Ular o‘z bayonotida ilg‘or SI (frontier AI) rivojlanishini ma’lum ma’noda sekinlashtirishni - yoki hech bo‘lmaganda global darajada muvofiqlashtirilgan boshqaruv harakatlarini tezlashtirishni qo‘llab-quvvatlagan.

«SI ajoyib kelajakni yaratishga yordam berishi mumkin, ammo bunday natija kafolatlanmagan», deyiladi soha olimlari imzolagan bayonotda.

Ularning aytishicha, dunyodagi yetakchi kompaniyalar SI tadqiqotlarini avtomatlashtirish arafasida turgan bo‘lishi mumkin. Bu holat SI taraqqiyotini qanchalik tezlashtirib yuborishini oldindan bashorat qilish qiyin. «Ammo imkoniyatlarning rivojlanishi - olimlar ushbu tizimlarni tushunish yoki nazorat qilish layoqatidan ko‘ra tezroq o‘sib ketishi xavfi bor». Va bu jiddiy xavf.

«Sun’iy intellektning salohiyatini ro‘yobga chiqarish uchun sanoat, hukumat va butun jamiyatga yuzaga kelayotgan xavf-xatarlarni bartaraf etish, xavfsizlik choralarini ishlab chiqish hamda nazoratni kuchaytirish maqsadida qo‘shimcha vaqt yutish imkoniyati kerak bo‘lishi mumkin,» deydi olimlar.

«Ammo har bir kompaniya va mamlakat - bu tezlashuvni bir tomonlama sekinlashtirmaslik bo‘yicha kuchli raqobat bosimi ostida qolmoqda. Bugungi kunda esa dunyoda ilg‘or texnologiyalar taraqqiyotini muvozanatga solish uchun texnik va boshqaruv vositalari yetishmaydi. Ilg‘or modellar chiqarilishini nazorat qilish bo‘yicha boshlangan ishlarga asoslanib: Biz AQSh hukumatidan avtomatlashtirilgan SI rivojlanishini maqsadli nazorat qilib borish uchun zarur texnik va boshqaruv vositalarini ishlab chiqishga qaratilgan xalqaro sa’y-harakatlarni qo‘llab-quvvatlashini so‘raymiz», deyiladi murojaatda.

Ushbu bayonot - o‘tgan haftada sun’iy intellekt sanoatini larzaga keltirgan, katta shov-shuvlarga sabab bo‘lgan kiberxavfsizlik hodisadan so‘ng paydo bo‘ldi.

O‘shanda Open AI'ning hali ommaga taqdim etilmagan modeli o‘zining ichki cheklangan muhitidan chiqib ketgan. U aylanma yo‘llar bilan internetga kirish imkonini qo‘lga kiritdi. Shundan so‘ng u o‘zining raqobatchisi bo‘lgan Hugging Face AI laboratoriyasini buzib kirgan, ya’ni xakerlik hujumi uyushtirgan edi.

2026-07-30 19.06.58
Sem Altman - Open AI bosh direktori (CEO)

CNN nashrining yozishicha, OpenAI va Anthropic (Claude) kompaniyalari SI rivojlanishini ma’lum bir me’yorga solish va qisman sekinlashtirish g‘oyasini qo‘llab-quvvatlamoqda. Maqsad - jamiyatga ushbu o‘ta aqlli texnologiyalarga moslashish va xavflarga tayyorgarlik ko‘rish uchun yetarli vaqt berish.

Sem Altmanning ta’kidlashicha, yaqinda SI modellarining o‘z sinov muhitidan chiqib ketishi kabi holatlar kelajak bo‘yicha jiddiy savollarni yuzaga keltirmoqda va jarayonni sekinlashtirish vaqti kelgan bo‘lishi mumkin.

Google DeepMind rahbari Demis Xassabis yangi SI modellari uchun yagona protokollar o‘rnatuvchi xalqaro standartlar tashkilotini tuzishni taklif qildi. Bu taklif texno-gigantlar yetakchilari tomonidan ma’qullangan. Meta va Google'ning o‘zi hozircha ushbu bayonot yuzasidan izoh bermadi.

Olimlarning ta’kidlashicha, dunyo bo‘ylab muvofiqlashtirilgan tartibga solish tizimi - SI poygasi xavfsizlik va nazorat qilish vositalarini ortda qoldirib ketmasligi uchun zarurdir.

Bayonot matni va uni imzolagan 1200 dan ortiq mutaxassislar ro‘yxati bilan Pacing the Frontier deb nomlangan maxsus veb-saytda tanishish mumkin.