Rossiya foydasiga josuslik: Venada maxsus xizmat sobiq xodimi ustidan sud boshlandi

Venada Avstriyaning hozir tarqatib yuborilgan Konstitutsiyani himoya qilish va terrorizmga qarshi kurash federal idorasi (BVT)ning sobiq xodimi Egisto Ott ishi bo‘yicha sud jarayoni boshlandi. U Rossiya foydasiga josuslikda gumonlanmoqda. “Bosh inspektor Ott ko‘p yillar davomida Rossiya maxsus xizmatini Avstriya Respublikasi manfaatlariga zarar yetkazgan holda qo‘llab-quvvatlab kelgan”, — dedi prokuror payshanba kuni, 22 yanvarda Vena yer sudidagi eshituvlarning birinchi kunida.

Ottga davlatga xiyonat qilish, Avstriya xavfsizligi va u josuslik qilgan shaxslar xavfsizligiga tahdid solish ayblovlari qo‘yilgan. Bundan tashqari, unga xizmat vakolatini suiiste’mol qilish va poraxo‘rlik ham ayb sifatida qo‘yilmoqda.

Ayblov xulosasiga ko‘ra, Ott 2015–2022 yillar oralig‘ida Avstriyada va xorijda maxfiy ma’lumotlar to‘plab, buni Wirecard kompaniyasining sobiq top-menejeri Yan Marsalek topshirig‘i bilan amalga oshirgan. Marsalek 2020 yili Rossiyaga qochib ketgan va xalqaro qidiruvda.

Jumladan, Avstriya maxsus xizmati xodimi “Yevropa ma’lumotlar bazalari”dan foydalanib ma’lumot yig‘gan va Italiya hamda Buyuk Britaniyaga “yordam so‘rovlari” yuborgan. Uning qiziqish obekti — o‘z mamlakatidan qochib chiqqan Rossiya fuqarolari, shuningdek bir jurnalist va Rossiya razvedkasining sobiq xodimi bo‘lgan.

Avstriya prokuraturasi ma’lumotlariga ko‘ra, Ott ma’lumotlarni Moskvaga Marsalek orqali, shuningdek Bolgariya fuqarosi orqali ham yetkazgan. Ushbu bolgariyalik shaxs 2025 yili Londonda Rossiyaning josuslik tarmog‘i ishi doirasida sudlanib, hukm qilingan. Mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, Ott buning uchun 80 ming yevrodan ortiq pul olgan.

AFP agentligi o‘z qo‘lidagi ayblov xulosasiga tayanib yozishicha, avstriyalik tergovchilar Ottni 2019 yili Berlindagi Tirgarten bog‘ida chechen qo‘mondoni bo‘lgan Zelimxon Xonqoshvilining Rossiya agenti Vadim Krasikov tomonidan o‘ldirilishi bilan bog‘laydigan hujjatni topgan. Prokuratura bu hujjatni “YeI hududida kelgusida to‘siqsiz va muvaffaqiyatli suiqasdlar qilish bo‘yicha yo‘riqnoma” deb atagan.

Dpa agentligi prokuratura ma’lumotlariga tayanib xabar berishicha, Xonqoshvili o‘ldirilgani va Krasikov qo‘lga olinganidan ikki hafta ham o‘tmay, Ott operatsiyadagi omadsizliklar tahlili va razvedka ma’lumotlari asosida qotilliklarni qanday o‘tkazish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlagan. Prokurorning aytishicha, bu hisobot Avstriya hokimiyati topshirig‘i bilan tayyorlanmagan, chunki “Avstriya xorijda odam o‘ldirishni buyurmaydi”.

Shuningdek, prokuratura Ottni Avstriya IIVning bir necha yuqori lavozimli amaldorlariga tegishli mobil telefonlar haqidagi ma’lumotlarni Moskvaga uzatganlikda ham ayblamoqda. Natijada Rossiya hokimiyati minglab kontaktlarga kirish imkoniga ega bo‘lgan va Avstriyada yashayotgan ukrain va chechen qochqinlarining xavfsizligi tahdid ostida qolgan.

63 yoshli Egisto Ottning o‘zi aybini tan olmasligini bildirib, prokuratura qo‘ygan ayblovlarni “asossiz, aqlga sig‘maydigan da’volar” deb atadi. Uning advokati Anna Mayr esa Ott o‘z harakatlarini Rossiya topshirig‘i bilan emas, balki Avstriya tomonidan berilgan vazifa va rahbariyatining roziligi bilan amalga oshirganini ta’kidladi.

Ottdan tashqari, bu ishda Avstriya razvedkasining yana bir sobiq xodimi ham bor — prokuratura uni Ottning sherigi deb hisoblaydi. Jami o‘nta sud majlisi rejalashtirilgan, o‘nlab guvohlar chaqirilgan. Agar Ott aybdor deb topilsa, u 5 yilgacha ozodlikdan mahrum etilishi mumkin.

Egisto Ott 2021 yili xorijiy hamkorlardan kelgan ma’lumot asosida qo‘lga olingan, ammo qisqa vaqtdan keyin ozod qilingan. Keyin u 2024 yili yana ushlangan va yana ozod qilingan. OAV ma’lumotlariga ko‘ra, Ott Marsalekka Rossiya maxsus xizmatlari uchun josuslik “yacheyka”sini tuzishda yordam bergan, shuningdek FSB xodimlari tomonidan rossiyalik siyosatchi Aleksey Navalniy zaharlangani haqidagi tekshiruv e’lon qilinganidan keyin jurnalist Xristo Grozevni kuzatishga ko‘maklashgan. 2025 yili esa Ott boshqa bir sud jarayonida — go‘yoki o‘ta o‘ng kuchlarga ma’lumot uzatgan, degan gumonga oid ishda oqlangan.