Bugungi kunning eng mashhur alpinisti, ko‘pchilikka 14 ta eng baland cho‘qqini eng qisqa muddat ichida zabt etish orqali tanilgan nepallik Nirmal Purja qor ko‘chkisi oqibatida halok bo‘ldi. Bu fojia Pokistondagi 8047 metr balandlikdagi Broud-Pik tog‘ida (bu dunyoning eng baland cho‘qqilari orasida 12-o‘rinda turadi) ro‘y bergan. Bu haqda uning Elite Exped nomli sayyohlik agentligi instagramdagi sahifasida ma’lum qildi.
«Bugun chuqur qayg‘u va yurakdagi chidab bo‘lmas og‘riq bilan tasdiqlaymizki, Nirmal „Nimsday“ Purja Broud-Pikdagi qor ko‘chkisi tufayli fojiali tarzda halok bo‘ldi. Shuningdek, ekspeditsiyaning boshqa a’zolari ham, afsuski, omon qolmagan <.> Dunyo o‘zining jasorati, kamtarligi va inson biz o‘ylagandan ko‘ra ko‘proq narsaga qodir ekaniga bo‘lgan mustahkam ishonchi bilan millionlab odamlarni ilhomlantirgan buyuk alpinistlardan birini yo‘qotdi», – deyiladi postda.
Purja alpinistlikka qanday kelib qolgan?
43 yoshli alpinist Nepaldagi kichik qishloqlardan birida dunyoga kelgan. 2003 yilda u otasi va boshqa qarindoshlari kabi gurkhlar brigadasiga xizmatga kirgan – bu Britaniya qo‘shinining faqat etnik nepalliklardan tarkib topadigan bo‘linmasidir. 2009 yilda esa u Buyuk Britaniya qirolligi harbiy-dengiz kuchlari flotining maxsus topshiriqli bo‘linmasi safiga qabul qilingan ilk nepallikka aylanadi.
Purja 2012 yilda, Everestga uyushtirilgan ekspeditsiya chog‘ida alpinizmga qiziqib qoladi. Uning guruhi faqat asosiy lagerga yetib borishi kerak edi, lekin u yuqoriroq ko‘tarilishni xohlaydi. Yo‘lboshlovchi unga «muzmoslama»lardan qanday foydalanishni ko‘rsatadi va bir necha kundan so‘ng ular birgalikda balandligi 6119 metr bo‘lgan Lobuche tog‘ining sharqiy cho‘qqisiga ko‘tarilishdi. O‘shandan beri Purja muntazam ravishda tog‘larga chiqib, rekordlar o‘rnatishga kirishadi. 2017 yilda u besh kun ichida Everest, Makalu va Lxotsze (dunyodagi birinchi, to‘rtinchi va beshinchi eng baland sakkiz minglik) cho‘qqilarini zabt etdi.
2018 yilda qirolicha Yelizaveta II Purjani baland tog‘ alpinizmidagi ulkan yutuqlari uchun Britaniya imperiyasi ordeni bilan taqdirlagan. Bir yil o‘tgach, u professional alpinist bo‘lish uchun Britaniya armiyasidagi xizmatini muddatidan oldin tark etadi.
Purja 2019 yilda balandligi sakkiz ming metrdan ortiq bo‘lgan 14 ta tog‘ning barchasiga eng tez chiqishga qaror qilganidan so‘ng mashhurlikka erishadi – bu alpinistlar uchun eng yuqori natija hisoblanadi. Janubiy koreyalik alpinist Kim Chang Ho (u 2018 yilda Himolay tog‘larida qor bo‘ronida halok bo‘lgan) bu natija uchun deyarli sakkiz yil sarflab, shu vaqtgacha eng yaxshi natija egasi bo‘lib turgandi. Purja esa buni yetti oy ichida uddalashga qaror qiladi.
U o‘z maqsadi – inson imkoniyatlarining cheksizligini ko‘rsatish, Nepalga sayyohlarni jalb qilish va iqlim inqiroziga e’tibor qaratish ekanini aytgan. «2014 yilda biz Ama-Dablamdagi asosiy lagerda ovqat tayyorlash uchun qor eritardik. O‘tgan yili esa u yerda qor yo‘q edi», – degandi Purja intervyusida.
