AQSH prezidenti Donald Tramp 18-sentabr kuni H.R. 5334 - Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 qonunini imzoladi. Oq uy ham hujjat kuchga kirganini rasman tasdiqladi. Qonun Rossiyaga nisbatan sanksiyalar, tariflar va boshqa cheklovlarni kengaytirishni, shuningdek, Eronga qarshi amaldagi sanksiyalarni uzaytirishni nazarda tutadi.
Yangi qonun AQSH prezidentiga Rossiya nefti va tabiiy gazini eng koʻp xarid qiladigan beshta davlatga nisbatan 100 foizgacha boj joriy etish vakolatini beradi. Shuningdek, Rossiyaga energetika sohasidagi sanksiyalarni chetlab oʻtishga yordam berayotgan davlatlarga nisbatan ham choralar qoʻllanishi mumkin.
Ayni paytda, hujjatda ayrim istisnolar ham nazarda tutilgan. Xususan, Rossiyadan import qilinadigan gaz ulushi belgilangan chegaradan past boʻlgan va Rossiya energiya resurslariga qaramlikni kamaytirish boʻyicha choralar koʻrayotgan davlatlar ayrim tariflardan ozod qilinishi mumkin.
Qonun faqat Rossiya energetika resurslarining xorijiy xaridorlariga qaratilmagan. U Rossiyaning energetika va mudofaa tarmoqlari, moliya institutlari, mansabdor shaxslari hamda amaldagi sanksiyalarni chetlab oʻtishda foydalanilayotgan «soya floti»ga nisbatan ham cheklovlarni nazarda tutadi. Reuters maʼlumotiga koʻra, ushbu choralarning maqsadi Rossiyaning Ukrainadagi urushni moliyalashtirish imkoniyatlarini cheklashdir.
Qonun loyihasi dastlab 2025-yil aprelida respublikachi senator Lindsi Grem va demokrat senator Richard Blyumental tomonidan ilgari surilgan edi. Dastlabki variantda Rossiya bilan savdo qilayotgan va uning neftini xarid qilayotgan davlatlarga nisbatan 500 foizgacha boj joriy etish gʻoyasi muhokama qilingan. Shu sababli bu choralar ommaviy axborot vositalarida «ayovsiz sanksiyalar» deb ham atala boshlagan. Keyinchalik eng yuqori tarif miqdori 100 foizgacha tushirildi.
Hujjat Kongressda uzoq muhokama qilindi. Vakillar palatasi uni 16-sentabr kuni 262 ovozga 159 ovoz bilan qabul qildi. Shundan soʻng qonun loyihasi prezident imzosi uchun yuborildi.
Qonunning yakuniy tahriri prezidentga sanksiya va tarif mexanizmlarini qoʻllash boʻyicha keng vakolat beradi. Tramp maʼmuriyati avgust oyidayoq tarif vakolatlarini qonunning muhim qismi deb atagan va ular Rossiyani Ukrainadagi urushni tugatish boʻyicha kelishuvga undash vositasi sifatida ishlatilishi mumkinligini bildirgan edi.
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy qonun imzolanishini olqishlab, AQSH prezidenti va uni qoʻllab-quvvatlagan Kongress aʼzolariga minnatdorlik bildirdi. U iqtisodiy bosimni kuchaytirish Rossiyani urushni tugatishga undaydigan vositalardan biri ekanini taʼkidladi.
