom hayot” podkastining navbatdagi sonida caratonning ushbu turlarini erta aniqlash, uy sharoitidagi profilaktika hamda davolanish uchun davlat tomonidan beriladigan imtiyozlar haqida so‘z boradi.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, hozirda O‘zbekistonda 100 mingdan ortiq odam saraton kasalligi bilan yashaydi. Har yili 20 mingdan ortiq yangi holatlar aniqlanadi.
Xalqaro saraton tadqiqot agentligi (IARC) hisobotida qayd etilishicha, mamlakatda har yili o‘rtacha 100 ming kishiga 112,7 ta yangi saraton holati to‘g‘ri keladi. Bu degani har 100 ming aholining 113 nafariga yil davomida saraton tashxisi qo‘yiladi. O‘lim holatlari bo‘yicha esa bu ko‘rsatkich 71,5 tani tashkil etadi, ya’ni 100 ming kishidan qariyb 72 nafari saraton kasalligi oqibatida vafot etadi.
Ayollar orasida eng ko‘p uchraydigan onkologik kasallik turi ko‘krak bezi saratoni hisoblanadi. Har 100 ming ayoldan 27,8 nafari shu xastalikka chalinadi, ularning 13 nafari esa ushbu kasallik oqibatida hayotdan ko‘z yumadi.
Strategik rivojlanish va islohotlar agentligi “Natijalarga erishishni boshqarish” guruhining jamoat salomatligi bo‘yicha mutaxassisi, ginekolog Dilfuza Aniyozovaning aytishicha, so‘nggi yillarda ko‘krak bezi va bachadon bo‘yni saratoni kabi kasalliklar yoshlar orasida ham uchrayapti va ko‘pincha kech bosqichda aniqlanyapti, bu esa tashvishli holat.
“O‘zbekistonda har yili taxminan 4 mingta yangi ko‘krak bezi saratoni va 2 mingta bachadon bo‘yni saratoni holati aniqlanadi. Ularning yarmidan ko‘pi og‘ir oqibat bilan yakunlanadi”, – deydi Dilfuza Aniyozova.
Ko‘krak bezi saratonining dastlabki bosqichlari ko‘pincha sezilmaydi, lekin ayrim belgilar paydo bo‘lsa, ularga e’tibor berish juda muhim. Masalan, ko‘krak shaklining o‘zgarishi yoki bir tomoni kattalashishi, terida qizarish, burishish yoki limon po‘stiga o‘xshash g‘adir-budir ko‘rinish hosil bo‘lishi, so‘rgichdan suyuqlik, ayniqsa, qonli ajralma chiqishi xavf belgisi bo‘lishi mumkin. Shuningdek, qattiqlik yoki shish yuzaga kelishi, og‘riq, so‘rgichning ichkariga tortilishi, qo‘ltiq ostidagi bezlarning kattalashish holatlari ham e’tibordan chetda qolmasligi kerak.
