1950-yildan 1990-yilgacha Fransiya va Yevropaning boshqa bir qator mamlakatlari Shimoliy Atlantika okeani tubidan radioaktiv chiqindilarni saqlash joyi sifatida foydalangan. U yerga jami 200 mingdan ortiq bochkada radioaktiv chiqindilar tashlangan.

Oʻsha davrda mutaxassislar va rasmiylar bochkalar okean tubida abadiy germetik holatda saqlanib qolishini kutmagan. Aksincha, radioaktiv moddalar vaqt oʻtishi bilan chuqur okean suvlarida asta-sekin tarqalib ketishi mumkin, degan yondashuv mavjud boʻlgan.

Bugungi ekologik qarashlar nuqtai nazaridan bunday yondashuv jiddiy savollar tugʻdiradi. Shu sababli olimlar oʻnlab yillar oʻtgach, konteynerlarning qanday holatga kelgani va ularning atrof-muhitga taʼsirini aniqlashga harakat qilmoqda.

Ayrim bochkalar kuchli korroziyaga uchragan

Xalqaro tadqiqotchilar guruhi Fransiya ilmiy kemasida radioaktiv chiqindilar joylashgan hududga ekspeditsiya uyushtirdi.

Bu yil 27-maydan 28-iyungacha davom etgan ekspeditsiya davomida jamoa qariyb 20-marta suv ostiga tushish ishlarini amalga oshirdi.

Kuzatuvlar ayrim konteynerlar jiddiy darajada yemirilganini koʻrsatgan. Bochkalarning bir qismida kuchli korroziya belgilari aniqlangan. Shu sababli tadqiqotchilar ulardan radioaktiv moddalar sizib chiqqan boʻlishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Bochkalar «sunʼiy rif»ga aylangan

Olimlar radioaktiv chiqindilar saqlanayotgan hududda hayot deyarli qolmagan boʻlishi mumkinligini kutgan. Biroq tadqiqotlar boshqacha manzarani koʻrsatdi.

Bochkalar atrofida turli dengiz organizmlari yashashda davom etmoqda. Ayrim konteynerlarda krablar, dengiz gubkalari, aktiniyalar va boshqa organizmlar oʻrnashib olgan.

Shu tariqa oʻnlab yillar okean tubida yotgan radioaktiv chiqindi konteynerlari oʻziga xos «sunʼiy rif»ga aylangan.

Biroq olimlar bu holat radioaktiv chiqindilar zararsiz ekanini anglatmasligini taʼkidlamoqda.

Namunalarda radionuklidlar aniqlandi

Tadqiqotchilar bochkalar atrofidan dengiz tubi choʻkindilari, okean suvi, turli organizmlar va mikroblar jamoalaridan namunalar toʻpladi.