Dori sotib olish uchun retseptni qanday olish mumkin?

O‘zbekistonda 2025 yil 10 dekabrdan dorixonalar va tibbiyot muassasalarida «Elektron retsept» tizimi joriy etila boshlandi. Biz dori sotib olish uchun yangi harakatlar tartibini ishlab chiqdik va Toshkent shahri Yunusobod tumani markaziy ko‘p tarmoqli poliklinikasi mudirasi Diyora Otajonovadan dori vositalari uchun har safar retsept olish kerakmi-yo‘qmi, elektron retsept qanday berilishi haqida so‘radik.

Diyora Otajonova, shuningdek, Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi elektron retseptlar bo‘yicha ekspert komissiyasi a’zosi hisoblanadi.

Qaysi dorilar retsept bo‘yicha? 

Dorixonaga borishdan oldin dori retsept bilan yoki retsepsiz sotilishini aniqlash kerak. Buni quyidagicha bilish mumkin:

• my.gov — Retsept bilan yoki retsepsiz sotiladigan dorilar haqida ma’lumot berish xizmati
• Dori qutisida/yo‘riqnomasida
• Google, Yandeks va boshqa qidiruv tizimlari orqali
• Dorixonaga qo‘ng‘iroq qilib
• Dorixonaning o‘zida
• Dori vositalari va tibbiy jihozlar davlat reyestrida

Diyora Otajonovaning so‘zlariga ko‘ra:

«Retsept talab etilmaydigan dori vositalari ro‘yxatiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish uchun mo‘ljallangan barcha preparatlar kiritilgan. Masalan, agar tana harorati ko‘tarilsa, dorixona xodimi retsepsiz isitma tushiruvchi dori beradi».

Kimdir kasal bo‘lganida, baribir shifokor qabuliga borish yoki (agar kasallik sababli uydan chiqish qiyin bo‘lsa) poliklinikadan terapevtni uyga chaqirish haqida o‘ylab ko‘rish lozim. Uyga chaqirish imkoniyatini tibbiy kartangiz biriktirilgan poliklinika telefon raqami orqali aniqlab oling.

Agar dori retsept bilan beriladigan bo‘lsa, retseptni shifokor qabulida olish mumkin.

Shifokor qabuliga yozilish

Shifokor qabuliga quyidagi usullar orqali yozilish mumkin:

• Poliklinikaga qo‘ng‘iroq qilib
• My.gov (faqat terapevtga)
• DMED mobil ilovasi
• Qabulxonada navbat olib

Shifokor ish vaqtini oldindan aniqlab oling.

Davlat muassasalari shifokorlari ko‘pincha kunning birinchi yoki ikkinchi yarmida qabul qilishadi.

DMED orqali shifokor qabuliga yozilish

DMED ilovasi hozircha to‘liq ishlab chiqilmagan. Qabul vaqtini shifokordan aniqlab olgan ma’qul.

DMED mobil ilovasi — bu bemorlarning elektron tibbiy kartasi yuritiladigan va shifokor qabuliga yozilish imkonini beruvchi tizim.

Ushbu ilova orqali shifokor qabuliga yozilish uchun:

1. Google Play yoki AppStore orqali ilovani o‘rnating.

JShShIR + Face ID yoki pasport raqami + telefon raqami orqali ilovaga kiring.

Tibbiy kartangizni ko‘rishingiz mumkin.

Qabulga yoziling.

Shifokor qabuliga yozilish uchun:

Qabulga yozilish→ Plyus → kerakli muassasa va shifokorni tanlang (Hozircha barcha shifokorlar kiritilmagan) → kerakli sana va vaqtni tanlang → Yozilish.

Oilaviy terapevt qabuliga yozilish uchun:

Terapevt ism-sharifi → Yozilish→ kerakli sana va vaqtni tanlang → Yozilish.

DMED profilingizda qabulingiz ko‘rinib turadi.

Davlat xizmatlari orqali shifokor qabuliga yozilish

Davlat xizmatlari orqali oilaviy terapevt qabuliga yozilish mumkin. Buning uchun:

Profilingizga kiring

Shifokor qabuliga yozilish xizmatini toping yoki Mening salomatligim bo‘limini oching.

1. Qabul uchun kerakli sana va vaqtni tanlang

Yozilish tugmasini bosing. Qabulga yozilish talonini ko‘chirib olishingiz mumkin. U my.gov va DMED orqali ko‘rinib turadi.

Shifokor retseptni qanday yozadi

Retsept yozish uchun shifokor bemorni ko‘rikdan o‘tkazadi va qaysi dorilar qancha miqdorda kerakligini belgilaydi.

Diyora Otajonovaning so‘zlariga ko‘ra:

«Dorixonada olish mumkin bo‘lgan dori vositalari miqdori shifokor tayinloviga bog‘liq. Shifokor kun davomida dori qabul qilishlar soni, dozasi, qo‘llash usuli va qabul qilish muddatini belgilaydi».

Shifokor zaruriyatga qarab QR-kodli elektron retsept yozadi.

Dori qanday sotib olinadi

Retseptingiz DMED ilovasi yoki my.gov ning Mening retseptlarim bo‘limida ko‘rinib turadi.

Siz QR-kodli retseptni olishingiz mumkin.

Elektron retsept bilan istalgan dorixonaga borish va dori xarid qilish mumkin.

Diyora Otajonovaning so‘zlariga ko‘ra:

«Retseptda dori vositalarining savdo nomlari ko‘rsatilmaydi. Dorixona xodimiga faqat preparatning xalqaro patentlanmagan nomi (XPN) ko‘rinadi. Bu asosiy faol moddasi bir xil bo‘lgan preparatni o‘z xohishingizga ko‘ra — narxi, ishlab chiqaruvchi mamlakati va boshqa omillar bo‘yicha tanlash imkonini beradi».

XPN (xalqaro patentlanmagan nom) – bu dori vositasidagi asosiy preparatning nomi.

XPN bo‘yicha qanday dorini qancha miqdorda, lekin retseptda ko‘rsatilganidan ko‘p bo‘lmagan miqdorda olishni hal qilasiz.

Diyora Otajonovaning so‘zlariga ko‘ra:

«Retseptdagi barcha dorilarni birdaniga sotib olish shart emas. Bir qismini bir dorixonadan, qolganini boshqa dorixonadan sotib olish mumkin. Tizim qancha dori qolganini qayd etadi».

Misol

Shifokor 30 kunga 30 dona tabletka uchun retsept yozdi.

Dorixonadan 10 dona tabletka sotib olindi.

Tizimda 20 dona tabletka qoladi.

Bemor qolgan qismini shifokorga yana bormasdan istalgan dorixonadan sotib olishi mumkin.

Surunkali kasalliklarda nima qilish kerak

Surunkali kasalliklarga chalingan va dispanser ro‘yxatda turadigan shaxslar reimbursator retsept olishlari mumkin.

Reimbursatsiya — surunkali kasalliklari bo‘lgan bemorlarni davolash jamg‘armasi hisobidan dorixonalar orqali dori vositalari bilan ta’minlash dasturi.

Dastur 2020–2024 yillarda Sirdaryo viloyatida amalga oshirilgan va hozirda Toshkent shahrida joriy etilmoqda.

Diyora Otajonovaning so‘zlariga ko‘ra:

«Retsept ko‘pi bilan 3 oy muddatga yozib beriladi. Bemor ahvolini nazorat qilish uchun bir oyda bir marta davolovchi shifokor bilan aloqaga chiqish zarur. Bu — dori vositalari uchun mablag‘ ajratadigan sug‘urta jamg‘armasi talabi».

Yakun

Aksariyat dori va birinchi yordam ashyolari retsepsiz sotiladi. 

Shifokorga vaqtida borish kerak. Borishga qiynalsangiz, terapevtni uyga chaqirish mumkin.

Retseptda dorining savdo nomi ko‘rsatilmaydi. 

Retseptdagi dorilarni bo‘lib-bo‘lib istalgan dorixonadan sotib olish mumkin.