Kruiz laynerda tarqalgan hantavirus. Nimalar ma’lum?

Kema seshanba kuni Kabo-Verde portiga kirishi kerak edi, ammo mahalliy rasmiylar xavfsizlik nuqtayi nazaridan yo‘lovchilarga sohilga tushishni taqiqladi.

O‘z navbatida, Ispaniya hukumati tomonidan tegishli ruxsat berilganiga qaramay, ushbu qirollik tarkibidagi Kanar orollari hukumati ham laynerni qabul qilishdan bosh tortdi. Orol prezidenti Fernando Klavixo bu qarorini kemadagi vaziyat haqida yetarlicha batafsil ma’lumot yo‘qligi bilan izohlagan.

Niderlandiyaning Oceanwide Expeditions kruiz kompaniyasi bortdagi vaziyat «osoyishta» ekani, qat’iy ihotalash choralari qo‘llanayotganini ma’lum qilgan.

Niderlandiya hukumati bortdagi bemorlarni evakuatsiya qilishga tayyorlanmoqda. Shundan keyin «Hondius» o‘zini qabul qiladigan joyda to‘xtashi va yo‘lovchilar jiddiy tibbiy ko‘rikdan o‘tkazilishi kerak bo‘ladi.

Hantavirus qanday virus?

Laynerdagi kasallanish va o‘lim holatlariga sabab bo‘lgan infeksiya manbayi hozircha aniqlanmadi.

Hantavirus – viruslarning bir turi bo‘lib, u odamga asosan kemiruvchilarning qurigan axlati tarkibidagi zarrachalar bilan nafas olish orqali yuqadi.

Shuningdek, kemiruvchilar tishlashi yoki tirnashi orqali tarqalishi mumkin.

U og‘ir respirator kasalliklarni keltirib chiqaradi. Odamdan odamga yuqishi esa juda kam uchraydi.

JSSTning Epidemiyalar va pandemiyalarga tayyorgarlik departamenti direktori Mariya van Kerhovening fikricha, virus dastlab kemiruvchilardan odamga o‘tgan va keyin odamdan odamga yuqqan bo‘lishi mumkin. Lekin dastlabki zararlanish holati aynan qachon ro‘y bergani aniq emas – bu kema Argentinadagi Ushuaya shahridan chiqishidan oldin ham, yo‘lda to‘xtab o‘tilgan joylardan birida ham ro‘y bergan bo‘lishi mumkin. Kruiz bir oy ichida ko‘plab orollardan o‘tgan, ularning ba’zilarida kemiruvchilar yashaydi.

Hantavirus bo‘yicha mutaxassis, amerikalik Greg Mers The Washington Post nashri bilan suhbatda «Hondius»dagi kasallanish xronologiyasi virus odamdan odamga yuqqaniga ishora qilayotgani va bunday tarqalishi mumkin bo‘lgan yagona hantavirus Janubiy Amerikadagi Andes virusi bo‘lib, u o‘pkani zararlashi haqida gapirgan.

Uning inkubatsion davri bir haftadan sakkiz haftagacha bo‘lib, kechki respirator belgilar – yo‘tal, hansirash, ko‘krak qafasiga bosim rivojlanganda bemorlarning 30 foizdan ortig‘i vafot etadi.

Hantaviruslar butun sayyora bo‘ylab uchraydi. Har yili yuz minglab kasallanish holatlari ro‘yxatga olinadi, shundan aksar qismi Xitoyga to‘g‘ri keladi. G‘arbiy yarimsharda tarqalgan hantaviruslar asosan o‘pkani, sharqiy yarimshardagisi esa esa buyrakni zararlaydi. G‘arbiy yarimshardagi hantavirus infeksiyalari xavfliroq: Osiyo va Yevropada ulardan o‘lim darajasi 15 foizdan oshmaydi, Shimoliy va Janubiy Amerikada esa 50 foizgacha yetishi mumkin.

Hantaviruslarga qarshi vaksinalar yoki maxsus davolash usullari yo‘q – faqat alomatlarni davolash mumkin.

«Ba’zi hollarda kasallik og‘ir kechsa-da, odamdan odamga osonlikcha yuqmaydi. Umuman olganda, aholi uchun xavf darajasi pastligicha qolmoqda. Vahima yoki sayohat cheklovlariga hojat yo‘q», – degan JSSTning Yevropa bo‘yicha mintaqaviy direktori, doktor Hans Klyuge.