AFP: Iyundagi jazirama Yevropada 12 mingdan ortiq inson umriga zomin bo‘ldi

Iyun oyining ikkinchi yarmida G‘arbiy Yevropani qamrab olgan rekord darajadagi issiq to‘lqini kamida 12 mingta o‘lim holatiga sabab bo‘lgan. Bu haqda AFP agentligi yetti mamlakat statistikasini umumlashtirgan holda xabar qildi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti esa bunday qurbonlarning aksariyatining oldini olish mumkin bo‘lganini ta’kidladi.

Foto: Dimitar Dilkoff/AFP

AFP tahlili Belgiya, Germaniya, Ispaniya, Lyuksemburg, Niderlandiya, Fransiya va Shveytsariya ma’lumotlariga asoslangan. Unga ko‘ra, 22–28 iyun kunlari, issiq eng yuqori nuqtaga yetgan paytda, ushbu mamlakatlarda o‘limlar soni o‘tgan yillarning shu davridagi o‘rtacha ko‘rsatkichdan taxminan 10 ming nafarga ko‘p bo‘lgan.

Buyuk Britaniya Meteorologiya xizmati esa Angliya va Uelsda 18–28 iyun kunlari yana qariyb 2200 ta qo‘shimcha o‘lim holati qayd etilganini ma’lum qildi. AFP hisoboti Sharqiy Yevropa davlatlarini qamrab olmagan.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining Yevropa mintaqaviy byurosi direktori Hans Klyuge hukumatlarni ekstremal issiqqa munosabatni o‘zgartirishga chaqirdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bu kabi o‘limlarning katta qismining oldini olish mumkin, chunki zarur tavsiyalar allaqachon ishlab chiqilgan. Biroq ko‘plab davlatlar hali ham jaziramani sog‘liqni saqlash sohasidagi favqulodda vaziyat emas, oddiy ob-havo hodisasi sifatida qabul qilmoqda.

Germaniyada ham rekord issiq fonida o‘limlar soni keskin oshgan. Federal statistika idorasi ma’lumotlariga ko‘ra, 22–28 iyun kunlari mamlakatda taxminan 23,9 ming kishi vafot etgan. Bu ikki hafta oldingi ko‘rsatkichdan 7100 nafarga ko‘pdir.

Avvalroq Robert Kox instituti (RKI) Germaniyada aynan shu ekstremal issiq haftasida 4310 ta, butun iyun oyida esa taxminan 5100 ta qo‘shimcha o‘lim kuzatilganini baholagan edi.

Yevropa bo‘yicha boshqa baholashlar ham mavjud. JSST va Kasalliklarning oldini olish hamda nazorat qilish bo‘yicha Yevropa markazi (ECDC) qo‘llab-quvvatlaydigan EuroMOMO monitoring dasturi avvalroq 27 mamlakat ma’lumotlarini tahlil qilib, qit’ada issiq tufayli 10 mingdan ortiq kishi hayotdan ko‘z yumganini ma’lum qilgan.

Mutaxassislar qayd etishicha, ekstremal harorat bilan bog‘liq o‘limlarning aksariyati 65 yoshdan oshgan fuqarolar hissasiga to‘g‘ri keladi. Yuqori harorat nafaqat issiq urishiga, balki yurak-qon tomir va nafas olish tizimi kasalliklarining og‘irlashishiga ham olib keladi. Bu esa keksa yoshdagi insonlarni eng xavfli guruhga aylantiradi.