«Real»da inqiroz. O‘t o‘chirishga Joze kelmoqda

Bu yil ham «Real» mavsum boshidagi ustunlikni saqlab qolsa, La Ligani yutardi, birinchi klasikoni yutgandi ham. YeChLda ham, aytaylik, Noyyer qahramonlik ko‘rsatmasa, «Bavariya»dan o‘tib, balki finalga ham chiqqan bo‘lardi. Kimsan Mbappesi bor jamoa mavsumni sovrinsiz yakunladi va aslida bu fojia emas, hech qayerda yozilmagan katta klublar har yili sovrinlarni qalashtirib tashlashi kerak deb. Madrid muxlislari ichki muhitdan, ishga bo‘lgan munosabatdan norozi. Bu borada chindan muammolar jiddiy. Shunchalik jiddiyki, Peres yangi murabbiy borasida ko‘pchilik kutmagan radikal o‘zgarish qilishgacha bordi.

Mushtlashuv

Esingizda bo‘lsa, o‘tgan mavsum jamoani italiyalik Karlo Anchelotti boshqargandi. Ko‘pchilik, «Real» ketma-ket ikkinchi mavsum sovrinsiz qoldi, deb gapiryapti, lekin bunaqa emas. Madrid ikki yildan buyon La Liga, Ispaniya kubogi va Chemppionlar Ligasini yutmayotgandir, lekin o‘tgan mavsum jamoa Anchelotti bilan Yevropa superkubogi va Qit’alararo kubokni yutganini unutmaslik kerak.

«Real» chempionatda va Chempionlar Ligasida kubok yutolmagan bo‘lsa-da, muhit bilan bog‘liq muammo yo‘q edi. Chunki Anchelotti jamoada ichki tartibni saqlash bo‘yicha aynan «Real»bop, tengsiz murabbiy. Braziliya ham aynan shu xususiyati sabab uzoq yil rosa harakat qilib Papa Karloni olib ketdi.

O‘tgan mavsum oldidan «Real»ni Xabi Alonso qabul qilib oldi. Bir qarashda juda to‘g‘ri qaror, Alonso «Real»ning sobiq futbolchisi, Germaniyada «Bavariya»ning gegemonligiga yakun yasagan murabbiy. Uning «Real»ga kelishi Leverkuzendagi muvaffaqiyatli mavsumidan keyinoq aniq edi.

Jamoa Xabi bilan mavsumni yomon boshladi deb bo‘lmaydi, birinchi klasikoda «Barselona»ni yengdi, La Ligada peshqadam ham bo‘lib olgandi. Lekin keyin muammolar bo‘y ko‘rsata boshladi. Jamoaning asosiy futbolchisi Vinisius zaxirada qolib, ko‘rsatkichlari keskin tushib ketdi. Shu yil boshida «Real» superkubok finalida «Barselona»ga yengilgach, Alonsoga javob berildi.

Klub murabbiy iste’foga chiqarilmagani, arizasiga ko‘ra ketganini ta’kidlab bayonot berdi. O‘sha finaldan keyin sodir bo‘lgan voqea Alonsoning murabbiylik faoliyatiga kuchli zarba bo‘ldi. U futbolchilarini chempion «Barselona»ni tabriklash uchun shohsupaga olib bormoqchi bo‘ldi, lekin Mbappe boshchilik futbolchilar murabbiyni butun stadion ko‘z o‘ngida jyerkib tashlashdi. Mana shu epizodda Madridda ichki muhit yaxshi emasligi yaqqol ko‘zga tashlandi.

Mavsum o‘rtasida «Real»ga munosib murabbiy qidirib o‘tirishmadi, chunki bunday murabbiylar bekor o‘tirmaydi. Zidan bekor edi, lekin uning Fransiya bilan kelishganini hamma bilardi. Shu sabab klub tizimida ishlayotgan Alvaro Arbeloa mavsum yakuniga qadar bosh murabbiy etib tayinlandi. Uning qo‘l ostida hammasi o‘nglanayotgandek ko‘rindi, Vinisius yana asosiy tarkibga qaytdi, o‘yinlari ochilib ketdi. Lekin aslida Arbeloa kelgach barchasi battar yomonlashib ketgan ekan...

«Real» kiyinish xonasidan shunaqa xabarlar sizib chiqa boshladiki, butun futbol jamoatchiligi hayratdan yoqa ushladi. Chuameni va Valverde mushtlashib, urugvaylik futbolchining qoshini tikishga ham majbur bo‘lishdi. Har ikki futbolchi rasman 500 ming yevrodan jarimaga tortildi. Yana bir necha futbolchi janjallashib ketgani, bir guruh futbolchilar murabbiy bilan gaplashmay qo‘ygani haqida xabarlar chiqdi.

Eng qizig‘i, ichkaridan chiqayotgan xabarlarning hammasi rost edi, klub xabarni tashqariga chiqarayotgan «kalamush»ni qidira boshladi. Va o‘sha «kalamush» qidirilayotgani haqida xabar ham tashqariga chiqib ketdi, qoyilmisiz? Bunaqa xaos Madrid tarixida kuzatilmagan, ishonavering.

Va bu hali hammasi emas, eng jiddiy muammo Mbappe bilan bog‘liq edi. Shubhasiz, hozir dunyoda o‘ynayotgan futbolchilar ichida eng zo‘ri bo‘lgan Kilian Mbappe, afsuski, futbol emas, boshqa ishlar bilan mashg‘ul bo‘lib yuribdi. U klasiko oldidan tiklanish o‘rniga dugonasi bilan Yevropa aylanib yurgani jamoadoshlarining jahlini chiqargan. Axir xuddi shu Kilian edi-da «Barsa»ni tabriklashdan or qilib, jamoadoshlarini shohsupadan olib ketgan. Keyin xuddi shu Mbappe klasiko oldidan yallo qilib yurdi. Bu ham yetmaganday Arbeloa uni zaxirada qoldirganiga «Chunki men murabbiy uchun to‘rtinchi hujumchiman», deb kinoya qildi.

Ko‘z o‘ngimizda Mbappedek noyob futbolchi bunaqa ishlar bilan shug‘ullanib yurgani qanchalik achinarli. U «Monako»da o‘ynab yurganidayoq hali futbol taxtiga chiqishi, «Oltin to‘p»larni qalashtirib tashlashiga ko‘pchilik shubha qilmasdi. Lekin mana, Kilian 28 ga qarab ketdi, eng kuchga to‘lgan davri o‘tib bormoqda, uning Fransiyadagi o‘rinbosari, «lazaret shahzodasi» Dembele «Oltin to‘p» oldi. Kecha maktabni bitirgan Yamal va Mbappening yana bir o‘rinbosari Olise ham yaqin yillarda bu sovrinni yutishi mumkin, lekin Kilian hamon o‘zining yulduzli porlashini amalga oshirmadi.

Hozir «Oltin to‘p» uchun kurashda tunov kuni o‘z vaqtida «Nasaf» yutgan kubokni o‘z maydonida yuta olmagan «An Nasr» hujumchisi Krishtianu Ronaldu va hech kimga qiziq bo‘lmagan Amerika chempionati o‘rtamiyonasida o‘ynayotgan Lionel Messining imkoniyatlari Mbappenikidan yuqoriroq, ishonasizmi? Albatta, sovrin beradigan tashkilotchilar Ronaldu va Messiga nisbatan munosabatni oshirib yuborishadi, bu ikki top ligalardan nafaqaga chiqqan qariyalarni allaqachon Yevropa elitasida o‘ynayotgan yigitlar bilan taqqoslamaslik kerak, lekin fakt shu — Mbappe dunyoda eng zo‘r bo‘lish uchun futbol pensionerlaridan orqada yuribdi. Mbappe uchun qanday bilmadim, lekin futbol uchun bu — fojia!

Yetakchilik kurashi

«Real»dagi eng jiddiy muammolardan biri yetakchilar o‘rtasida zimdan raqobat ketayotgani, menimcha. Albatta, buni ochiq aytishmaydi, lekin Mbappe, Vinisius, Belinghem zimdan raqobat qilayotgandek. Chunki jamoada yaqqol yetakchi ko‘rinmaydi. Klub har qancha katta bo‘lmasin, unda hamma tan oladigan, hamma eng zo‘r deb biladigan yetakchi bo‘lmasa, aravani bir tomonga tortish qiyin bo‘ladi.

Masalan, «Barselona»da kechagina maktabni bitirgan bo‘lsa-da, Yamal yetakchi ekaniga hech kim shubha qilmaydi. Yamalning dadasi tengi Shesni ham, Levandovski ham uni lider deydi. «MYu»da Brunu yaqqol yetakchi, hamma uning 21-assistni amalga oshirishini kutmoqda. «Bavariya»da yangilamagan rekordi qolmagan Keyn ham Oliseni eng zo‘r deydi, Parijda Dembele qirol. «Real»da mana shunday yaqqol yetakchi yo‘q, kimdir Vinisiusni, kimdir Mbappeni, kimdir Belinghem yoki Valverdeni lider deydi.

Mourinio qaytmoqda

Ichki muhit shunchalik yomonlashib ketganidan Florentino Peres yangi murabbiy borasida radikal qaror qabul qildi. Eng yaxshi davrlari allaqachon o‘tib ketgan Joze Mourinio Madridga qaytmoqda. Special one kuchli beshlikda oxirgi marta 11 yil avval g‘olib bo‘lgan, murabbiy sifatida yutgan oxirgi kubogi Yevropa Konferensiyalar Ligasi va shunga ham to‘rt yil bo‘ldi.

Joze «Real»dan ketgach, qayerlarda ishlamadi deysiz: «Tottenhem»ga bordi, u yerdan ketgach, «Bu klub hech qachon katta jamoa bo‘lmaydi», dedi, «Fenerbaxche»ga bordi, Turkiyada ham ishlari o‘xshamadi, keyin Portugaliyaga qaytib, «Benfika»da ishladi. Qaysi klubdan ketmasin katta-katta tovon pullari olib yodda qoldi. Faqat Saudiyada ishlamagani qoldi va mana, omadi bor ekan, Peres uni yana «Real»ga qaytardi.

Madridga taktik jihatdan kuchli murabbiy kerak emas, azaldan shunaqa bo‘lgan. Bu jamoada futbolchiga to‘pni qanday to‘xtatishni, qanotdan qanday uzatma qilishni o‘rgatishmaydi, «Real», aytaylik, «Barselona» kabi bir o‘yin falsafasiga asoslanib futbol o‘ynamaydi ham. Bu yerga shunchaki futbolchilar uchun yaxshi avtoritet olib kelish kerak, u muhitni yaxshi saqlasa, natija o‘zi kelaveradi, xuddi Zidan davrida bo‘lgani kabi.

Oxirgi yillarda Karlo Anchelotti va Zidan ichki muhit borasida juda yaxshi ishlagan, shu sabab natijalar zo‘r edi. Bu ikki insonning «Real»da obro‘si juda baland, futbolchilar ularning ko‘z o‘ngida mushtlasha olmaydi. Xames bir marta zaxirada latifa aytgani uchun Zidanning g‘azabiga uchraganini eslasangiz kerak.

Hozir klubda hammasi joyida emas, shu uchun Zidan yoki Anchelotti kabi bosiq liderlar emas, Mourinio kabi jahon chempioni Kasilyasni zaxiraga o‘tqizib, Adan degan darvozabonni asosiy tarkibda tushirishga jur’ati yetadigan murabbiy kerak bo‘ldi. Joze xohlasa, Mbappeni o‘rinbosarlar jamoasiga, Chuameni va Valverdeni boks klubiga yuborishi mumkin, Arbeloa esa bunday qilolmasdi.

Nima bo‘lganda ham, «Real» Mourinioni olib kelish orqali katta tavakkal qildi. Ichki muhit yaxshilanishi mumkin, lekin Jozening murabbiyligi allaqachon top davridan o‘tib ketgan. Balki bunday emasdir, buni keyingi mavsumda ko‘ramiz. Bir narsa aniq, endi klasikolar juda zo‘r o‘tadi, Joze katta o‘yinlarni shouga aylantirishni, raqibni dushman deb ko‘rsatishni qoyillatadi.