The Independent naşrining yozişiça, 2023 yilda Angliyada 20-49 yoş guruhida 31 mingga yaqin saraton kasalligi aniqlangan (taxminan har ming kişiga bittadan). Taqqoslaş uçun, 50-79 yoşdagi odamlar orasida 244 ming holat (har yuz kişidan biri) qayd etilgan. Yoş bemorlar orasida kökrak bezi saratoni (8,5 ming holat), undan keyin içak saratoni (3 ming) va melanoma (2,8 ming) eng köp tarqalgan.
Saraton tadqiqotlari instituti va London Imperial kolleji şuni aniqladiki, xavf omillarining aksariyati - çekiş, spirtli içimliklar iste’mol qiliş, qizil göşt iste’mol qiliş - barqaror qolgan yoki kamaygan. Ammo semizlik darajasi 1995 yildan beri barqaror ösib bormoqda.
Biroq, mualliflarning ta’kidlaşiça, hatto tana vazni indeksining (TVI) oşişi ham yoşlar örtasida saraton kasalligining köpayişini töliq tuşuntira olmaydi. Ehtimol, bu ma’lum va hali örganilmagan bir neçta omillarning uyğunlaşuvidir.
ICR professori Mons Garsiya-Klosasning ta’kidlaşiça, yoşlarda içak saratoni holatlarining taxminan 15 foizi semizlik bilan boğliq bölişi mumkin. Umuman olganda, 40-50 foiz holat ortiqça vazn, past jismoniy faollik, spirtli içimliklar va çekiş kabi omillarning birgalikdagi ta’siri bilan izohlanadi.
Tadqiqotçilarning hisob-kitoblariga köra, 2001-2019 yillar oraliğida içak saratoni holatlarining qariyb 20 foizga ösişini aynan TVI oşişi bilan izohlaş mumkin.
London Imperial kolleji professori Mark Gyunter semizlik saratonning taxminan 19 turi bilan boğliqligini ta’kidladi. Ayniqsa, ortiqça vaznli odamlarga xos bölgan insulin darajasining oşişi ösmalarning ösişini rağbatlantirişi mumkin. Surunkali yalliğlaniş ham muhim rol öynaydi.
Olimlar saraton kasalliklarining köpayişining barça biologik va ekologik sabablarini yaxşiroq tuşuniş uçun keng kölamli uzoq muddatli tadqiqotlar ötkazişga çaqirmoqda. Şu bilan birga, ular saratonning sabablari hali örganişni talab qilsa-da, semizlikka qarşi kuraş allaqaçon soğliqni saqlaşning ustuvor yönalişiga aylanişi kerakligini ta’kidlaydi.
Tadqiqot doirasida Angliyaning 2001-2019 yillardagi milliy onkologik reyestri ma’lumotlari tahlil qilindi. Saratonning 11 turi aniqlangan bölib, ularning çastotasi 20-49 yoşdagi odamlar orasida ortib bormoqda va ular turmuş tarzi bilan boğliq: qalqonsimon bez saratoni, köp sonli miyeloma, jigar, buyrak, öt pufagi, içak, oşqozon osti bezi, endometriy, oğiz böşliği, kökrak bezi va tuxumdon saratoni.
