Tramp: Erondagi urush deyarli yakunlandi

Oq uy rahbari Donald Trampning so‘zlariga ko‘ra, Erondagi urush avval rejalashtirilgandan ham tezroq yakunlanishi mumkin. U 9 mart, dushanba kuni CBS News telekanaliga telefon orqali bergan intervyusida shunday dedi: “Menimcha, urush deyarli yakunlandi. Ularda na flot bor, na aloqa, na harbiy-havo kuchlari bor”.

Shu bilan birga, u AQSh va Isroil hali “yetarlicha g‘alaba qozonmagani”ni ham ta’kidladi.

Keyinroq, Floridadagi matbuot anjumanida Tramp jurnalistlardan birining “Erondagi urush shu hafta tugaydimi?” degan savoliga salbiy javob berdi. Faqat bu “juda yaqin orada” sodir bo‘lishini aytdi, ammo aniq sanani keltirmadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, urushdagi eng katta xavf uch kun avval ortda qolgan.

Tramp CBS’ga bergan intervyusida Eron raketalari deyarli to‘liq yo‘q qilingani, dronlar va ularni ishlab chiqarish zavodlari ishdan chiqarilganini ta’kidladi: “Agar vaziyatga qarasangiz, ularda hech narsa qolmagan. Harbiy nuqtai nazardan qaraganda, ularda hech narsa qolmagan”.

AQSh prezidentining ta’kidlashicha, bir necha kun avval Tehron to‘liq nazorat qilinayotganini iddao qilgan dengiz qatnovi uchun muhim bo‘lgan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi hozirda ochiq va unda kema qatnovi amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, Tramp AQSh bu bo‘g‘ozni “o‘z nazorati ostiga olishi” mumkinligi haqida o‘ylayotganini ham qo‘shimcha qildi.

Ayni paytda, Islom inqilobi muhofizlari korpusi (IIMK) Tehrondan Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali erkin kema qatnoviga ruxsat olishni istagan arab va Yevropa mamlakatlaridan Isroil hamda AQSh elchilarini chiqarib yuborishni talab qildi.

Donald Tramp Eronning yangi oliy rahbari lavozimiga Mujtabo Xominaiy tayinlanganidan “hafsalasi pir bo‘lgani”ni bildirdi va uni “avvalgi muammolarning yana bir qo‘shimcha qismi” deb atadi. Bundan oldin AQSh prezidenti yangi eronlik rahbar Vashingtonning ma’qullovini olishi kerakligini, aks holda “u uzoqqa bormasligi”ni aytgan edi.

Trampning Erondagi urush tez orada yakunlanishi haqidagi fikrlari e’lon qilingach, so‘nggi kunlarda keskin ko‘tarilgan neft narxlari quladi. 9 mart kechqurun Brent markasidagi neft narxi bir barrel uchun 89,20 dollarga tushdi, holbuki, bir kun avval u vaqtincha 120 dollardan ham oshib ketgan edi.

Trampning Floridada jurnalistlarga bergan bayonotiga ko‘ra, neft narxlarini yanada pasaytirish maqsadida u neft bilan bog‘liq ayrim sanksiyalarni kamida vaqtincha bekor qilish niyatida, “toki vaziyat me’yoriga tushguncha”. Biroq bu chora qaysi davlatlarga nisbatan qo‘llanishi mumkinligini u ochiqlamadi.

Bundan uch kun avval AQSh moliya vaziri Skott Bessent Vashington tankerlarga ortilgan Rossiya neftiga nisbatan sanksiyalarni yumshatish imkoniyatini ko‘rib chiqayotganini aytgan edi. Xuddi shu kuni AQSh Hindiston neftni qayta ishlash zavodlarini tankerlarga yuklangan Rossiya neftini sotib olish taqiqidan 30 kunga ozod qildi, bu “neft jahon bozoriga kirib kelishda davom etishi” uchun qilingani aytildi.

Florida shtatidagi Doral shahrida o‘tgan matbuot anjumanidan sal oldin Tramp Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan telefon orqali muloqot qildi va jurnalistlarga buni “ijobiy suhbat” deb baholadi.

Erondagi urush boshlanganidan ko‘p o‘tmay, ya’ni AQSh va Isroil 28 fevraldan beri olib borayotgan ushbu urushning dastlabki bosqichida Donald Tramp “Epik g‘azab” nomli harbiy amaliyot to‘rt-besh hafta davom etishi mumkin, degan fikrni bildirgan edi.