AQSh Venesuelaga nisbatan dengiz blokadasini olib tashlashni, biroq uning nefti eksporti ustidan nazorat o‘rnatishni rejalashtirmoqda, deb bildirdi Goldman Sachs bankining energiya bo‘yicha konferensiyasida 7 yanvar, chorshanba kuni AQSh energetika vaziri Kris Rayt. Uning aytishicha, sotuvdan tushgan daromadlar Vashington nazoratidagi hisobraqamlarga o‘tkaziladi va keyin Venesuela iqtisodiyotini tiklashga yo‘naltiriladi. Raytning ma’lum qilishicha, avval AQSh Venesuela omborlarida saqlanib turgan neftini sotadi, keyin esa “aniq muddat belgilanmagan davr” mobaynida mamlakatda qazib olinayotgan neftini ham sotishda davom etadi.
AQSh prezidenti Donald Tramp avvalroq Venesuela AQShga sanksiyalar ostida bo‘lgan 30–50 million barrel neftni topshirishini aytgan edi. Uning so‘zlariga ko‘ra, xomashyo bozor narxida sotiladi, tushgan mablag‘lar esa “ikki mamlakat xalqlari manfaati uchun” sarflanadi.
“Hozirgidek neft yetkazib berishni bloklash o‘rniga, biz uni AQShdagi va butun dunyodagi neft qayta ishlash zavodlariga yetib borishiga yo‘l qo‘yamiz — neft ta’minotini yaxshilash uchun, ammo bu sotuvlarni AQSh hukumati amalga oshiradi”, — dedi Kris Rayt. U, shuningdek, bu operatsiyalardan tushgan daromadlar AQSh hukumati nazorat qiladigan hisobraqamlarga tushirilishi, keyin esa Venesuelaga “venesuela xalqining manfaati uchun” qaytarilishini qo‘shimcha qildi.
Bloomberg agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, mablag‘larni AQSh Moliya vazirligi hisobraqamlarida joylashtirish ularni Venesuela kreditorlaridan himoya qilish imkonini beradi. Agentlikka AQSh ma’muriyatining ikki vakili AQSh mamlakatga nisbatan sanksiyalarni bosqichma-bosqich yumshatish niyatida ekanini aytgan.
Meksika qo‘ltig‘i sohilidagi ko‘plab Amerikalik neft qayta ishlash zavodlari Venesuelada qazib olinadigan og‘ir, oltingugurti yuqori neftini qayta ishlashga ixtisoslashgan. Ilgari ular Venesuela xomashyosining yirik xaridorlari bo‘lgan, biroq so‘nggi yillarda AQSh sanksiyalari tufayli yetkazib berishlar cheklangan.
Tramp Venesuelaning neft sanoatini tiklashga Amerika kompaniyalarini, jumladan Chevron, ConocoPhillips va Exxon Mobil’ni jalb qilishni rejalashtirmoqda. Venesuela neft sanoati Nikolas Maduro va undan oldingi prezident Ugo Chaves hukmronligi davrida sezilarli darajada tanazzulga uchragan.
Societe Generale’ning xomashyo bozorlari tahlili bo‘yicha direktori Maykl Xey baholashicha, 1998 yilda — Chaves hokimiyatga kelgunga qadar — Venesuelada neft qazib chiqarish sutkasiga 3,4 million barrelni tashkil etgan, hozir esa u 1 million barreldan past darajaga tushib ketgan.
