Yevropa yetakchilari va Zelenskiy tinchlikning besh shartini e’lon qildi

Buyuk Britaniya hukumati tomonidan e’lon qilingan qo‘shma bayonotga ko‘ra, uchrashuvda Ukrainaga harbiy yordamni kuchaytirish, Rossiya iqtisodiyotiga bosimni oshirish hamda havo hujumidan mudofaa tizimlari va uzoq masofali raketalarni birgalikda ishlab chiqarish masalalari muhokama qilingan.

Tomonlar, shuningdek, Kiyev va Moskva o‘rtasida bo‘lishi mumkin bo‘lgan har qanday tinchlik muzokaralarida Yevropa davlatlarining faol ishtiroki muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.

Qo‘shma bayonotda tinchlikka erishishning besh asosiy sharti keltirildi.

Birinchisi — zudlik bilan jangovar harakatlarni to‘xtatish.

Ikkinchi shartga ko‘ra, hozirgi front chizig‘i muzokaralar uchun boshlang‘ich nuqta sifatida qabul qilinishi mumkin. Shu bilan birga, xalqaro chegaralar kuch ishlatish orqali o‘zgartirilmasligi va Ukrainaning o‘z xavfsizligini ta’minlash mexanizmlari hamda xalqaro ittifoqlarni mustaqil tanlash huquqi hurmat qilinishi lozimligi ta’kidlangan.

Uchinchi shart — o‘t ochishni to‘xtatish rejimi kuchga kirgach, Ukrainaga yuridik jihatdan majburiy bo‘lgan xavfsizlik kafolatlari berilishi. Bu kafolatlar doirasida mamlakat hududiga ko‘p millatli xavfsizlik kuchlarini joylashtirish ham ko‘zda tutilgan.

To‘rtinchi shartga muvofiq, Rossiyaning muzlatilgan aktivlari Moskva Ukrainaga qarshi harbiy harakatlarni to‘xtatmaguncha va yetkazilgan zararni qoplamagunicha saqlanib qoladi.

Beshinchi shart esa har qanday tinchlik kelishuvi Yevropa xavfsizligi manfaatlarini ham himoya qilishi kerakligini nazarda tutadi. Bayonotda qayd etilishicha, Yevropa Ittifoqi va NATOga daxldor masalalar bo‘yicha qarorlar ushbu tashkilotlarga a’zo davlatlar roziligi bilan qabul qilinishi lozim.

Uchrashuv Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi ehtimoliy muzokaralar muhokama qilinayotgan bir paytda bo‘lib o‘tdi. Avvalroq Volodimir Zelenskiy Rossiya prezidenti Vladimir Putinga ochiq maktub yo‘llab, urushni yakunlash va shaxsiy uchrashuv sanasini belgilashni taklif qilgan edi.

Zelenskiyning bildirishicha, ikki tomonlama muloqotlarga Yevropa davlatlari va AQSh ham qo‘shilishi mumkin.

Biroq Kreml rahbari Vladimir Putin mazkur taklifga ehtiyotkorona munosabat bildirib, hozircha bunday uchrashuvdan ma’no ko‘rmayotganini aytdi. U shuningdek, harbiy harakatlar Rossiya o‘z maqsadlariga erishganidan keyin tugashini ta’kidladi.

Kuzatuvchilar fikricha, Londondagi uchrashuv Yevropa davlatlarining Ukraina masalasidagi umumiy pozitsiyasini mustahkamlash hamda ehtimoliy tinchlik muzokaralari uchun yagona yondashuvni shakllantirishga qaratilgan muhim siyosiy qadam bo‘ldi.